Η έκθεση Seeking Sanctuaries άνοιξε τις πόρτες της στην Αθήνα τιμώντας τα 75 χρόνια προσφυγικής προστασίας

Παρά τις υψηλές θερμοκρασίες, περισσότεροι από 130 προσκεκλημένοι συγκεντρώθηκαν το βράδυ της Τετάρτης (22/7) στο Beehive, τον πολιτιστικό χώρο του Δικτύου Μέλισσα στην Αθήνα, για τα εγκαίνια της έκθεσης Seeking Sanctuaries: Stories of Movement, Acts of Welcome. Η κοινή έκθεση της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες και του Δικτύου Μέλισσα διοργανώθηκε με αφορμή την 75η επέτειο της Σύμβασης του 1951 για τους Πρόσφυγες.

Η βραδιά ξεκίνησε με ξενάγηση στην έκθεση από προσωπικό της Ύπατης Αρμοστείας και τον φωτογράφο Enri Canaj, συνοδεύοντας τους επισκέπτες σε μια εικαστική διαδρομή που καλύπτει 75 χρόνια εκτοπισμού, προστασίας και αλληλεγγύης. Συνδυάζοντας ιστορικές φωτογραφίες από τα αρχεία της Ύπατης Αρμοστείας με την διεθνώς αναγνωρισμένη δουλειά του Canaj Say Goodbye Before You Leave, η έκθεση καλεί τους επισκέπτες να αναλογιστούν τη συνέχεια της προσφυγικής εμπειρίας μέσα από χρονολογίες και τόπους, καθώς και τη διαχρονική έννοια του τόπου αναζήτησης ασφάλειας, της φιλοξενίας και της ανθρώπινης σύνδεσης.

Το πρόγραμμα περιλάμβανε επίσης μια καθηλωτική παράσταση της μουσικού Αγγελικής Τουμπανάκη και του Polyphony Melissa, με τις δυνατές, αρμονικά δεμένες φωνές των γυναικών του συνόλου να γεμίζουν την αυλή του Beehive. Φέρνοντας κοντά γυναίκες από διαφορετικές χώρες και υπόβαθρα, η χορωδία έδωσε μορφή στο κεντρικό μήνυμα της εκδήλωσης: ότι η διαφορετικότητα δημιουργεί αρμονία και οι διαφορές μπορούν να γίνουν δύναμη.

«Οι φωνές κουβαλούν ιστορίες, μνήμες και τρόπους να υπάρχουμε μέσα στον κόσμο. Κουβαλούν ολόκληρες ζωές. Και κάθε φορά που συναντούν άλλες φωνές, δεν χάνουν τίποτα από τη δύναμή τους. Αντίθετα, ενώνονται, υψώνονται και δημιουργούν κάτι νέο, κάτι μεγαλύτερο, κάτι ισχυρότερο, κάτι απείρως ομορφότερο. Έτσι συνομιλούν και οι εικόνες αυτής της έκθεσης, πέρα από χρονικά και γεωγραφικά όρια, υπενθυμίζοντάς μας ότι το καταφύγιο – το άσυλο – δεν είναι απλώς ένας τόπος. Είναι μια πράξη αναγνώρισης, μια πράξη φροντίδας. Γεννιέται κάθε φορά που ο φόβος υποχωρεί και τη θέση του παίρνει η φιλοξενία. Κάθε φορά που ένας άνθρωπος επιλέγει να ανοίξει την πόρτα του σε έναν άλλον», δήλωσε η Ναντίνα Χριστοπούλου, Συνιδρύτρια και Διευθύντρια του Δικτύου Μέλισσα.

Η επικεφαλής της Ύπατης Αρμοστείας στην Ελλάδα, Laura Lo Castro, σχολίασε:

«Απόψε θυμόμαστε κάτι σημαντικό: η ιστορία του ξεριζωμού δεν είναι μόνο η ιστορία ανθρώπων που αναζητούν ασφάλεια. Είναι και η ιστορία των ανθρώπων που την προσφέρουν. Όσο υπάρχουν άτομα, κοινότητες και κοινωνίες πρόθυμες να υποδεχθούν, να ακούσουν και να σταθούν δίπλα σε όσες και όσους διαφεύγουν από τον κίνδυνο, η ιδέα του καταφυγίου θα παραμένει ζωντανή.»

Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με την προβολή της ταινίας Allies in Exile του Σύρου σκηνοθέτη Hasan Kattan. Το ντοκιμαντέρ ακολουθεί δύο Σύρους κινηματογραφιστές που βιώνουν τον ξεριζωμό μέσα από τη φιλία και την αφήγηση. Ολοκληρώνοντας με τον ιδανικό τρόπο τη βραδιά, η ταινία προσέφερε ένα συγκινητικό βλέμμα στο τι σημαίνει να αντέχεις, να ανήκεις και να αναζητάς έναν τόπο ασφαλή.

Η έκθεση θα παραμείνει ανοιχτή στο Beehive έως τις 18 Οκτωβρίου 2026 και θα πλαισιωθεί από συζητήσεις, εκπαιδευτικές δραστηριότητες και σχολικές επισκέψεις, διερευνώντας τι σημαίνει ασφαλής τόπος (sanctuary) σήμερα και πώς μπορεί να διαμορφωθεί το μέλλον της προστασίας των προσφύγων.

Καθώς ο κόσμος τιμά τα 75 χρόνια από τη Σύμβαση για τους Πρόσφυγες, η έκθεση Seeking Sanctuaries λειτουργεί τόσο ως αναστοχασμός πάνω σε μια σημαντική κληρονομιά όσο και ως υπενθύμιση ότι οι αρχές που κατοχυρώθηκαν το 1951 παραμένουν ουσιώδεις μέχρι σήμερα.

Γιατί, ακόμη και στους πιο σκοτεινούς καιρούς, μπορούμε να επιλέξουμε την αλληλεγγύη, την αξιοπρέπεια, την ανθρωπιά.