Atlantic SEE LNG TRADE: Οι δύο άξονες στρατηγικής

Η Atlantic SEE, το κοινό σχήμα των AKTOR και ΔΕΠΑ Εμπορίας, περνά στην επόμενη φάση της στρατηγικής της για τον Κάθετο Διάδρομο, στρέφοντας το βλέμμα στις αγορές της Νοτιοανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης. Βασικός στόχος της εταιρείας είναι να μετατρέψει εντός του 2026 τα μνημόνια συνεργασίας που έχει ήδη υπογράψει σε δεσμευτικά εμπορικά συμβόλαια, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για τη διαμόρφωση νέων ενεργειακών ροών φυσικού αερίου στην περιοχή.

Σύμφωνα με τη διοίκηση της εταιρείας, το επόμενο διάστημα η Atlantic SEE θα κινηθεί σε δύο παράλληλους άξονες. Ο πρώτος αφορά την εξασφάλιση μακροχρόνιων συμφωνιών προμήθειας αμερικανικού LNG προς χώρες όπως η Ρουμανία, η Βουλγαρία και η Ουκρανία. Ο δεύτερος σχετίζεται με τη σύναψη βραχυχρόνιων εμπορικών συμφωνιών φυσικού αερίου, αξιοποιώντας τις νέες δυνατότητες που δημιουργούνται κατά μήκος του Vertical Corridor.

Τον σχεδιασμό της επόμενης ημέρας παρουσίασαν χθες ο διευθύνων σύμβουλος της AKTOR, Αλέξανδρος Εξάρχου, και ο επικεφαλής της ΔΕΠΑ Εμπορίας, Κωνσταντίνος Ξιφαράς, κατά την πρώτη ενημερωτική εκδήλωση της εταιρείας, παρουσία του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρου Παπασταύρου και της πρέσβειρας των ΗΠΑ στην Ελλάδα Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, γεγονός που δείχνει το έντονο αμερικανικό ενδιαφέρον.

Καθοριστικό βήμα, όπως αναφέρθηκε, για τη νέα αναπτυξιακή φάση της Atlantic SEE αποτέλεσε η ενεργοποίηση της 20ετούς συμφωνίας προμήθειας LNG με τη Venture Global. Η συμφωνία ενισχύθηκε πρόσφατα με τον διπλασιασμό των ποσοτήτων που θα παραλαμβάνει το ελληνικό σχήμα την περίοδο 2030-2050, από 500.000 σε 1 εκατ. τόνους LNG ετησίως.

Όπως επισημαίνουν στελέχη της εταιρείας, οι πρόσθετες ποσότητες εξασφαλίστηκαν ουσιαστικά με τους ίδιους οικονομικούς όρους που είχαν συμφωνηθεί κατά την υπογραφή του αρχικού συμβολαίου τον περασμένο Νοέμβριο, παρά τις σημαντικές διακυμάνσεις που καταγράφηκαν στη διεθνή αγορά φυσικού αερίου στο μεταξύ. Η συμφωνία περιλαμβάνει επίσης ρήτρες take-or-pay, βάσει των οποίων ο αγοραστής υποχρεούται είτε να παραλάβει τις συμφωνημένες ποσότητες είτε να καταβάλει το αντίστοιχο τίμημα.

Παράλληλα, ανοικτό παραμένει το ενδεχόμενο δραστηριοποίησης της Atlantic SEE και στην ελληνική αγορά φυσικού αερίου, χωρίς ωστόσο να έχουν ληφθεί ακόμη οριστικές αποφάσεις ως προς τη μορφή και το εύρος της παρουσίας της.

Στο στόχαστρο Ουγγαρία και Βόρεια Μακεδονία
Στο πεδίο των βραχυχρόνιων εμπορικών συμφωνιών, σύμφωνα με πληροφορίες, η Atlantic SEE εξετάζει ήδη την επέκτασή της σε δύο επιπλέον αγορές, την Ουγγαρία και τη Βόρεια Μακεδονία.

Ειδικά για τη Βόρεια Μακεδονία, κομβικό ρόλο αναμένεται να διαδραματίσει ο υπό κατασκευή διασυνδετήριος αγωγός φυσικού αερίου Ελλάδας – Βόρειας Μακεδονίας, ο οποίος προβλέπεται να τεθεί σε εμπορική λειτουργία το 2027, δημιουργώντας μια νέα πύλη τροφοδοσίας για τη γειτονική χώρα.

Η στρατηγική αυτή εντάσσεται στη γενικότερη προσπάθεια ανάπτυξης εμπορικών ροών στον Κάθετο Διάδρομο ενόψει της περιόδου 2027-2028, όταν η Ευρώπη αναμένεται να έχει ολοκληρώσει την απεξάρτησή της από το ρωσικό φυσικό αέριο.

Στόχος τα δεσμευτικά συμβόλαια το 2026

Στο τραπέζι βρίσκεται και η πιθανή συμμετοχή της αμερικανικής Development Finance Corporation (DFC), είτε μέσω παροχής εγγυήσεων για συμφωνίες προμήθειας LNG προς την Ουκρανία και άλλες χώρες της περιοχής είτε μέσω χρηματοδότησης υποδομών που συνδέονται με τον Κάθετο Διάδρομο.

Μάλιστα, ο Αλέξανδρος Εξάρχου άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο εμπλοκής της DFC, σημειώνοντας ότι μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να ενισχύσει τόσο την εμπορική όσο και την επενδυτική διάσταση του εγχειρήματος.

Στην ίδια κατεύθυνση κινούνται και οι συμφωνίες που έχουν ήδη ανακοινωθεί για την προμήθεια αμερικανικού φυσικού αερίου προς την Αλβανία και τη Βοσνία από το 2030. Οι συμφωνίες αφορούν συνολικά 1,5 δισ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου ετησίως, με την αξία τους να εκτιμάται κοντά στα 9 δισ. δολάρια σε ορίζοντα 20 ετών.

Για την Αλβανία, οι ποσότητες προβλέπεται να μεταφέρονται μέσω του αγωγού TAP, όπου η ΔΕΠΑ Εμπορίας έχει ήδη εξασφαλίσει μεταφορική ικανότητα 1 δισ. κυβικών μέτρων ετησίως. Για τη Βοσνία, η τροφοδοσία σχεδιάζεται να πραγματοποιείται μέσω του τερματικού σταθμού LNG στο νησί Krk της Κροατίας.

Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι η συμφωνία με τη Venture Global δίνει στην Atlantic SEE τη δυνατότητα ανακατεύθυνσης των ποσοτήτων σε εναλλακτικές αγορές, εφόσον οι αρχικοί αγοραστές δεν απορροφήσουν το σύνολο των συμφωνημένων φορτίων. Η πρόβλεψη αυτή περιορίζει τον εμπορικό κίνδυνο και προσφέρει αυξημένη ευελιξία σε μια αγορά που βρίσκεται σε φάση αναδιάταξης.

Η δημοπρασία της 6ης Ιουλίου

Πριν από την υλοποίηση των μεγάλων συμβολαίων της επόμενης δεκαετίας, η πρώτη ουσιαστική δοκιμασία για τον Κάθετο Διάδρομο θα έρθει με τη δημοπρασία δυναμικότητας της 6ης Ιουλίου. Πρόκειται για την πρώτη διαδικασία που θα πραγματοποιηθεί υπό το νέο καθεστώς μειωμένων ταριφών και προϊόντων μεγαλύτερης διάρκειας.

Όπως ανέφερε ο πρόεδρος της ΔΕΠΑ Εμπορίας, Κωνσταντίνος Ξιφαράς, η συμμετοχή της εταιρείας θεωρείται δεδομένη, ενώ στην αγορά προεξοφλείται και η παρουσία της Bulgargaz, η οποία παραδοσιακά δεσμεύει σημαντικό μέρος της διαθέσιμης δυναμικότητας.

Οι πρώτες εκτιμήσεις συγκλίνουν στο ότι θα δεσμευθεί το 30%-50% της προσφερόμενης δυναμικότητας μέσω του Σιδηροκάστρου, με βασικούς προορισμούς τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία και την Ουκρανία. Αν και οι όγκοι παραμένουν σχετικά περιορισμένοι, η αγορά αντιμετωπίζει τη φετινή δημοπρασία ως πρόβα τζενεράλε για την περίοδο 2027-2028, όταν η ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου θα λειτουργεί χωρίς ρωσικές προμήθειες.

Ασφάλεια εφοδιασμού

Αναφερόμενος στις τελευταίες γεωπολιτικές εξελίξεις, ο κ. Ξιφαράς επισήμανε ότι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή και η προσωρινή διακοπή της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ υπενθύμισαν με τον πιο σαφή τρόπο ότι η ενεργειακή ασφάλεια δεν μπορεί πλέον να θεωρείται δεδομένη.

Όπως τόνισε, η Ελλάδα αποτελεί μια ασφαλή και αξιόπιστη ενεργειακή πύλη για την Ευρώπη, ενώ οι ελληνικές υποδομές προσφέρουν τη δυνατότητα εισόδου και διακίνησης φυσικού αερίου ακόμη και σε περιόδους αυξημένης διεθνούς αβεβαιότητας.

Η διοίκηση της ATLANTIC SEE LNG TRADE εκτίμησε ότι οι προκλήσεις στην ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου θα παραμείνουν έντονες και τον επόμενο χειμώνα, καθιστώντας ακόμη πιο σημαντική τη διασφάλιση μακροχρόνιων και αξιόπιστων πηγών προμήθειας.

Παπασταύρου: Ο Κάθετος Διάδρομος αποτελεί στρατηγική επιλογή για την Ευρώπη

Ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας κ. Σταύρος Παπασταύρου υπογράμμισε ότι η ενεργειακή ασφάλεια αποτελεί ζήτημα εθνικής και ευρωπαϊκής κυριαρχίας και όχι απλώς οικονομικό μέγεθος. Αναφέρθηκε στις πρωτοβουλίες της ελληνικής κυβέρνησης για την ενεργοποίηση του Κάθετου Διαδρόμου και σημείωσε ότι οι νέοι κανόνες δημοπράτησης χωρητικότητας θα επιτρέψουν τη δημιουργία διασυνοριακών προϊόντων και την επέκταση του διαδρόμου προς την Ουγγαρία, τη Σλοβακία και τα Δυτικά Βαλκάνια. Ο Υπουργός τόνισε ότι η Ελλάδα διαδραματίζει πλέον έναν κεντρικό ρόλο στη νέα ενεργειακή αρχιτεκτονική στην περιοχή και συνεχάρη τη διοίκηση της Atlantic SEE LNG Trade για την επιμονή της στην επιτυχημένη αντιμετώπιση των δυσκολιών του εγχειρήματος.

Guilfoyle: «Η ενεργειακή ασφάλεια γίνεται πράξη»

Η Πρέσβης των Ηνωμένων Πολιτειών στην Ελλάδα, κυρία Kimberly Guilfoyle, χαρακτήρισε τη συμφωνία με τη Venture Global ορόσημο για τη διατλαντική συνεργασία και τόνισε ότι δεν είναι απλώς μια επιχειρηματική συμφωνία, αλλά η ενεργειακή ασφάλεια στην πράξη. Είναι σημαντική για την Ελλάδα, καθώς ενισχύει περαιτέρω τον ρόλο της ως ενεργειακού κόμβου. Είναι σημαντική για τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά και για ολόκληρη την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, καθώς προσφέρει περισσότερες επιλογές, μεγαλύτερη ανθεκτικότητα και ισχυρότερη ενεργειακή ανεξαρτησία στις χώρες της περιοχής.