Έκλειψη Ηλίου: Τι να κάνετε τα ειδικά γυαλιά μετά το υπερθέαμα

Εκατομμύρια άνθρωποι είχαν την ευκαιρία να απολαύσουν ένα μοναδικό θέαμα, κατά τη διάρκεια της πρώτης ολικής έκλειψης Ηλίου στην ηπειρωτική Ευρώπη μετά από περισσότερα από 25 χρόνια.

Για ορισμένους μάλιστα στις χώρες ενδιαφέροντος, όπως την Ισπανία και τη Μεγάλη Βρετανία, η αναζήτηση ενός ζευγαριού προστατευτικών γυαλιών εξελίχθηκε σε πραγματικό σαφάρι, καθώς τα αποθέματα εξαντλούνταν εξαιρετικά γρήγορα.

«Τα γυαλιά έκλειψης είναι το αντιπροσωπευτικότερο παράδειγμα της νοοτροπίας της μιας χρήσης που μας διακρίνει», εξηγεί στο BBC η Δρ Ρενέ Τόνκιν, ιδρύτρια του Science Owl, ενός εκπαιδευτικού οργανισμού για το περιβάλλον και τη διαχείριση απορριμμάτων.

«Ειδικά από τη στιγμή που η ανακύκλωσή τους είναι δύσκολη, λόγω της ανάμειξης διαφορετικών υλικών».

Σύμφωνα με τον οργανισμό Recycle Now, ο οποίος παρέχει οδηγίες ανακύκλωσης, τα γυαλιά αυτά δεν μπορούν να πεταχτούν ως έχουν στους οικιακούς κάδους.

Όσοι έχουν προμηθευτεί ωστόσο, μπορούν να ανακυκλώσουν τον χάρτινο σκελετό, αρκεί να αφαιρέσουν προηγουμένως τους ειδικούς φακούς, οι οποίοι απαιτούν διαφορετική διαχείριση.

Ορίστε λοιπόν τρεις εναλλακτικές ιδέες για να μην πάνε χαμένα.

Φυλάξτε τα για την “έκλειψη του αιώνα”

Το 2027, αρκετές περιοχές του πλανήτη θα βιώσουν μια ολική έκλειψη Ηλίου, ένα φαινόμενο που πολλοί χαρακτηρίζουν ήδη ως την “έκλειψη του αιώνα” λόγω της σπάνιας διάρκειάς του.

Σε αυτή την περίπτωση, η Σελήνη θα καλύψει πλήρως τον ηλιακό δίσκο για 6 λεπτά και 23 δευτερόλεπτα, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη διάρκεια που έχει παρατηρηθεί από τη στεριά από το 1991.

Για την ακρίβεια, δεν πρόκειται να δούμε μεγαλύτερη σε διάρκεια ηλιακή έκλειψη από τη στεριά μέχρι το… 2114.

Αν λοιπόν προγραμματίζετε κάποιο ταξίδι για το μεγάλο ραντεβού της 2ας Αυγούστου 2027, αξίζει να κρατήσετε τα γυαλιά σας. Το φαινόμενο θα είναι ορατό από τη νότια Ισπανία (σε πόλεις όπως η Μάλαγα), τη βόρεια Αφρική και την Αραβική Χερσόνησο.

Μάλιστα, οι συνθήκες παρατήρησης στη βόρεια Αφρική αναμένονται ιδανικές, καθώς η συννεφιά εκείνη την περίοδο είναι σχεδόν ανύπαρκτη.

«Η διάρκεια της ολικότητας στη στεριά είναι αυτό που κάνει τη συγκεκριμένη έκλειψη πραγματικά αριστουργηματική», σημειώνει ο Δρ Εντ Μπλούμερ, αστρονόμος στο Βασιλικό Αστεροσκοπείο του Γκρήνουιτς.

«Βέβαια, για εμάς στη Μεγάλη Βρετανία δεν θα είναι η έκλειψη του αιώνα, καθώς δεν θα γίνει καν ορατή», σπεύδει να διευκρινίσει.

Παρ’ όλα αυτά, υπενθυμίζει ότι τα επόμενα χρόνια θα ακολουθήσουν κι άλλες εκλείψεις -όπως η μερική έκλειψη Ηλίου τον Ιανουάριο του 2028- οπότε τα γυαλιά θα σας φανούν χρήσιμα.

«Τα σύγχρονα γυαλιά, εφόσον πληρούν τις επίσημες προδιαγραφές ασφαλείας ISO, κατασκευάζονται διαφορετικά σε σχέση με το παρελθόν. Επομένως, αντέχουν στον χρόνο», εξηγεί ο ίδιος.

Απαραίτητη προϋπόθεση, βέβαια, είναι να τα αποθηκεύσετε προσεκτικά, ώστε να μην χαραχθεί ή φθαρεί η ειδική επίστρωση των φακών, καθιστώντας τα επικίνδυνα για μελλοντική χρήση.

Χαρίστε τα σε κάποιον που τα έχει ανάγκη

Αν δεν σκοπεύετε να ταξιδέψετε το 2027 ή δεν θέλετε να τα κρατήσετε για τις επόμενες μερικές εκλείψεις, η δωρεά είναι η καλύτερη λύση.

«Ρωτήστε σε τοπικά σχολεία, βιβλιοθήκες ή επιστημονικές λέσχες της περιοχής σας αν τα χρειάζονται», προτείνει η Δρ Τόνκιν.

«Το να δίνεις δεύτερη ζωή σε ένα αντικείμενο προσφέροντάς το σε κάποιον που θα το αξιοποιήσει, είναι ο πιο απλός τρόπος να μειώσεις τα απορρίμματα».

Ο Δρ Μπλούμερ προσθέτει: «Οι τοπικές αστρονομικές ενώσεις συχνά συγκεντρώνουν τέτοια γυαλιά, ώστε να τα μοιράζουν δωρεάν στο κοινό σε μελλοντικές εκδηλώσεις παρατήρησης του ουρανού».

Μετατρέψτε τα σε εργαλείο για ένα νέο χόμπι

Χάρη στις προηγμένες δυνατότητες των σύγχρονων smartphones, μπορείτε να τραβήξετε εντυπωσιακές φωτογραφίες όχι μόνο από εκλείψεις, αλλά και από την καθημερινή δραστηριότητα του Ήλιου, όπως οι ηλιακές κηλίδες, που εμφανίζονται σαν σκοτεινές κηλίδες στην επιφάνειά του.

«Κόψτε ένα μικρό τετράγωνο κομμάτι από το φίλτρο των γυαλιών και στερεώστε το πάνω από τον φακό της κάμερας του κινητού σας», προτείνει η Δρ Τόνκιν.

Ο Δρ Μπλούμερ επιβεβαιώνει ότι η έντονη δραστηριότητα των ηλιακών κηλίδων είναι εμφανής με τη χρήση τέτοιων φίλτρων, αν και για παρατήρηση με γυμνό μάτι απαιτείται κάποια μεγέθυνση.

Ωστόσο, εφιστά την προσοχή στους ερασιτέχνες φωτογράφους σχετικά με την παρατεταμένη έκθεση στην υπεριώδη (UV) ακτινοβολία.

Και μια σημαντική σημείωση: σύμφωνα με τις οδηγίες της NASA, η απευθείας και παρατεταμένη βιντεοσκόπηση ή φωτογράφιση του Ήλιου με το κινητό τηλέφωνο μπορεί να προκαλέσει μόνιμη βλάβη στους αισθητήρες της κάμερας.