Εκπαίδευση στην πρώτη γραμμή: “Διάβαζα ακόμη κι όταν έξω έπεφταν πυροβολισμοί”

Καθώς οι συγκρούσεις και οι κρίσεις εξελίσσονται σε διάφορες περιοχές του κόσμου, οι νοσοκομειακές μονάδες γεμίζουν και οι διαθέσιμοι πόροι βρίσκονται υπό μεγάλη πίεση, οι εργαζόμενοι στον τομέα της υγείας στα προγράμματα των Γιατρών Χωρίς Σύνορα εξακολουθούν να βρίσκουν τον χρόνο και το κίνητρο για να μαθαίνουν.

Για εκείνους, η διαρκής εκπαίδευση δεν αφορά μόνο την επαγγελματική τους εξέλιξη, αλλά αποτελεί και έναν τρόπο να φροντίζουν καλύτερα τους ασθενείς τους.

Τι είναι, λοιπόν, αυτό που τους δίνει τη δύναμη να συνεχίζουν, παρά τις δυσκολίες; Τρεις επαγγελματίες υγείας που εργάζονται στην πρώτη γραμμή μοιράζονται το κίνητρο που τους παρακινεί να ολοκληρώσουν μακροχρόνια προγράμματα εκπαίδευσης που έχει αναπτύξει η Ακαδημία των Γιατρών Χωρίς Σύνορα για Επαγγελματίες Υγείας (MSF Academy for Healthcare), καθώς και πώς βρίσκουν τρόπους να συνεχίζουν να μαθαίνουν, ακόμη και στις πιο δύσκολες συνθήκες.

Kimbere Kisuba, γιατρός, Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό

«Στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, στο Masisi, την πόλη όπου ζω, η κατάσταση ασφαλείας ήταν πολύ δύσκολη όταν παρακολουθούσα την εκπαίδευση. Υπήρχαν φορές που έπρεπε να καταφύγουμε στο νοσοκομείο για να γλιτώσουμε από τις μάχες. Παρ’ όλα αυτά, δεν τα παράτησα ποτέ.

Αυτό που μου έδινε κίνητρο ήταν το αίσθημα ευθύνης που ένιωθα. Ήθελα να είμαι καλή στη δουλειά μου.

Κατέβαζα τα μαθήματα που δεν μπορούσα να παρακολουθήσω εκείνη την ώρα, ώστε να μπορώ να τα μελετήσω αργότερα στο σπίτι, και όποτε ήταν δυνατόν χρησιμοποιούσα έναν ήσυχο χώρο που παρείχε η Ακαδημία των Γιατρών Χωρίς Σύνορα. Ακόμη και με τους πυροβολισμούς να πέφτουν απ’ έξω, παρέμεινα συγκεντρωμένη, ενώ η αλληλεγγύη των συναδέλφων που βρίσκονταν στην ίδια κατάσταση με βοηθούσε να συνεχίζω.

Μια μέρα, εργαζόμουν στη μαιευτική κλινική, βοηθώντας μια γυναίκα που γεννούσε, όταν ξέσπασαν πυροβολισμοί. Οι σφαίρες μπήκαν στο δωμάτιο όπου βρισκόμασταν. Ήταν μια τρομακτική στιγμή. Αργότερα, στον τοίχο όπου είχε καταλήξει μία από τις σφαίρες, μπορούσες να δεις ότι η τρύπα βρισκόταν ακριβώς στο ύψος του κεφαλιού μου.

Το να μοιραστώ αυτή την εμπειρία με τους συναδέλφους μου μέσα από την ομάδα εκπαίδευσης και να λάβω την υποστήριξή τους με βοήθησε να συνεχίσω. Δυστυχώς, τέτοιες καταστάσεις δεν είναι ασυνήθιστες. Είναι η καθημερινότητά μας.

Οι εκπαιδευτές του προγράμματος ήταν πάντα διαθέσιμοι, επαναπρογραμματίζοντας τις συνεδρίες όταν χρειαζόταν και παρέχοντας καθοδήγηση. Χάρη στην υποστήριξή τους και σε ένα θετικό μαθησιακό περιβάλλον, ολοκλήρωσα με επιτυχία την εκπαίδευση.

Τελικά, η μάθηση μεταμόρφωσε τον τρόπο με τον οποίο ασκώ το επάγγελμά μου και σήμερα είμαι καλύτερη επαγγελματίας. Η συμβουλή μου προς τους άλλους είναι να έχουν επιμονή, ξεκάθαρους στόχους και να περιβάλλονται από τους κατάλληλους ανθρώπους που μπορούν να τους στηρίξουν».

Η Kimbere συμμετείχε στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα Antimicrobial Resistance Learning της Ακαδημίας των Γιατρών Χωρίς Σύνορα για Επαγγελματίες Υγείας.

Mohammad Haj Yacoub, γιατρός και υπεύθυνος ιατρικών δραστηριοτήτων, Συρία

«Το 2024, ενώ συμμετείχα σε μια εκπαίδευση, ξέσπασε και πάλι σύγκρουση στη Συρία. Οι ήχοι των αεροπλάνων και των βομβών έφεραν πίσω αναμνήσεις του πολέμου και ήταν πολύ δύσκολο να συγκεντρωθώ. Την ίδια στιγμή, ο φόρτος εργασίας στο νοσοκομείο ήταν πολύ μεγάλος. Παρ’ όλα αυτά, ήθελα να συνεχίσω.

Αυτή η εξειδικευμένη γνώση γύρω από την αντοχή στα αντιμικροβιακά είναι επειγόντως απαραίτητη στη Συρία, όπου αντιμετωπίζουμε πολλές προκλήσεις που σχετίζονται με τη χρήση των αντιβιοτικών.

Διάβαζα τη νύχτα, παρακολουθούσα το διαδικτυακό εκπαιδευτικό υλικό όποτε μπορούσα και επικοινωνούσα με τους εκπαιδευτές μου κάθε φορά που χρειαζόμουν υποστήριξη. Ήταν πολύ ευέλικτοι και μερικές φορές απαντούσαν ακόμη και τα βράδια. Ήθελα να ολοκληρώσω το πρόγραμμα και να αποκτήσω το πιστοποιητικό, αλλά, περισσότερο απ’ όλα, πιστεύω ότι στην Ιατρική δεν σταματάς ποτέ να μαθαίνεις. Ως γιατροί, η βελτίωση των πρακτικών μας σημαίνει ότι φροντίζουμε καλύτερα τους ασθενείς μας.

Κατά τη διάρκεια του πολέμου το 2011, έγινα μάρτυρας αμέτρητων τραυματισμών και θανάτων. Έχασα το σπίτι μου στο Χαλέπι, αναγκάστηκα να εκτοπιστώ και συνέχισα να εργάζομαι σε δημόσια νοσοκομεία με εξαιρετικά περιορισμένα μέσα. Επέλεξα να μείνω επειδή ήθελα να βοηθήσω ανθρώπους που δεν είχαν την οικονομική δυνατότητα να λάβουν περίθαλψη. Αυτή η εμπειρία είναι επίσης ο λόγος για τον οποίο θεωρώ τόσο σημαντικό να συνεχίζω να μαθαίνω, ακόμη και σε δύσκολες συνθήκες».

Ο Mohammad συμμετείχε στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα Antimicrobial Resistance Learning της Ακαδημίας των Γιατρών Χωρίς Σύνορα για Επαγγελματίες Υγείας.

María Laura Chacón Roldán, αναπληρώτρια ιατρική συντονίστρια, Μεξικό

«Καθώς εξελισσόμουν και αναλάμβανα νέους ρόλους μέσα στους Γιατρούς Χωρίς Σύνορα, με όλο και περισσότερες ευθύνες, ήθελα να κάνω τη δουλειά μου όσο το δυνατόν καλύτερα. Το πρόγραμμα ήταν πολύ πρακτικό: μαθαίνεις και εφαρμόζεις τη γνώση ταυτόχρονα. Οι επαγγελματικές δεξιότητες έχουν σημασία, αλλά πάνω απ’ όλα η δουλειά μας έχει άμεσο αντίκτυπο στους ανθρώπους που φροντίζουμε. Ήθελα να έχω τα κατάλληλα εργαλεία, ώστε να προσφέρω την ποιότητα περίθαλψης που αξίζουν οι άνθρωποι και να ανταποκρίνομαι σωστά σε όσους μας χρειάζονται.

Καθ’ όλη τη διάρκεια του προγράμματος ένιωθα ότι είχα μεγάλη υποστήριξη. Ο εκπαιδευτής μου, ο οποίος διέθετε μεγάλη εμπειρία στον ρόλο που είχα αναλάβει, με καθοδηγούσε όχι μόνο στο πλαίσιο του προγράμματος, αλλά και σε ζητήματα που αφορούσαν την εργασία μου.

Η επαφή με τους άλλους συμμετέχοντες, οι οποίοι εργάζονταν σε δύσκολες συνθήκες σε διάφορα μέρη του κόσμου, και η αλληλοϋποστήριξή μας καθ’ όλη τη διάρκεια της εκπαιδευτικής διαδικασίας ήταν επίσης καθοριστικής σημασίας. Ήταν εξαντλητικό λόγω του φόρτου εργασίας και, επιπλέον, ήμουν έγκυος και φρόντιζα ήδη ένα μωρό. Αυτό που με παρακινούσε, όμως, ήταν η αίσθηση ότι μάθαινα τόσα πολλά. Έλεγα συνεχώς στον εαυτό μου: “Μπορώ να τα καταφέρω. Μπορώ να τα καταφέρω”.

Μερικές φορές η κούραση με έκανε να αισθάνομαι ότι δεν μάθαινα απολύτως τίποτα, ότι δεν μπορούσα ούτε καν να διαβάσω σωστά. Παρ’ όλα αυτά, συνέχισα, τηρώντας τις προθεσμίες. Αυτό που είχε σημασία για μένα δεν ήταν ο βαθμός, αλλά να είμαι σίγουρη ότι κατανοούσα πραγματικά τις έννοιες και ότι μπορούσα κάθε φορά να εκτελώ καλύτερα τις δραστηριότητες.

Στον ανθρωπιστικό τομέα, όπου οι συνθήκες είναι ευμετάβλητες και τα ταξίδια συχνά, μαθαίνεις επίσης να διαχειρίζεσαι το άγχος. Η γιαγιά μου συνηθίζει να λέει ότι, ακόμη και πριν αρχίσω να σπουδάζω Ιατρική, ήξερα ήδη ότι ήθελα να εργαστώ στους Γιατρούς Χωρίς Σύνορα, να πηγαίνω εκεί όπου οι ανάγκες είναι μεγαλύτερες και να βοηθώ ανθρώπους. Κοιτάζοντας πίσω, αισθάνομαι ότι αυτό που έχω λάβει ως αντάλλαγμα είναι πολύ περισσότερο από αυτό που έχω προσφέρει».

Η María Laura συμμετείχε στο Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Medical Humanitarian Leadership της Ακαδημίας των Γιατρών Χωρίς Σύνορα για Επαγγελματίες Υγείας.