Δίκη για δολοφονία της Ντάφνι Καρουάνα Γκαλίτσια: Ερευνούσε υποθέσεις διαφθοράς όταν σκοτώθηκε

Η δημοσιογράφος Ντάφνι Καρουάνα Γκαλίτσια ερευνούσε καταγγελίες για διαφθορά που αφορούσαν τον επιχειρηματία Γιόργκεν Φένεκ και μέλη της κυβέρνησης της Μάλτας όταν δολοφονήθηκε, κατατέθηκε στη δίκη.

Ο Φένεκ, κληρονόμος μιας από τις μεγαλύτερες επιχειρηματικές περιουσίες της Μάλτας, δικάζεται με την κατηγορία ότι οργάνωσε και χρηματοδότησε τη δολοφονία της δημοσιογράφου, η οποία σκοτώθηκε από έκρηξη παγιδευμένου αυτοκινήτου τον Οκτώβριο του 2017, όπως λέει και ο Guardian.

Η εμπλοκή του γιου της στην έρευνα

Στο εδώλιο των μαρτύρων ανέβηκε τη Δευτέρα ο γιος της, Μάθιου Καρουάνα Γκαλίτσια, μηχανικός λογισμικού και μέλος της δημοσιογραφικής ομάδας που τιμήθηκε με βραβείο Πούλιτζερ για την έρευνα των Panama Papers σχετικά με υπεράκτιες εταιρείες.

Περιέγραψε πώς σταδιακά άρχισε να βοηθά τη μητέρα του στις έρευνές της, λέγοντας ότι όσο περισσότερα στοιχεία έρχονταν στο φως, ένιωθε πως είχε ανοίξει «μια πύλη» μέσα από την οποία μπορούσε «να δει την κόλαση».

Το 2015, ενώ εργαζόταν πάνω στη διαρροή των Panama Papers, ανέβαζε εκατομμύρια αρχεία σε βάση δεδομένων που χρησιμοποιούσαν δημοσιογράφοι για να ερευνήσουν φορολογικούς παραδείσους. Κατά την επεξεργασία των εγγράφων εντόπισε πληροφορίες που αφορούσαν άμεσα τη Μάλτα.

«Έπρεπε να μοιραστώ όσα έβλεπα με τη μητέρα μου. Πίστευα ότι ήταν υπερβολικά σημαντικά», κατέθεσε.

Τα Panama Papers και οι πολιτικές αποκαλύψεις

Σύμφωνα με τον Μάθιου, τα στοιχεία από τη διαρροή αλλά και οι πηγές της μητέρας του αποκάλυψαν ότι ο τότε υπουργός Ενέργειας Κόνραντ Μίτσι και ο προσωπάρχης του πρωθυπουργού Κιθ Σκέμπρι είχαν δημιουργήσει υπεράκτιες εταιρείες λίγο μετά την ανάληψη των καθηκόντων τους.

Όπως ανέφερε, λογιστική εταιρεία εργαζόταν για το άνοιγμα τραπεζικών λογαριασμών στο όνομα αυτών των εταιρειών.

Στους ενόρκους προβλήθηκε σχόλιο που είχε γράψει η Ντάφνι στις αρχές του 2017 κάτω από δημοσίευμα σχετικό με τους δύο αξιωματούχους:

«Πόσο απίστευτα διεφθαρμένοι είναι – και ακόμη χειρότερα, δεν παρασύρθηκαν στη διαφθορά αφού απέκτησαν εξουσία, αλλά μπήκαν στην εξουσία με αποκλειστικό σκοπό να διαφθαρούν. Αυτός ήταν ο οδικός τους χάρτης.»

Η υπόθεση Electrogas

Την περίοδο της δολοφονίας της, η Καρουάνα Γκαλίτσια επεξεργαζόταν νέα διαρροή χιλιάδων ηλεκτρονικών μηνυμάτων από τους διακομιστές της εταιρείας Electrogas, στην οποία ο Φένεκ ήταν μερικός ιδιοκτήτης.

Ένα από τα βασικά έργα της κυβέρνησης του τότε πρωθυπουργού Τζόζεφ Μουσκάτ μετά τις εκλογές του 2013 ήταν η ιδιωτικοποίηση σημαντικού μέρους των ενεργειακών υποδομών της χώρας. Το σχετικό συμβόλαιο είχε ανατεθεί στην Electrogas.

«Όταν άρχισα να λαμβάνω αυτά τα δεδομένα και να τα οργανώνω ώστε να είναι αναζητήσιμα, μπορούσα να δω ότι ο Γιόργκεν Φένεκ βρισκόταν στο επίκεντρο των πάντων. Το όνομά του εμφανιζόταν σε αμέτρητα emails», είπε ο Μάθιου.

Νωρίτερα είχε δηλώσει: «Δεν μπορούσα να πιστέψω όσα έβλεπα. Ήταν σαν να είχε ανοίξει μια πύλη και να μπορούσα να δω την κόλαση», προκαλώντας ένσταση της υπεράσπισης, η οποία υποστήριξε ότι εξέφραζε προσωπική άποψη.

Όταν ο εισαγγελέας τον ρώτησε τι του είχε πει η μητέρα του για τη διαδικασία ανάθεσης του έργου, απάντησε:

«Ότι ήταν διεφθαρμένη.»

Ο πρόεδρος του δικαστηρίου παρενέβη, υπενθυμίζοντας ότι επρόκειτο για άποψη της δημοσιογράφου και όχι για διαπιστωμένο γεγονός.

Το σχέδιο που δεν ολοκληρώθηκε ποτέ

Ο Μάθιου κατέθεσε ότι η μητέρα του ήθελε να συγκεντρώσει διεθνή ομάδα δημοσιογράφων για να εξετάσουν το υλικό της Electrogas, κατά το πρότυπο της συνεργασίας που είχε οδηγήσει στις αποκαλύψεις των Panama Papers.

Όπως είπε, είχε ήδη επικοινωνήσει με την εφημερίδα The Guardian για να ξεκινήσει το εγχείρημα, όμως λίγους μήνες αργότερα η μητέρα του δολοφονήθηκε.

«Δεν προλάβαμε ποτέ να το κάνουμε. Κάθε φορά που βλέπω αυτά τα emails, η καρδιά μου χτυπά δυνατά γιατί επιστρέφω σε εκείνη την περίοδο, όταν σχεδιάζαμε μαζί τι θα ακολουθούσε», είπε στο δικαστήριο.

Το Daphne Project

Μετά τη δολοφονία, ο Μάθιου δημιούργησε το Daphne Project, μια διεθνή δημοσιογραφική συνεργασία με τη συμμετοχή μέσων ενημέρωσης, μεταξύ των οποίων οι The Guardian και Reuters, με στόχο να συνεχιστεί η έρευνα για την Electrogas και να αποκαλυφθούν οι υπεύθυνοι της δολοφονίας.

Σύμφωνα με την κατάθεσή του, η δημοσιογραφική έρευνα αποκάλυψε στοιχεία που υποδείκνυαν ότι ο Φένεκ σκόπευε να καταβάλει δωροδοκίες προκειμένου να εξασφαλίσει την παραχώρηση του έργου του ηλεκτροπαραγωγικού σταθμού, γεγονός που προκάλεσε διεθνείς αντιδράσεις και έρευνα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Ο Φένεκ, όπως και οι Μίτσι και Σκέμπρι, απορρίπτουν κάθε ισχυρισμό περί διαφθοράς.

Τη Δευτέρα, ωστόσο, οι συγκεκριμένοι ισχυρισμοί δεν επαναλήφθηκαν στο ακροατήριο, καθώς ο δικαστής διέταξε η κατάθεση να περιοριστεί αποκλειστικά σε όσα μπορούσαν να τεκμηριωθούν από τα έγγραφα που παρουσιάστηκαν στο δικαστήριο.

Η συγκλονιστική περιγραφή της δολοφονίας

Η κατάθεση ολοκληρώθηκε με τη συγκινητική περιγραφή της ημέρας της δολοφονίας.

Ο Μάθιου είπε ότι εργαζόταν μαζί με τη μητέρα του στο σπίτι, ενώ εκείνη είχε ετοιμάσει μια σαλάτα με μοτσαρέλα και ντομάτα. Στη συνέχεια έφυγε με το αυτοκίνητό της για να πάει στην τράπεζα.

«Δούλευα σε ένα πρόγραμμα λογισμικού όταν άκουσα μια έκρηξη. Άνοιξα την πόρτα και ένιωσα το αίμα να φεύγει από το πρόσωπό μου. Άρχισα να περπατώ όλο και πιο γρήγορα προς τη στήλη του καπνού.»

«Πρώτα είδα φωτιά στον δρόμο. Ο δρόμος είχε τυλιχθεί στις φλόγες. Είδα κομμάτια μετάλλου και ανθρώπινης σάρκας. Ακολούθησα με το βλέμμα μου τον καπνό και είδα μια τεράστια πύρινη σφαίρα. Έτρεξα προς τα εκεί. Η κόρνα του αυτοκινήτου ηχούσε ασταμάτητα. Διέκρινα μια σκιά μέσα στο όχημα και θυμάμαι να λέω: “Αυτή είναι η μαμά μου”.»

«Αφιερώσαμε τη ζωή μας στην απόδοση δικαιοσύνης»

Ο Μάθιου κατέθεσε ότι μετά τη δολοφονία εγκατέλειψε την επαγγελματική του σταδιοδρομία και επέστρεψε στη Μάλτα, αφιερώνοντας τη ζωή του στην προσπάθεια να λογοδοτήσουν οι υπεύθυνοι.

«Έπρεπε να γίνει η αποστολή μας, και έτσι έγινε. Το προσωπικό κόστος ήταν τεράστιο», είπε.

Ο Γιόργκεν Φένεκ, ο οποίος δικάζεται για συνέργεια στην εκ προθέσεως ανθρωποκτονία της Ντάφνι Καρουάνα Γκαλίτσια, αρνείται όλες τις κατηγορίες. Η δίκη συνεχίζεται.