Αλβανία: Οι μπίζνες των Τραμπ, τα επεισόδια και οι περιουσίες της ελληνικής μειονότητας

Αναβρασμό που οδήγησε σε σοβαρά επεισόδια στη νότια Αλβανία έχει προκαλέσει η μεγάλη τουριστική επένδυση που συνδέεται με επιχειρηματικά συμφέροντα της κόρης του Ντόναλντ Τραμπ, Ιβάνκα, και του γαμπρού του, Τζάρεντ Κούσνερ.

Οι συγκρούσεις ξέσπασαν κατά τη διάρκεια κινητοποιήσεων κατοίκων και περιβαλλοντικών οργανώσεων στην περιοχή Ζβέρνετς, κοντά στην Αυλώνα, όπου κάτοικοι, μέλη της ελληνικής εθνικής μειονότητας και ακτιβιστές επιχείρησαν να εμποδίσουν εργασίες που σχετίζονται με την ανάπτυξη ενός πολυτελούς τουριστικού συγκροτήματος σε μία από τις πλέον ευαίσθητες περιβαλλοντικά περιοχές της αλβανικής ακτογραμμής.

Το χρονικό των επεισοδίων

Η ένταση κορυφώθηκε όταν διαδηλωτές συγκεντρώθηκαν κοντά στο εργοτάξιο της επένδυσης, διαμαρτυρόμενοι για την έναρξη εργασιών στην παράκτια ζώνη του Ζβέρνετς. Σύμφωνα με τοπικά δημοσιεύματα, ακολούθησαν συμπλοκές με ιδιωτικές εταιρείες φύλαξης που είχαν αναλάβει την προστασία του χώρου, ενώ επενέβη και η αλβανική αστυνομία.

Οι διαδηλωτές καταγγέλλουν ότι η επένδυση απειλεί τόσο το φυσικό περιβάλλον της περιοχής όσο και περιουσίες κατοίκων, αρκετοί από τους οποίους ανήκουν στην ελληνική εθνική μειονότητα. Από τα επεισόδια προέκυψαν τραυματισμοί και προσαγωγές, ενώ η αλβανική αστυνομία ανακοίνωσε ότι σχηματίστηκαν δικογραφίες σε βάρος 17 ατόμων για τα επεισόδια.

Ο τραυματισμός Έλληνα πολίτη

Μεταξύ των τραυματιών ήταν και ένας Έλληνας πολίτης, γεγονός που προκάλεσε την άμεση αντίδραση της Αθήνας.

Σύμφωνα με το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών, η ελληνική πρεσβεία στα Τίρανα κινητοποιήθηκε άμεσα προκειμένου να παράσχει προξενική και ιατρική συνδρομή στον τραυματία. Το ΥΠΕΞ εξέφρασε «βαθιά ανησυχία» για τα επεισόδια και ζήτησε από τις αλβανικές αρχές πλήρη διερεύνηση της υπόθεσης και απόδοση ευθυνών όπου αυτές προκύψουν.

Η ελληνική πλευρά υπενθύμισε παράλληλα ότι ο σεβασμός των δικαιωμάτων των μειονοτήτων, της ιδιοκτησίας και του κράτους δικαίου αποτελεί βασική προϋπόθεση για την ευρωπαϊκή πορεία της Αλβανίας.

Η επένδυση που προκαλεί αντιδράσεις

Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρίσκεται ένα φιλόδοξο σχέδιο ανάπτυξης πολυτελών τουριστικών εγκαταστάσεων στην περιοχή του Ζβέρνετς και της λιμνοθάλασσας Νάρτα, καθώς και στο κοντινό νησί Σαζάν.

Το πρότζεκτ συνδέεται με την Affinity Partners, επενδυτικό όμιλο που ίδρυσε ο Τζάρεντ Κούσνερ μετά την αποχώρησή του από τον Λευκό Οίκο. Το σχέδιο προβλέπει τη δημιουργία πολυτελών ξενοδοχείων, ιδιωτικών κατοικιών, μαρίνας και τουριστικών υποδομών υψηλού επιπέδου, με επενδύσεις που εκτιμάται ότι μπορεί να ξεπεράσουν το 1,4 δισεκατομμύριο ευρώ.

Η κυβέρνηση του Έντι Ράμα έχει υποστηρίξει δημόσια το έργο, παρουσιάζοντάς το ως ”μία από τις μεγαλύτερες ξένες επενδύσεις στην ιστορία της χώρας” και ως ευκαιρία για την ανάπτυξη του τουρισμού και τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας.

Ωστόσο, περιβαλλοντικές οργανώσεις και κάτοικοι της περιοχής εκφράζουν έντονες αντιρρήσεις.

Το Ζβέρνετς βρίσκεται δίπλα στη λιμνοθάλασσα Νάρτα, έναν από τους σημαντικότερους υγροτόπους της Αδριατικής, που φιλοξενεί σπάνια είδη πουλιών, μεταξύ των οποίων φλαμίνγκο και πελεκάνους. Περιβαλλοντικές οργανώσεις προειδοποιούν ότι η μαζική τουριστική ανάπτυξη μπορεί να προκαλέσει μη αναστρέψιμες επιπτώσεις στο οικοσύστημα της περιοχής.

Παράλληλα, μέλη της ελληνικής μειονότητας υποστηρίζουν ότι το έργο επηρεάζει ιδιοκτησιακά δικαιώματα κατοίκων και μεταβάλλει τον παραδοσιακό χαρακτήρα μιας περιοχής που συνδέεται ιστορικά με τον ελληνισμό της Βόρειας Ηπείρου.

Διεθνείς προεκτάσεις

Η εμπλοκή του Κούσνερ και της Ιβάνκα Τραμπ έχει δώσει στη διαμάχη διεθνείς διαστάσεις.

Πρόκειται για μία από τις μεγαλύτερες επενδύσεις που συνδέονται με επιχειρηματικά συμφέροντα της οικογένειας Τραμπ στην περιοχή των Βαλκανίων, ενώ ανάλογα σχέδια του ομίλου Κούσνερ σε Σερβία και άλλες χώρες της περιοχής έχουν επίσης προκαλέσει αντιδράσεις, διαδηλώσεις και πολιτικές αντιπαραθέσεις.

Μετά τα επεισόδια στο Ζβέρνετς, η αντιπαράθεση γύρω από το έργο φαίνεται να εισέρχεται σε νέα φάση, με την Αθήνα να παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και τις αλβανικές αρχές να καλούνται να διαχειριστούν ένα ζήτημα που συνδυάζει περιβάλλον, επενδύσεις, δικαιώματα ιδιοκτησίας και ευαίσθητες μειονοτικές ισορροπίες.