Aegean: Οι πέντε άξονες “πτήσης” απέναντι στους αβέβαιους καιρούς

Ευελιξία την ανάπτυξη της χωρητικότητας, προστασία των αποδόσεων και διατήρηση της οικονομικής και επιχειρησιακής ισχύος της εταιρείας είναι οι άξονες δράσης για το επόμενο διάστημα για την μεγαλύτερη ελληνική αεροπορική εταιρεία, την Aegean όπως ανέφερε κατά την ενημέρωση των αναλυτών, την Τρίτη 15 Σεπτεμβρίου ο πρόεδρος της εταιρείας Ευτύχης Βασιλάκης.

Έτσι, σε ένα περιβάλλον όπου η γεωπολιτική αβεβαιότητα, το αυξημένο κόστος καυσίμων και οι πιέσεις στην καταναλωτική δαπάνη καθιστούν δυσκολότερο τον προγραμματισμό, η AEGEAN διαμορφώνει μια πολυεπίπεδη άμυνα. Όπως τονίστηκε κατά την ενημέρωση, η χωρητικότητα θα προσαρμόζεται πιο γρήγορα στη ζήτηση, το κόστος καυσίμου περιορίζεται μέσω hedging, ο στόλος ανανεώνεται και γίνεται πιο αποδοτικός, ενώ παράλληλα ενισχύεται το premium προϊόν και διατηρείται υψηλή ρευστότητα.

Το ζητούμενο για τη διοίκηση, πάντως, είναι να διατηρήσει αρκετή ευελιξία ώστε να μπορεί να αντιδράσει όσο αυτή διαρκεί και, ταυτόχρονα, να είναι σε θέση να κινηθεί όταν δημιουργηθούν ευκαιρίες.

Ευελιξία πρώτα στη χωρητικότητα

Έτσι, ο πρώτος άξονας της στρατηγικής είναι η διαχείριση των προσφερόμενων θέσεων. Η αρχική πρόβλεψη για αύξηση των ASK κατά 7%-9% το 2026 έχει πλέον εγκαταλειφθεί, καθώς η αγορά έχει αλλάξει σημαντικά μετά τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και την εκτίναξη του κόστους καυσίμων.

Για το τέταρτο τρίμηνο η AEGEAN τοποθετεί πλέον την εξέλιξη της χωρητικότητας μεταξύ -1% και +1%, ενώ για το 2027, με τα σημερινά δεδομένα, η διοίκηση δεν αναμένει αύξηση των ASK.

Η αλλαγή δεν αποτελεί απλώς αναθεώρηση ενός στόχου ανάπτυξης. Αντανακλά μια διαφορετική προσέγγιση στη διαχείριση του δικτύου. Η χωρητικότητα θα επανεξετάζεται πλέον πολύ συχνότερα, ακόμη και σε εβδομαδιαία βάση, με δυνατότητα ταχύτερων αλλαγών σε συχνότητες και δρομολόγια ανάλογα με τη ζήτηση και την οικονομική τους απόδοση.

Η λογική είναι ότι σε μια αγορά υψηλού κόστους δεν έχει νόημα η διατήρηση θέσεων μόνο και μόνο για να καταγράφεται αύξηση χωρητικότητας. Η προσαρμογή της προσφοράς, μάλιστα, μπορεί να λειτουργήσει ως μηχανισμός προστασίας των ναύλων και των αποδόσεων.

Hedging για τον περιορισμό του ενεργειακού ρίσκου

Ο δεύτερος άξονας αφορά το καύσιμο, το οποίο αποτελεί σήμερα μία από τις σημαντικότερες πηγές αβεβαιότητας για την αεροπορική βιομηχανία.

Σύμφωνα με τον κ. Βασιλάκη, το jet fuel έχει αυξηθεί σημαντικά σε σχέση με την αρχή της χρονιάς, ενώ η διοίκηση δεν θεωρεί πιθανό η πίεση να περιοριστεί άμεσα. Η εκτίμηση είναι ότι οι υψηλές τιμές μπορεί να παραμείνουν για δύο ή τρία ακόμη τρίμηνα.

Η AEGEAN χρησιμοποιεί έτσι το hedging ως εργαλείο περιορισμού της μεταβλητότητας. Περίπου 65% των αναγκών καυσίμου για το τρέχον έτος είναι ήδη αντισταθμισμένο, ενώ για το επόμενο έτος το ποσοστό hedging βρίσκεται περίπου στο 15%, με τις τιμές των αντισταθμισμένων ποσοτήτων να είναι περίπου 20% υψηλότερες από τα αντίστοιχα επίπεδα του τρέχοντος έτους.

Το hedging δεν εξαλείφει την επίπτωση της αύξησης του κόστους, περιορίζει όμως την έκθεση της εταιρείας σε απότομες μεταβολές και επιτρέπει καλύτερο προγραμματισμό.

Παράλληλα, η διοίκηση αναγνωρίζει ότι ένα μέρος της αύξησης του κόστους θα πρέπει να περάσει στα εισιτήρια. Αυτό, ωστόσο, δεν μπορεί να γίνει ανεξάρτητα από την προσφορά στην αγορά, ιδιαίτερα στις μικρές και μεσαίες αποστάσεις όπου ο ανταγωνισμός περιορίζει τη δυνατότητα άμεσης μετακύλισης.

Εξ ου και η σύνδεση μεταξύ fuel cost, capacity και pricing: όσο προσαρμόζεται η προσφορά, δημιουργούνται μεγαλύτερα περιθώρια για τη βελτίωση των ναύλων και την ανάκτηση μέρους της αύξησης του κόστους.

Ισχυρός ισολογισμός ως «μαξιλάρι» ευελιξίας

Τρίτος άξονας είναι η χρηματοοικονομική αντοχή. Η AEGEAN έκλεισε το πρώτο εξάμηνο με ταμειακά διαθέσιμα και ισοδύναμα περίπου 956 εκατ. ευρώ, επίπεδο που παραμένει ουσιαστικά αντίστοιχο με το τέλος του 2025, παρά την αποπληρωμή ομολόγου 200 εκατ. ευρώ τον Μάρτιο και την καταβολή μερίσματος.

Οι συνολικές χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις διαμορφώνονται περίπου στα 1,6 δισ. ευρώ, με περίπου 87% να αφορά σταθερό επιτόκιο. Η συγκεκριμένη διάρθρωση περιορίζει την έκθεση της εταιρείας στις διακυμάνσεις των επιτοκίων και προσφέρει μεγαλύτερη προβλεψιμότητα στο χρηματοοικονομικό κόστος.

Για τη διοίκηση, η ρευστότητα δεν αποτελεί μόνο μηχανισμό άμυνας. Είναι και εργαλείο στρατηγικής ευελιξίας. Σε μια περίοδο κατά την οποία άλλοι παίκτες μπορεί να αντιμετωπίσουν μεγαλύτερη πίεση, η δυνατότητα να διατηρείς ισχυρό ισολογισμό σου επιτρέπει να αντιδράσεις όταν προκύψει μια ευκαιρία.

Στόλος με λιγότερο κόστος, μεγαλύτερη ευελιξία

Στον ίδιο σχεδιασμό εντάσσεται και η διαχείριση του στόλου, που αποτελεί τον τέταρτο άξονα. Η AEGEAN έχει ήδη παραλάβει 43 αεροσκάφη νέας γενιάς, ενώ πέντε νέα A321neo εντάχθηκαν στον στόλο μέσα στο πρώτο εξάμηνο. Η διοίκηση δεν προτίθεται να αλλάξει το υφιστάμενο πλάνο παραδόσεων, παρά τη μεταβολή των συνθηκών.

Παράλληλα, η σταδιακή επίλυση του προβλήματος με τους κινητήρες Pratt & Whitney αναμένεται να απελευθερώσει πρόσθετη επιχειρησιακή ευελιξία. Ο αριθμός των καθηλωμένων αεροσκαφών έχει ήδη αρχίσει να μειώνεται και στόχος είναι έως το τέλος του 2027 να μην υπάρχει πλέον αεροσκάφος καθηλωμένο για τον συγκεκριμένο λόγο.

Την ίδια στιγμή, η εταιρεία δεν σχεδιάζει να ανανεώσει τις μισθώσεις παλαιότερων A320ceo που φτάνουν στη λήξη τους. Περίπου επτά αεροσκάφη αναμένεται να αποχωρήσουν τον επόμενο χρόνο και ακόμη πέντε έως επτά τον αμέσως επόμενο.

Η έξοδος των παλαιότερων αεροσκαφών δεν μεταφράζεται, σύμφωνα με τη διοίκηση, σε πρόβλημα χωρητικότητας. Αντίθετα, συνδυάζεται με την επιστροφή των καθηλωμένων neo και τις νέες παραδόσεις, διαμορφώνοντας έναν νεότερο και αποδοτικότερο στόλο.

Από την αύξηση επιβατών στην αύξηση αξίας

Πέμπτος άξονας είναι η αναβάθμιση του προϊόντος. Η AEGEAN δεν περιορίζει, όπως αναφέρθηκε, τη στρατηγική της στη μείωση κόστους και χωρητικότητας. Επιχειρεί παράλληλα να αυξήσει την αξία που αποκομίζει από κάθε επιβάτη, επενδύοντας περισσότερο στις υπηρεσίες υψηλότερης στάθμης.
Τα A321LR, που αναμένεται να αρχίσουν να εντάσσονται στον στόλο από το πρώτο ή δεύτερο τρίμηνο του 2027, δεν αντιμετωπίζονται μόνο ως εργαλείο μεγαλύτερης εμβέλειας. Η διοίκηση δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην αναβαθμισμένη business class και συνολικά στην εμπειρία του επιβάτη.

Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται τα δύο νέα lounges που κατασκευάζονται, αλλά και η ενίσχυση του Miles+Bonus. Η στρατηγική αυτή συνδέεται με την εκτίμηση ότι οι επιβάτες υψηλότερης αξίας και οι συχνότεροι ταξιδιώτες εμφανίζουν μεγαλύτερη ανθεκτικότητα στις μακροοικονομικές πιέσεις. Σε μια περίοδο, μάλιστα,  κατά την οποία η εταιρεία δεν επιδιώκει απαραιτήτως περισσότερες θέσεις, η αύξηση της αξίας ανά επιβάτη αποκτά μεγαλύτερη σημασία.

Η ζήτηση παραμένει κρίσιμος δείκτης

Στο μεταξύ, η εικόνα της ζήτησης είναι μέχρι στιγμής ένα από τα στοιχεία που επιτρέπουν στην AEGEAN να διαχειρίζεται την κατάσταση χωρίς επιθετικές περικοπές. Στο πρώτο εξάμηνο η εταιρεία μετέφερε 7,8 εκατ. επιβάτες, αυξημένους κατά 3%, ενώ τα έσοδα ανήλθαν σε 817 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 4%. Το EBITDA υποχώρησε στα 145 εκατ. ευρώ, ενώ το καθαρό αποτέλεσμα ήταν ζημιογόνο κατά 3,3 εκατ. ευρώ, έναντι κερδών 48 εκατ. ευρώ πέρυσι.

Στο δεύτερο τρίμηνο, ωστόσο, η εικόνα ήταν πιο ανθεκτική. Παρά τις ακυρώσεις δρομολογίων στη Μέση Ανατολή, τα έσοδα αυξήθηκαν περίπου 3%, στα 495-496 εκατ. ευρώ, ενώ η εταιρεία παρέμεινε κερδοφόρα.

Ακόμη πιο ενδεικτική είναι η πορεία του τρίτου τριμήνου. Μέχρι το τέλος Αυγούστου οι επιβάτες αυξάνονταν λίγο κάτω από 5%, ενώ τα ASK μόλις κατά 2%-2,5%. Η διοίκηση εκτιμά ότι το RASK του τριμήνου δεν θα είναι χαμηλότερο από πέρυσι και πιθανότατα θα εμφανίσει οριακή βελτίωση.

Η εξέλιξη αυτή επιτρέπει στην εταιρεία να μειώνει την έμφαση στην ποσότητα και να δίνει μεγαλύτερο βάρος στην απόδοση της χωρητικότητας.

Το 2027 ως έτος «νοικοκυρέματος»

Με βάση τα σημερινά δεδομένα, το 2027 διαμορφώνεται περισσότερο ως χρονιά εξορθολογισμού και προετοιμασίας παρά ως έτος επέκτασης. Έτσι, όπως αναφέρθηκε, η εταιρεία θα επανεξετάσει συχνότητες και δρομολόγια, θα περιορίσει δραστηριότητες με χαμηλή οικονομική απόδοση και θα κατευθύνει τις επενδύσεις εκεί όπου βλέπει μεγαλύτερη αξία. Παράλληλα, θα δώσει μεγαλύτερη έμφαση στην εκπαίδευση, την αποδοτικότητα και την επιχειρησιακή συνεργασία.

Πρόκειται ουσιαστικά για μια στρατηγική διατήρησης επιλογών. Η AEGEAN δεν επιχειρεί να προβλέψει πότε θα αποκλιμακωθούν οι γεωπολιτικές εντάσεις ή οι τιμές του καυσίμου. Επιλέγει να δημιουργήσει περιθώρια ώστε να μπορεί να αυξήσει ή να μειώσει την προσφορά της, να προσαρμόζει το προϊόν και τις τιμές της και να προστατεύει τη χρηματοοικονομική της θέση ανάλογα με τις συνθήκες.

«Εάν προκληθούμε, θα υπερασπιστούμε τη θέση μας»
Η ευελιξία, πάντως, δεν σημαίνει αποχώρηση από την αγορά. Η διοίκηση κατά την ενημέρωση, πάντως, των αναλυτών κατέστησε  σαφές ότι, εάν οι ανταγωνιστές κινηθούν επιθετικά, η AEGEAN είναι διατεθειμένη να υπερασπιστεί τη θέση της, τα slots και τα στρατηγικά της δρομολόγια, ακόμη και εάν αυτό συνεπάγεται βραχυπρόθεσμο κόστος.

«Εάν προκληθούμε, θα υπερασπιστούμε τη θέση μας», ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Βασιλάκης, επισημαίνοντας ότι η εταιρεία έχει την οικονομική δυνατότητα να κινηθεί επιλεκτικά.

Ουσιαστικά η  AEGEAN θέλει να διατηρήσει τη δυνατότητα κινήσεων με τέτοιο τρόπο ώστε να μπορεί να περιορίζει τη χωρητικότητα όπου η εξίσωση δεν βγαίνει, αλλά και να τη διατηρεί ή να την αυξάνει εκεί όπου διακυβεύεται μια στρατηγική θέση.

Η «επόμενη μέρα» παραμένει στο κάδρο

Αυτό είναι και το δεύτερο σκέλος της στρατηγικής Βασιλάκη. Η άμυνα απέναντι στην κρίση δεν σημαίνει ότι η εταιρεία κλείνει τον ορίζοντά της στις επενδύσεις. Αντίθετα, η διοίκηση δηλώνει ότι παρακολουθεί τις ανακατατάξεις στην αγορά και δεν αποκλείει ευκαιρίες στον στόλο, στα δρομολόγια ή ακόμη και μέσω κάποιας εξαγοράς.

«Γνωρίζουμε ότι το κέρδος δεν έρχεται μέσα στην κρίση, αλλά την ημέρα μετά την κρίση», είναι το σκεπτικό που έχει διατυπώσει ο κ. Βασιλάκης, παραπέμποντας στην εμπειρία της AEGEAN από προηγούμενες κρίσεις. ‘Εσπευσε όμως να τονίσει δίνοντας στίγμα ότι: «Όπως συμβαίνει πάντα στις κρίσεις, πιστεύω ότι θα υπάρξουν ευκαιρίες να βελτιώσουμε τη θέση μας πριν τελειώσει η κρίση, είτε στον στόλο, είτε στα δρομολόγια, είτε με άλλους τρόπους».