Νέα δυναμική για το καλώδιο Ελλάδας – Κύπρου

Ένα βήμα μπροστά φαίνεται ότι πηγαίνει η υπόθεση της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας Κύπρου μέσω του έργου Great Sea Interconnector, μετά την κοινή επιστολή που έστειλαν ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου με τον Κύπριο ομόλογό του Μιχαήλ Δαμιανό προς την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ), με την οποία ζητούν από την ΕΤΕπ χρηματοδότηση του έργου GSI, κατόπιν μελέτης δέουσας επιμέλειας (due diligence).

Είναι η επόμενη κίνηση μετά τις δηλώσεις του Έλληνα Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη και του Κύπριου Προέδρου Νίκου Χριστοδουλίδη για την επικαιροποίηση των οικονομοτεχνικών παραμέτρων του Great Sea Interconnector (GSI). Ουσιαστικά η ΕΤΕπ, ένας έγκυρος και ανεξάρτητος φορέας, ενόψει του αιτήματος χρηματοδότησης, θα παράσχει μια αξιόπιστη εκτίμηση για τους όρους και προϋποθέσεις υπό τις οποίες το έργο θα έχει τη βέλτιστη πορεία και θα μπορέσει έτσι να προσελκύσει επενδυτές από τη διεθνή επενδυτική αγορά.

Σύμφωνα με κύκλους του ΥΠΕΝ, στην επιστολή τους, οι δύο Υπουργοί διαβεβαιώνουν ότι και τα δύο Κράτη Μέλη έχουν συμπεριλάβει το GSI στα Εθνικά τους Σχέδια για την Ενέργεια και το Κλίμα, υπογραμμίζοντας ότι τον Σεπτέμβριο του 2024 Αθήνα και Λευκωσία υπέγραψαν Μνημόνιο Κατανόησης σχετικά με την περαιτέρω πορεία του έργου.

Επιπλέον, αμφότεροι οι Υπουργοί υπογραμμίζουν ότι η εμπλοκή της ΕΤΕπ στην παρούσα φάση είναι εξαιρετικά σημαντική, καθώς θα μπορούσε επίσης να παράσχει ιδιαίτερα χρήσιμες εκτιμήσεις σχετικά με τις επιπτώσεις της διασύνδεσης στη δυναμική της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά και στην εν γένει λειτουργία του συστήματος.

Στην κοινή επιστολή τονίζεται επίσης ότι, καθοριστικής σημασίας είναι να διασφαλιστεί η συνέπεια με τα πλέον πρόσφατα Εθνικά Σχέδια για την Ενέργεια και το Κλίμα, το Δεκαετές Πρόγραμμα Ανάπτυξης Δικτύου του ENTSO-E, καθώς και τους στόχους της ενεργειακής και κλιματικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Υπενθυμίζεται ότι ο ENTSO-E απέρριψε το αίτημα της τουρκικής πλευράς σχετικά με την ηλεκτρική διασύνδεση με τα Κατεχόμενα, επισημαίνοντας ότι το μοναδικό εγκεκριμένο έργο διασύνδεσης της Κυπριακής Δημοκρατίας με το ευρωπαϊκό ηλεκτρικό σύστημα είναι ο Great Sea Interconnector. Ο ευρωπαϊκός φορέας μάλιστα, ανέφερε ότι κανένα έργο δεν μπορεί να προχωρήσει χωρίς τη συγκατάθεση της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Τη θέση της υπέρ της υλοποίησης της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου επανέλαβε άλλωστε χθες η Κομισιόν, μέσω απάντησης του επιτρόπου ενέργειας, Νταν Γιόργκενσεν, σε ερώτηση του Κύπριου ευρωβουλευτή, Φειδία Παναγιώτου.

Όπως ανέφερε σχετικά ο επίτροπος, η Κομισιόν εξετάζει το πλαίσιο ενεργειακής ασφάλειας της Ε.Ε. ώστε να το προσαρμόσει στο τωρινό περίπλοκο γεωπολιτικό σκηνικό και να ενισχύσει την ανθεκτικότητα απέναντι σε κινδύνους που σχετίζονται με την κλιματική αλλαγή και την ασφάλεια.

Σε ό,τι αφορά την ανθεκτικότητα, η Κομισιόν εξετάζει θέματα όπως η στρατιωτική συνεργασία, τα μέτρα ασφαλείας με βάση εκτιμήσεις κινδύνων και τον κατάλληλο σχεδιασμό στις κρίσιμες ενεργειακές υποδομές.

Βρίσκεται ταυτόχρονα σε τακτικές επαφές με όλους τους εμπλεκόμενους, αναφορικά και με το γεωπολιτικό ρίσκο, για την έγκαιρη υλοποίηση του έργου.

Η Ε.Ε. παραμένει αφοσιωμένη στην προστασία των συμφερόντων της, όπως και των κρατών-μελών, αλλά και στη διασφάλιση της περιφερειακής σταθερότητας. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η Ε.Ε. αποδίδει μεγάλη σημασία στην υπεράσπιση των εθνικών δικαιωμάτων των κρατών-μελών με σεβασμό στο διεθνές δίκαιο.

Η άνευ όρων αφοσίωση στις διεθνείς συνθήκες και το Χάρτη του ΟΗΕ, όπως και η απουσία μονομερών πράξεων που παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο και τα δικαιώματα κρατών-μελών, παραμένει ουσιαστική απαίτηση για την εξασφάλιση ενός σταθερού και ασφαλούς περιβάλλοντος στην Αν. Μεσόγειο και για την ανάπτυξη μιας αμοιβαίως επωφελούς σχέσης μεταξύ της Ε.Ε. και της Τουρκίας.