Η Ευρώπη στους δρόμους: Από το Μιλάνο και τα Τίρανα έως το Παρίσι η κοινωνική οργή εξαπλώνεται

Δεν είναι μόνο η Γαλλία που βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα νέο κύμα κοινωνικής αναταραχής. Από την Ιταλία και την Αλβανία μέχρι την Ισπανία και την Πορτογαλία, χιλιάδες πολίτες βγήκαν το Σάββατο στους δρόμους, διαδηλώνοντας για ένα ευρύ φάσμα αιτημάτων που εκτείνεται από την ακρίβεια και τη στέγαση μέχρι τις συντάξεις, την εκπαίδευση, τη διαφθορά και τον πόλεμο.

Στο επίκεντρο βρίσκεται και το νεοσύστατο «Κίνημα της 17ης Οκτωβρίου», το οποίο έχει αναδειχθεί σε έναν από τους βασικούς φορείς κινητοποίησης στην Ιταλία, μαζί με φοιτητικές οργανώσεις, συνδικάτα βάσης και αντιπολεμικές συλλογικότητες, όπως λέει το Fortune.

Οι διαδηλώσεις εντάσσονται σε ένα ευρύτερο φθινοπωρινό κύμα κοινωνικής δυσαρέσκειας στην Ευρώπη, με κοινό παρονομαστή το αυξανόμενο κόστος ζωής, τη στεγαστική κρίση, τις πιέσεις στα δημόσια συστήματα εκπαίδευσης και κοινωνικής προστασίας και, σε αρκετές χώρες, την έντονη δυσπιστία απέναντι στις κυβερνήσεις αλλά και την άρνηση στήριξης του γενοκτονικού πολέμου του Ισραήλ στη Γάζα.

Στρατός και 5.000 αστυνομικοί στο Μιλάνο

Στην Ιταλία, οι αρχές έστειλαν επιπλέον 500 στρατιώτες στο Μιλάνο, μία εβδομάδα μετά τις βίαιες συγκρούσεις με την αστυνομία.

Οι στρατιώτες προστίθενται στις ήδη αυξημένες δυνάμεις ασφαλείας της πόλης και υποστηρίζουν περίπου 5.000 αστυνομικούς και άλλους άνδρες των σωμάτων ασφαλείας. Οι αρχές έχουν ενισχύσει παράλληλα την επιτήρηση με drones, τους ελέγχους σε σιδηροδρομικούς σταθμούς και τις ομάδες άμεσης επέμβασης, ενώ παρακολουθούν και διαδικτυακές αναρτήσεις για πιθανές προτροπές σε βία.

Η εικόνα στο κέντρο του Μιλάνου ήταν χαρακτηριστική της έντασης: πολλές από τις πολυτελείς μπουτίκ της πόλης, ανάμεσά τους καταστήματα διεθνών οίκων, κάλυψαν τις βιτρίνες τους με ξύλινες σανίδες, φοβούμενες επανάληψη των επεισοδίων της προηγούμενης εβδομάδας.

Τότε, ομάδες διαδηλωτών είχαν σπάσει βιτρίνες και εισβάλει σε καταστήματα γύρω από την πλατεία Ντουόμο, με την αστυνομία να προχωρά σε δεκάδες συλλήψεις. Σύμφωνα με τα στοιχεία των αρχών, μεγάλο μέρος όσων συνελήφθησαν ήταν ανήλικοι.

Ο δήμαρχος του Μιλάνου Τζουζέπε Σάλα είχε δηλώσει ότι φοβάται νέα επεισόδια, ενώ ο υπουργός Άμυνας Γκουίντο Κροζέτο επισήμανε ότι οι στρατιώτες μπορούν να ενισχύσουν την παρουσία των αρχών, χωρίς ωστόσο να διαθέτουν όλες τις αρμοδιότητες και τα μέσα της αστυνομίας για επιχειρήσεις δημόσιας τάξης.

Νεανική οργή και κοινωνικός αποκλεισμός

Οι ταραχές στο Μιλάνο έχουν ανοίξει παράλληλα μια ευρύτερη συζήτηση για τις αιτίες που οδηγούν μεγάλο αριθμό νέων στους δρόμους.

Ο αρμόδιος για την κοινωνική πολιτική του δήμου, Λαμπέρτο Μπερτολέ, ανέφερε πως όλο και περισσότεροι νέοι αισθάνονται ότι δεν έχουν προοπτικές ή αίσθηση συμμετοχής στην κοινωνία, μέσα σε ένα περιβάλλον αυξανόμενων κοινωνικών και οικονομικών ανισοτήτων.

Η εικόνα αυτή δεν περιορίζεται στην Ιταλία. Σύμφωνα με έρευνα του Associated Press, νέοι σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες κινητοποιούνται γύρω από ζητήματα όπως η ανεπαρκής χρηματοδότηση της εκπαίδευσης, το κόστος της κατοικίας και οι περιορισμένες επαγγελματικές προοπτικές.

Σε αστυνομικό κλοιό και η Ρώμη

Αυξημένα μέτρα ασφαλείας ελήφθησαν και στη Ρώμη, όπου οι αρχές περιόρισαν την πρόσβαση σε εμπορικούς δρόμους και ενίσχυσαν την αστυνομική παρουσία γύρω από το Circus Maximus και την Piazza del Popolo.

Εκατοντάδες μαθητές και φοιτητές πραγματοποίησαν ειρηνική συγκέντρωση, επιδιώκοντας να διαχωρίσουν τη θέση τους από όσους προκαλούν επεισόδια και καταστροφές.

Παράλληλα, πραγματοποιήθηκε ξεχωριστή αντιπολεμική πορεία στο κέντρο της πόλης. Οι διοργανωτές κάλεσαν τους συμμετέχοντες να έχουν ακάλυπτα τα πρόσωπά τους και ορατά τα χέρια τους, σε μια προσπάθεια να αποτρέψουν πιθανή διείσδυση βίαιων ομάδων.

Διαδηλώσεις είχαν προγραμματιστεί και σε τουλάχιστον επτά ακόμη ιταλικές πόλεις.

Τίρανα: Φοιτητές, διαφθορά και συγκρούσεις με την αστυνομία

Στην Αλβανία, η κατάσταση ήταν σαφώς πιο τεταμένη.

Στα Τίρανα, η αστυνομία χρησιμοποίησε αύρες νερού για να απωθήσει μεγάλες ομάδες διαδηλωτών, ενώ ορισμένοι πέταξαν αντικείμενα προς τις δυνάμεις ασφαλείας.

Περίπου 2.500 αστυνομικοί είχαν αναπτυχθεί στην αλβανική πρωτεύουσα, καθώς οι κινητοποιήσεις συνεχίζονται για περισσότερο από μία εβδομάδα και έχουν επανειλημμένα εξελιχθεί σε συγκρούσεις.

Μαθητές και φοιτητές ζητούν χαμηλότερα δίδακτρα, μεγαλύτερη κρατική χρηματοδότηση της εκπαίδευσης και μέτρα κατά της διαφθοράς. Παράλληλα, μέρος των διαδηλωτών έχει ενταχθεί σε ευρύτερο αντικυβερνητικό κίνημα που ζητά την παραίτηση του σοσιαλιστή πρωθυπουργού Έντι Ράμα.

Ο Ράμα δήλωσε ότι η κυβέρνησή του ετοιμάζει απάντηση στα αιτήματα των φοιτητών και κάλεσε σε διάλογο, προειδοποιώντας ωστόσο ότι όσοι συμμετέχουν σε βίαιες ενέργειες θα αντιμετωπίσουν κυρώσεις.

Μαδρίτη: Χιλιάδες στους δρόμους για τις συντάξεις

Διαφορετικό χαρακτήρα είχαν οι κινητοποιήσεις στην Ισπανία.

Χιλιάδες συνταξιούχοι και εργαζόμενοι πραγματοποίησαν πορεία στη Μαδρίτη, ζητώντας την προστασία του δημόσιου συνταξιοδοτικού συστήματος.

Οι διαδηλωτές κρατούσαν πανό με συνθήματα υπέρ της προστασίας των συντάξεων και ζητούσαν «αξιοπρεπείς συντάξεις για το σήμερα και το μέλλον».

Οι κινητοποιήσεις πραγματοποιούνται ενόψει των πρόωρων εκλογών του επόμενου μήνα, σε μια περίοδο έντονης πολιτικής αντιπαράθεσης γύρω από το μέλλον του ασφαλιστικού συστήματος.

Η στεγαστική κρίση που βγάζει τους Ισπανούς στους δρόμους

Την ίδια ώρα, η Ισπανία βρίσκεται εδώ και εβδομάδες αντιμέτωπη με μαζικές κινητοποιήσεις για τη στεγαστική κρίση.

Οι τιμές των ενοικίων και των κατοικιών έχουν αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, ιδιαίτερα στις μεγάλες πόλεις, ενώ η περιορισμένη προσφορά κατοικιών έχει επιδεινωθεί από την αύξηση του πληθυσμού και την εξάπλωση των βραχυχρόνιων μισθώσεων.

Στη Μαδρίτη, η έξωση μιας 87χρονης γυναίκας από το σπίτι στο οποίο ζούσε επί δεκαετίες προκάλεσε τον Σεπτέμβριο μαζικές διαδηλώσεις και εξελίχθηκε σε σύμβολο της στεγαστικής κρίσης.

Στην Puerta del Sol παραμένει εδώ και εβδομάδες καταυλισμός διαμαρτυρίας, με πολίτες να ζητούν χαμηλότερα ενοίκια, περισσότερη κοινωνική κατοικία και μεγαλύτερη προστασία των ενοικιαστών.

Λισαβόνα: Στο επίκεντρο η προσιτή κατοικία

Ανάλογες κινητοποιήσεις έχουν εξαπλωθεί και στην Πορτογαλία.

Στη Λισαβόνα, διαδηλωτές οργανώνουν πορείες ζητώντας προσιτή κατοικία και αντιδρώντας σε πρόσφατες κυβερνητικές ρυθμίσεις που, μεταξύ άλλων, χαλαρώνουν τους περιορισμούς στις ετήσιες αυξήσεις των ενοικίων και διευκολύνουν τις διαδικασίες έξωσης σε περιπτώσεις μη καταβολής μισθωμάτων.

Η κυβέρνηση του πρωθυπουργού Λουίς Μοντενέγκρο υποστηρίζει ότι τα μέτρα αποσκοπούν στην ενίσχυση της εμπιστοσύνης μεταξύ ιδιοκτητών και ενοικιαστών και στην αύξηση των διαθέσιμων κατοικιών προς ενοικίαση.

Οι διαδηλωτές, αντίθετα, θεωρούν ότι οι αλλαγές επιβαρύνουν ακόμη περισσότερο τους ενοικιαστές και τους αφήνουν περισσότερο εκτεθειμένους σε μια ήδη ιδιαίτερα δύσκολη αγορά κατοικίας.

Ένα ευρωπαϊκό κύμα με διαφορετικές αφετηρίες

Οι κινητοποιήσεις δεν έχουν παντού την ίδια πολιτική προέλευση ούτε κοινή οργανωτική δομή. Ωστόσο, από τη Γαλλία και την Ιταλία έως την Αλβανία, την Ισπανία και την Πορτογαλία, επανέρχονται κοινά αιτήματα: καλύτεροι μισθοί και συντάξεις, περισσότερη χρηματοδότηση για την εκπαίδευση, προσιτή κατοικία, ισχυρότερες δημόσιες υπηρεσίες και περιορισμός των κοινωνικών ανισοτήτων.

Η Γαλλία παραμένει το επίκεντρο της διεθνούς προσοχής, με περισσότερους από 100.000 ανθρώπους να διαδηλώνουν στο Παρίσι το Σάββατο για το κόστος ζωής, την εκπαίδευση και τις συντάξεις. Ωστόσο, η εικόνα των τελευταίων ημερών δείχνει ότι η κοινωνική πίεση δεν περιορίζεται στα γαλλικά σύνορα.

Η «ευρωπαϊκή οργή» έχει διαφορετικές εκφάνσεις από χώρα σε χώρα, αλλά το κοινό υπόβαθρο είναι όλο και πιο εμφανές: ένα σημαντικό μέρος των ευρωπαϊκών κοινωνιών αισθάνεται ότι το κόστος ζωής αυξάνεται ταχύτερα από τα εισοδήματα, ενώ η πρόσβαση σε στέγη, εκπαίδευση και κοινωνική προστασία γίνεται ολοένα δυσκολότερη.