Γαλλία: Ποινική έρευνα για σεξουαλικές παρενοχλήσεις με “έξυπνα” γυαλιά

Οι εισαγγελικές αρχές του Παρισιού έχουν ξεκινήσει ποινική έρευνα για καταγγελίες περί σεξουαλικής παρενόχλησης που συνδέονται με τη χρήση «έξυπνων» γυαλιών, ενώ η γαλλική Αρχή Προστασίας Δεδομένων έχει δεχθεί καταγγελίες από επιχειρήσεις.

Οι εξελίξεις έρχονται την ώρα που χώρες σε ολόκληρο τον κόσμο προσπαθούν να αντιμετωπίσουν τις κοινωνικές και νομικές επιπτώσεις από την εξάπλωση των συγκεκριμένων συσκευών.

Στην αγορά κυκλοφορούν αρκετά μοντέλα smart glasses, ωστόσο εκείνα της αμερικανικής τεχνολογικής εταιρείας Meta, τα οποία κατασκευάζονται σε συνεργασία με την EssilorLuxottica, κατέχουν ηγετική θέση, με μερίδιο περίπου 76% παγκοσμίως.

Τα γυαλιά της Meta που ενσωματώνουν τεχνολογία Τεχνητής Νοημοσύνης διαθέτουν μια μικρή κάμερα, η οποία επιτρέπει στον χρήστη να πραγματοποιεί καταγραφές. Οι συσκευές γνώρισαν μεγάλη εμπορική επιτυχία, με 7 εκατομμύρια τεμάχια να πωλούνται την περασμένη χρονιά, ενώ τα τελευταία στοιχεία πωλήσεων της Essilor κάνουν λόγο για «εκθετική ανάπτυξη» μέσα στο 2026.

Ωστόσο, η επιτυχία τους συνοδεύεται από αυξανόμενο έλεγχο διεθνώς από εισαγγελικές και ρυθμιστικές αρχές, οργανώσεις για τα δικαιώματα και επιχειρήσεις. Στο επίκεντρο βρίσκονται ζητήματα που αφορούν, μεταξύ άλλων, τη σεξουαλική παρενόχληση, παραβάσεις στον εργασιακό χώρο και την παράνομη παρακολούθηση.

Ήδη ορισμένοι κινηματογράφοι στη Βρετανία έχουν απαγορεύσει τα smart glasses, ενώ γερμανική οργάνωση προστασίας καταναλωτών έχει καταθέσει ποινική καταγγελία κατά της Meta και άλλων εταιρειών που εμπλέκονται στην πώλησή τους στη Γερμανία, επικαλούμενη τη νομοθεσία περί προστασίας της ιδιωτικής ζωής.

Η έρευνα στο Παρίσι

Η εισαγγελία του Παρισιού ανέφερε στο Reuters ότι πρόσφατα άνοιξε τουλάχιστον μία ποινική έρευνα μετά από καταγγελίες για σεξουαλική παρενόχληση που σχετίζονται με μια τάση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης: τη χρήση smart glasses για τη βιντεοσκόπηση γυναικών στον δρόμο χωρίς τη συγκατάθεσή τους και τη μεταγενέστερη ανάρτηση των βίντεο στο διαδίκτυο.

Οι εισαγγελικές αρχές δεν διευκρίνισαν ποια μάρκα γυαλιών χρησιμοποιήθηκε στις συγκεκριμένες περιπτώσεις.

Η εισαγγελία δεν έδωσε περισσότερες λεπτομέρειες, ανέφερε όμως ότι η μονάδα κυβερνοεγκλήματος δοκίμασε τις συσκευές πριν από δύο εβδομάδες, προκειμένου να αποκτήσει καλύτερη εικόνα για τα πιθανά αδικήματα που μπορούν να διαπραχθούν μέσω της χρήσης τους.

Εκπρόσωπος της Meta δήλωσε ότι η εταιρεία έχει «ενσωματώσει την προστασία της ιδιωτικότητας στα γυαλιά Τεχνητής Νοημοσύνης από τον αρχικό σχεδιασμό τους», προσθέτοντας ότι «θα συνεχίσουμε να ενισχύουμε τα μέτρα προστασίας μας καθώς τα γυαλιά μας αποκτούν ακόμη περισσότερες δυνατότητες». Η EssilorLuxottica αρνήθηκε να σχολιάσει.

Καταγγελίες και στους χώρους εργασίας

Η CNIL, η γαλλική Αρχή Προστασίας Δεδομένων, ανακοίνωσε ότι έχει λάβει περίου δέκα καταγγελίες σχετικά με τη χρήση έξυπνων γυαλιών σε χώρους εργασίας, χωρίς να γνωστοποιήσει τις μάρκες των συσκευών.

Παράλληλα, ανέφερε ότι όλο και περισσότερες επιχειρήσεις επικοινωνούν μαζί της, ζητώντας να μάθουν εάν έχουν τη δυνατότητα να απαγορεύσουν τη χρήση smart glasses στον χώρο εργασίας.

Η Αυστραλία ανακοίνωσε επίσης ότι εξετάζει το ενδεχόμενο να απαγορεύσει τα έξυπνα γυαλιά που διαθέτουν κάμερα στους κυβερνητικούς χώρους εργασίας, επικαλούμενη ανησυχίες σχετικά με την ιδιωτικότητα και την ασφάλεια. Σύμφωνα με τις αυστραλιανές αρχές, θα μπορούσε να πρόκειται για την πρώτη απαγόρευση αυτού του είδους.

«Το ότι ανάβει ένα φωτάκι δεν σημαίνει ότι συναινείς»

Ένα μικρό φωτάκι στον σκελετό των συσκευών δείχνει ότι πραγματοποιείται καταγραφή. Οργανώσεις για τα δικαιώματα υποστηρίζουν, ωστόσο, ότι με αυτόν τον τρόπο η ευθύνη για την αποφυγή της βιντεοσκόπησης μεταφέρεται ουσιαστικά στο ίδιο το άτομο που βρίσκεται μπροστά στην κάμερα.

«Το να βλέπεις ένα φωτάκι να ανάβει δεν σημαίνει ότι συναινείς στο να σε βιντεοσκοπούν, ούτε στο να διανέμεται στη συνέχεια η εικόνα σου σε χιλιάδες ανθρώπους», δήλωσε η Ines Legendre, νομική εμπειρογνώμονας της οργάνωσης για την ασφάλεια στο διαδίκτυο e-Enfance.

Οργανώσεις δικαιωμάτων υποστηρίζουν ότι οι γυναίκες αποτελούν τον βασικό στόχο καταχρηστικών πρακτικών μέσω των έξυπνων γυαλιών.

Η Ines Girard, η οποία ασχολείται με προγράμματα για την έμφυλη βία που διευκολύνεται από την τεχνολογία στη φεμινιστική οργάνωση Hubertine Auclert, υποστήριξε ότι ο τεχνολογικός κλάδος θα πρέπει να κάνει περισσότερα για την αποτροπή τέτοιων περιστατικών.

«Δεν μπορούμε να απαντάμε σε μια τεχνολογία παρακολούθησης λέγοντας στους ανθρώπους που παρακολουθούνται ότι πρέπει να είναι πιο προσεκτικοί», δήλωσε.

«Αυτό επιβαρύνει ακόμη περισσότερο αυτά τα άτομα, ιδιαίτερα τις γυναίκες, τις έμφυλες μειονότητες και τους ανθρώπους που είναι ήδη εκτεθειμένοι στη βία, στη διαδικτυακή κακοποίηση και στην παρακολούθηση στους δημόσιους χώρους».