Να γιατί οι άνδρες ζουν λιγότερο από τις γυναίκες
Διαβάζεται σε 5'
Οι άνδρες ζουν κατά μέσο όρο λιγότερο από τις γυναίκες και εμφανίζουν υψηλότερη θνησιμότητα από καρδιαγγειακά νοσήματα, συγκεκριμένες μορφές καρκίνου και ατυχήματα.
- 19 Νοεμβρίου 2026 08:42
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ανδρών, που τιμάται στις 19 Νοεμβρίου, νέα στοιχεία από την Ομοσπονδιακή Στατιστική Υπηρεσία της Γερμανίας (Destatis), τα οποία παρουσιάστηκαν στο Medscape τον Νοέμβριο του 2026, αποτυπώνουν τις σημαντικές διαφορές μεταξύ των δύο φύλων και αναδεικνύουν τον καθοριστικό ρόλο της πρόληψης.
Όπως επισημαίνουν οι γιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής του Νοσοκομείου «Αλεξάνδρα» της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ, Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, Μαρία Καπαρέλου και Θάνος Δημόπουλος, η θνησιμότητα των ανδρών είναι υψηλότερη σε όλες τις ηλικιακές ομάδες, με τη μεγαλύτερη απόκλιση να καταγράφεται στους νεότερους.
Ειδικότερα, στις ηλικίες 15 έως 34 ετών, οι θάνατοι των ανδρών είναι υπερδιπλάσιοι από εκείνους των γυναικών, ενώ στην ηλικιακή ομάδα 35 έως 84 ετών η ανδρική θνησιμότητα είναι αυξημένη κατά 50% έως 85%.
Η διαφορά αποτυπώνεται και στο προσδόκιμο ζωής. Στη Γερμανία, οι άνδρες ζουν κατά μέσο όρο 78,8 χρόνια, έναντι 83,4 ετών των γυναικών, δηλαδή 4,6 χρόνια λιγότερο. Παρότι το χάσμα έχει περιοριστεί σταδιακά τις τελευταίες δεκαετίες, εξακολουθεί να παραμένει σημαντικό.
Καρδιαγγειακά νοσήματα και καρκίνος: Οι βασικές αιτίες θανάτου
Τα καρδιαγγειακά νοσήματα συγκαταλέγονται στις κυριότερες αιτίες της αυξημένης θνησιμότητας των ανδρών.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Destatis, 65.435 άνδρες έχασαν τη ζωή τους από ισχαιμική καρδιοπάθεια, έναντι 48.038 γυναικών. Αντίστοιχα, οι θάνατοι από έμφραγμα του μυοκαρδίου ανήλθαν σε 24.875 στους άνδρες και 16.383 στις γυναίκες.
Παρά τη διαχρονική μείωση της θνησιμότητας από έμφραγμα, παράγοντες όπως το κάπνισμα, η υψηλή αρτηριακή πίεση, η αυξημένη χοληστερόλη, ο σακχαρώδης διαβήτης, η παχυσαρκία και η έλλειψη σωματικής άσκησης συνεχίζουν να επιβαρύνουν την καρδιαγγειακή υγεία.
Σημαντικές είναι οι διαφορές και στους θανάτους από καρκίνο.
Το 2025, ο καρκίνος του πνεύμονα προκάλεσε 26.192 θανάτους ανδρών, έναντι 18.972 γυναικών, αποτελώντας τη δεύτερη συχνότερη αιτία θανάτου στον ανδρικό πληθυσμό. Η διαφορά συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με τα διαχρονικά υψηλότερα ποσοστά καπνίσματος μεταξύ των ανδρών.
Αντίστοιχα, από καρκίνο του παχέος εντέρου έχασαν τη ζωή τους 12.554 άνδρες και 10.336 γυναίκες. Πέρα από την ηλικία και την κληρονομικότητα, σημαντικό ρόλο στην εμφάνιση της νόσου παίζουν η παχυσαρκία, η καθιστική ζωή, η κατανάλωση αλκοόλ και οι διατροφικές συνήθειες.
Οι επιστήμονες υπογραμμίζουν ότι η διακοπή του καπνίσματος, η υιοθέτηση υγιεινότερου τρόπου ζωής και ο τακτικός προληπτικός έλεγχος μπορούν να περιορίσουν σημαντικά τους κινδύνους.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η εξατομικευμένη εκτίμηση του κινδύνου για καρκίνο του παχέος εντέρου, του πνεύμονα και του προστάτη, με βάση τις ισχύουσες ιατρικές συστάσεις.
Αλκοόλ και ατυχήματα: Οι άνδρες πληρώνουν βαρύτερο τίμημα
Η κατανάλωση αλκοόλ αποτελεί έναν ακόμη σημαντικό παράγοντα που επιβαρύνει την υγεία των ανδρών.
Το 2023, στη Γερμανία καταγράφηκαν περίπου 169.800 νοσηλείες ανδρών για ψυχικές και συμπεριφορικές διαταραχές που σχετίζονται με το αλκοόλ, έναντι 62.900 νοσηλειών γυναικών. Διευκρινίζεται ότι τα στοιχεία αφορούν περιστατικά νοσηλείας και όχι τον αριθμό των διαφορετικών ασθενών.
Η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου, καρδιαγγειακών παθήσεων, ηπατικών βλαβών και ατυχημάτων.
Ακόμη πιο εντυπωσιακή είναι η διαφορά στα θανατηφόρα τροχαία. Το 73,6% όσων έχασαν τη ζωή τους σε τροχαία δυστυχήματα στη Γερμανία το 2025 ήταν άνδρες.
Στις ηλικίες 15 έως 20 ετών, μάλιστα, οι θάνατοι αγοριών και νεαρών ανδρών ήταν περίπου πενταπλάσιοι σε σύγκριση με εκείνους των κοριτσιών και των νεαρών γυναικών.
Στους παράγοντες που συμβάλλουν σε αυτή την απόκλιση περιλαμβάνονται η υπερβολική ταχύτητα, η οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ ή άλλων ουσιών και η συχνότερη χρήση μοτοσικλετών.
Ανάλογη εικόνα καταγράφεται και στους πνιγμούς. Σύμφωνα με τη Γερμανική Ένωση Ναυαγοσωστικής (DLRG), σχεδόν το 85% των ανθρώπων που έχασαν τη ζωή τους από πνιγμό έως τον Σεπτέμβριο του 2026 ήταν άνδρες.
Η υποτίμηση των κινδύνων, η υπερεκτίμηση των προσωπικών δυνατοτήτων, οι περιορισμένες κολυμβητικές δεξιότητες και η κατανάλωση αλκοόλ θεωρούνται σημαντικοί επιβαρυντικοί παράγοντες.
Γιατί οι άνδρες ζουν λιγότερο και τι μπορεί να αλλάξει
Η μικρότερη διάρκεια ζωής των ανδρών δεν εξηγείται αποκλειστικά από βιολογικούς παράγοντες. Οι καθημερινές συνήθειες, τα κοινωνικά πρότυπα, οι επαγγελματικοί κίνδυνοι αλλά και η μικρότερη αξιοποίηση των υπηρεσιών υγείας επηρεάζουν σημαντικά τη θνησιμότητα.
Το βασικό συμπέρασμα των επιστημόνων είναι ότι ένα σημαντικό μέρος των πρόωρων θανάτων στους άνδρες θα μπορούσε να προληφθεί.
Η έγκαιρη διάγνωση, η αντιμετώπιση των παραγόντων κινδύνου, οι τακτικές προληπτικές εξετάσεις, η φροντίδα της ψυχικής υγείας και η υιοθέτηση ασφαλέστερων συμπεριφορών μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στην αύξηση του προσδόκιμου ζωής.
Το μήνυμα της Παγκόσμιας Ημέρας Ανδρών είναι σαφές: η πρόληψη δεν πρέπει να ξεκινά όταν εμφανιστεί ένα σοβαρό πρόβλημα υγείας, αλλά πολύ νωρίτερα, ήδη από τη νεαρή ηλικία.