Νέος “Κώδικας Ιδιοκτησίας” με στόχο την απελευθέρωση ακινήτων – Τι αλλάζει

Ένα νέο «Κώδικα Ιδιοκτησίας» ο οποίος θα αφορά στην ιδιοκτησία ακινήτων και στις σχέσεις συνιδιοκτησίας επιχειρεί να φέρει το υπουργείο Δικαιοσύνης, το οποίο προχωρά σε νέα νομοθετική πρωτοβουλία με στόχο την απελευθέρωση και αξιοποίηση των ακινήτων, η αντιμετώπιση εκκρεμοτήτων της συνιδιοκτησίας και η ταχύτερη επίλυση διαφορών που προκύπτουν από αυτήν σήμερα.

«Σχεδόν εκατό χρόνια μετά τον βασικό νόμο (Ν. 3741/1929) για την οριζόντια ιδιοκτησία αποφασίσαμε να πάρουμε μια συνολική πρωτοβουλία που αφορά όλες τις εκκρεμότητες για την ιδιοκτησία και κυρίως την συνιδιοκτησία των Ελλήνων. Για να μπορέσουμε να εκσυγχρονίσουμε όλες τις σχετικές διατάξεις το πρώτο μεγάλο βήμα είναι να κωδικοποιήσουμε τη νομοθεσία, καθώς υπάρχουν περισσότερες από χίλιες διατάξεις, που είναι διασπαρμένες σε διάφορα νομοθετήματα» ανέφερε κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου ο υπουργός Δικαιοσύνης Γ. Φλωρίδης, επισημαίνοντας: «Στόχος να δημιουργήσουμε ένα σύγχρονο και λειτουργικό πλαίσιο για να μπορέσει η ιδιοκτησία που είναι δεσμευμένη να απελευθερωθεί και κυρίως να μπορεί ν’ αξιοποιηθεί, αφαιρώντας όλους τους περιορισμούς που υπάρχουν σήμερα. Έτσι, θα μπορέσουμε να καταστήσουμε χιλιάδες ιδιοκτησίες με κανονικούς τίτλους για να μπορούν οι πολίτες στη συνέχεια να αξιοποιήσουν την περιουσία τους, όπως νομίζουν».

Κατά τη συνέντευξη Τύπου έγινε ειδική αναφορά στις δυσλειτουργίες του ισχύοντος νομοθετικού πλαισίου και συγκεκριμένα:

α) Απαρτία και Λήψη Αποφάσεων: Οι αυστηρές προϋποθέσεις πλειοψηφίας (έως και 100% για τροποποίηση κανονισμού) καθιστούν σχεδόν αδύνατη την εκτέλεση αναγκαίων επισκευών ή ενεργειακών αναβαμίσεων σε παλιές πολυκατοικίες.

β) Διαχείριση Κοινοχρήστων: Η έλλειψη σαφούς νομοθεσίας για τον ορισμό και τις αρμοδιότητες του διαχειριστή οδηγεί συχνά σε αδιέξοδα και δικαστικές διαμάχες μεταξύ των ενοίκων.

γ) Ενεργειακή Αναβάθμιση: Δυσκολίες στην εγκατάσταση συστημάτων ΑΠΕ (π.χ. φωτοβολταϊκά στις στέγες), σταθμών φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων ή αντλιών θερμότητας λόγω διαφωνιών επί των κοινοχρήστων χώρων.

Οι αλλαγές

Ο Υφυπουργός Δικαιοσύνης, Ιωάννης Μπούγας, αναφέρθηκε στους βασικούς άξονες της νομοθετικής πρωτοβουλίας για ένα σύγχρονο, ενιαίο και λειτουργικό πλαίσιο συνιδιοκτησίας. Συγκεκριμένα αναφέρθηκε στα εξής:

1. Κωδικοποίηση διατάξεων που αφορούν τη συνιδιοκτησία επί δομημένης ή μέλλουσας να δομηθεί επιφάνειας και είναι διάσπαρτες σε δεκάδες νομοθετήματα αλλά και ενσωμάτωση εθιμικών ρυθμίσεων (π.χ. Κυκλαδικό Έθιμο).

2. Επικαιροποίηση των ρυθμίσεων, π.χ. για τη σύσταση οριζοντίου και καθέτου ιδιοκτησίας, στα νέα κοινωνικοοικονομικά δεδομένα, ώστε ιδιοκτησίες που βρίσκονται στην αφάνεια (π.χ. διαμερίσματα αγορασμένα με προσύμφωνο τις δεκαετίες 1970-1980, δηλαδή πριν εισαχθεί ο τραπεζικός δανεισμός για την απόκτηση στέγης που επέβαλε, το οριστικό συμβόλαιο) να εμφανισθούν στο Εθνικό Κτηματολόγιο και να μπορούν στη συνέχεια να μεταβιβασθούν.

3. Εναρμόνιση των διατάξεων αφενός με το Εθνικό Κτηματολόγιο, που λειτουργεί σε περιβάλλον Τεχνητής Νοημοσύνης και αφετέρου με τις ρυθμίσεις πολεοδομικού-κτιριοδομικού-περιβαλλοντικού δικαίου και τούτο θα επιτευχθεί με την αγαστή συνεργασία του ΤΕΕ και του ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ στην κατάρτιση νομοσχεδίου.

4. Αξιοποίηση του «δικαιώματος υψούν» και «αδιάθετων ποσοστών», είτε με την ανακατανομή τους μεταξύ των συνιδιοκτητών με τροποποίηση της συστατικής πράξης, είτε απόδοσης στους οικοπεδούχους και τους καθολικούς τους διαδόχους.

5. Πρόβλεψη δυνατότητας -ανεξάρτητα από το αν το απαγορεύει ο Κανονισμός της πολυκατοικίας- της κατάτμησης ή της ένωσης οριζοντίων ιδιοκτησιών ώστε μεγάλα οροφοδιαμερίσματα να αξιοποιηθούν και να αντιμετωπισθεί έτσι το πρόβλημα της στέγασης στις μεγάλες πόλεις.

6. Ρυθμίσεις ώστε να ταυτιστούν η πραγματική κατάσταση με την κτηματολογική πραγματικότητα (π.χ. συγκροτήματα κατοικιών σε παραθεριστικές περιοχές που εμφανίζονται ως οριζόντιες ιδιοκτησίες, ενώ πρόκειται για αυτοτελή κτίσματα ανεγερθέντα σε γεωτεμάχιο εκτός σχεδίου), εφόσον δεν προσβάλλεται το περιβάλλον ισχύει ήδη για οικοδομές που κτίσθηκαν μέχρι το 2011. Με τον τρόπο αυτό θα διευκολυνθούν οι μεταβιβάσεις.

7. Τροποποίηση των δικονομικών διατάξεων που προβλέπουν τη λύση της κοινωνίας επί ακινήτου-ακινήτων με αυτούσια διανομή, όπως π.χ. να προβλέπεται για το παραδεκτό άσκησης της σχετικής αγωγής να επισυνάπτεται στο δικόγραφο τοπογραφικό χωρικών μεταβολών ή κάτοψη με βεβαίωση του μηχανικού περί μη αυθαιρέτων κατασκευών και υποβολή στην ηλεκτρονική βάση του ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ, ώστε να παίρνει (ΚΗΔ) κατά τα πρότυπα της κτηματολογικής δίκης χωρικών μεταβολών. Το ίδιο να ισχύει και για τον εναγόμενο, σε περίπτωση που προβάλει αμυντικούς ισχυρισμούς περί διαφορετικού τρόπου αυτούσιας διανομής. Με τον τρόπο αυτό θα επιταχυνθεί η έκδοση οριστικής απόφασης επί αγωγής διανομής.

8. Προσαρμογή των ρυθμίσεων της συνιδιοκτησίας στις νέες ρυθμίσεις του κληρονομικού δικαίου.

9. Πρόβλεψη ειδικής διαδικασίας είσπραξης κοινόχρηστων δαπανών, δημιουργία αποθεματικού και ασφάλιση οικοδομής.

10.Πέραν των ως άνω εμπράγματου χαρακτήρα ρυθμίσεων, τροποποίηση ενοχικού χαρακτήρα ρυθμίσεων, ώστε να λειτουργεί ευχερώς η κοινωνία-συγκυριότητα με τη λήψη αποφάσεων με πλειοψηφία 51% (σχετική τροποποίηση διατάξεων ν. 1562/1985 σε συνδυασμό με 785-805 ΑΚ) ιδίως σχετικά με την ανοικοδόμηση κοινού ακινήτου, τη συντήρηση της οικοδομής, την ενεργειακή της αναβάθμιση, την κατανομή κοινόχρηστων δαπανών κλπ.