Ισπανία: Θεσπίζει ειδική αναρρωτική άδεια για την εμμηνόπαυση

Από την 1η Δεκεμβρίου, οι εργαζόμενες που αντιμετωπίζουν προβλήματα υγείας που συνδέονται με την εμμηνόπαυση, τα οποία επηρεάζουν την ικανότητά τους να εργαστούν, θα μπορούν να λαμβάνουν ειδική αναρρωτική άδεια.

Με τον τρόπο αυτό, όπως σημειώνει το Euronews, η Ισπανία διευρύνει την εργασιακή προστασία των γυναικών, την ώρα που άλλες ευρωπαϊκές χώρες δεν προβλέπουν ακόμη αντίστοιχο μέτρο.

Από την 1η Δεκεμβρίου, οι γυναίκες που ζουν και εργάζονται στην Ισπανία θα αποκτήσουν ένα νέο εργασιακό δικαίωμα. Όσες αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα υγείας που σχετίζονται με την εμμηνόπαυση και τις καθιστούν προσωρινά ανίκανες προς εργασία θα μπορούν να ζητούν ειδική αναρρωτική άδεια και να λαμβάνουν επίδομα από τη δεύτερη ημέρα της άδειας, χωρίς να απαιτείται να έχουν συμπληρώσει ελάχιστο χρονικό διάστημα καταβολής ασφαλιστικών εισφορών.

Η μεταρρύθμιση εγκρίθηκε από την κυβέρνηση στις 20 Οκτωβρίου και αποτελεί ένα ακόμη βήμα προς την κατεύθυνση της προστασίας της υγείας των γυναικών στον χώρο εργασίας. Ωστόσο, η εμμηνόπαυση από μόνη της δεν αρκεί για τη χορήγηση της συγκεκριμένης άδειας. Θα απαιτείται ιατρική διάγνωση πάθησης που συνδέεται με δευτερογενή διαταραχή της εμμηνόπαυσης και η οποία καθιστά προσωρινά τη γυναίκα ανίκανη να ασκήσει τα επαγγελματικά της καθήκοντα.

Η κυβέρνηση εκτιμά ότι το μέτρο αυτό θα συμβάλει στην αντιμετώπιση προβλημάτων υγείας που επί χρόνια δεν λάμβαναν την απαραίτητη προσοχή στους χώρους εργασίας. Η υπουργός Ένταξης, Κοινωνικής Ασφάλισης και Μετανάστευσης, Έλμα Σάιθ, υπερασπίστηκε τη μεταρρύθμιση κατά τη συνέντευξη Τύπου που ακολούθησε τη συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου.

«Περισσότερες από 10,5 εκατομμύρια γυναίκες είναι ασφαλισμένες στο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης και εμείς δίνουμε απάντηση σε καταστάσεις που μέχρι σήμερα παρέμεναν αόρατες», δήλωσε.

Η Ισπανία είχε ήδη κάνει ένα βήμα προς αυτή την κατεύθυνση το 2023, όταν θεσμοθέτησε αναρρωτική άδεια με αποδοχές για γυναίκες που αντιμετωπίζουν τόσο έντονα συμπτώματα κατά την έμμηνο ρύση, ώστε να αδυνατούν να εργαστούν, ένα μέτρο που θεωρήθηκε πρωτοποριακό για τα ευρωπαϊκά δεδομένα.

Οι νέες ρυθμίσεις επεκτείνουν πλέον αυτή την προστασία και σε συγκεκριμένα προβλήματα υγείας που συνδέονται με την εμμηνόπαυση.

Ποιες γυναίκες θα δικαιούνται τη νέα αναρρωτική άδεια λόγω εμμηνόπαυσης

Οι έντονες εξάψεις, οι διαταραχές του ύπνου, η κόπωση και η δυσκολία συγκέντρωσης μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά την καθημερινότητα ορισμένων γυναικών κατά την εμμηνόπαυση. Σε κάποιες περιπτώσεις, μάλιστα, τα συμπτώματα αυτά μπορεί να τις εμποδίζουν ακόμη και να εργαστούν.

Ωστόσο, δεν θα παρέχουν όλα τα συμπτώματα δικαίωμα σε αναρρωτική άδεια. Για να μπορέσει μια εργαζόμενη να τη ζητήσει, θα πρέπει να υποβληθεί σε ιατρική αξιολόγηση, προκειμένου να διαπιστωθεί εάν αντιμετωπίζει κάποιο πρόβλημα υγείας που σχετίζεται με δευτερογενή διαταραχή της εμμηνόπαυσης και επηρεάζει την ικανότητά της να εργαστεί.

Εφόσον ο γιατρός διαπιστώσει ότι η γυναίκα πάσχει από μια τέτοια διαταραχή, η οποία την εμποδίζει να ασκήσει τα επαγγελματικά της καθήκοντα, θα μπορεί να της χορηγήσει την αντίστοιχη αναρρωτική άδεια.

Όπως ισχύει και για τις υπόλοιπες αναρρωτικές άδειες, η εργαζόμενη δεν θα χρειάζεται να προσκομίσει στον εργοδότη της έντυπη ιατρική βεβαίωση, καθώς τα σχετικά στοιχεία θα διαβιβάζονται ηλεκτρονικά μέσω του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης.

Οι νέες ρυθμίσεις θα τεθούν σε ισχύ την 1η Δεκεμβρίου 2026.

Οι αποδοχές που θα λαμβάνουν οι εργαζόμενες κατά τη διάρκεια της άδειας

Η βασική διαφορά σε σχέση με τη συνήθη αναρρωτική άδεια λόγω ασθένειας αφορά το πότε ξεκινά η καταβολή του επιδόματος. Σύμφωνα με το ισχύον καθεστώς, το επίδομα καταβάλλεται από την τέταρτη ημέρα της άδειας, ενώ οι γυναίκες που θα κάνουν χρήση της νέας ειδικής άδειας θα λαμβάνουν επίδομα ήδη από τη δεύτερη ημέρα.

Την πρώτη ημέρα, οι αποδοχές θα καλύπτονται από τον εργοδότη. Από τη δεύτερη ημέρα, η εργαζόμενη θα λαμβάνει επίδομα από το σύστημα κοινωνικής ασφάλισης, ίσο με το 60% της βάσης υπολογισμού των ασφαλιστικών παροχών για τις πρώτες 20 ημέρες, ποσοστό που θα αυξάνεται στο 75% από την 21η ημέρα και μετά.

Παράλληλα, καταργείται για τη συγκεκριμένη άδεια μία ακόμη προϋπόθεση που ισχύει για τη συνήθη αναρρωτική άδεια λόγω ασθένειας: η υποχρέωση της εργαζόμενης να έχει συμπληρώσει τουλάχιστον 180 ημέρες ασφαλιστικών εισφορών κατά την προηγούμενη πενταετία.

Έτσι, όσες γυναίκες πληρούν τα προβλεπόμενα ιατρικά κριτήρια θα δικαιούνται το επίδομα ανεξάρτητα από το χρονικό διάστημα για το οποίο έχουν καταβάλει ασφαλιστικές εισφορές.

Τι ισχύει στις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες

Η Γερμανία, η Ιταλία, η Ελλάδα, η Πορτογαλία και η Τουρκία δεν προβλέπουν ειδική άδεια από την εργασία λόγω εμμηνόπαυσης. Στη Γερμανία και την Πορτογαλία, για παράδειγμα, οι γυναίκες που αντιμετωπίζουν συμπτώματα τόσο σοβαρά ώστε να μην μπορούν να εργαστούν, έχουν τη δυνατότητα να επισκεφθούν γιατρό και να ζητήσουν την προβλεπόμενη αναρρωτική άδεια λόγω ασθένειας. Σε καμία από τις δύο χώρες δεν υπάρχει ειδικό εργασιακό νομοθετικό πλαίσιο για την εμμηνόπαυση.

Αντίστοιχη ρύθμιση δεν υπάρχει ούτε στην Ελλάδα, την Ιταλία ή την Τουρκία, όπου δεν έχει θεσπιστεί ειδικό επίδομα για τις γυναίκες που αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα υγείας συνδεόμενα με την εμμηνόπαυση, τα οποία τις καθιστούν ανίκανες προς εργασία.

Με τη νέα αυτή μεταρρύθμιση, η Ισπανία διευρύνει την εργασιακή προστασία των γυναικών, προχωρώντας ένα βήμα πέρα από την ειδική άδεια για τις γυναίκες που αδυνατούν να εργαστούν λόγω έντονων συμπτωμάτων της περιόδου, η οποία θεσμοθετήθηκε το 2023.

Παράλληλα, η πρωτοβουλία αυτή επαναφέρει στο προσκήνιο ένα ζήτημα που εξακολουθεί να μην έχει αντιμετωπιστεί με ειδικές ρυθμίσεις σε μεγάλο μέρος της Ευρώπης: πώς μπορούν τα συστήματα κοινωνικής προστασίας να προσαρμοστούν στις ανάγκες των γυναικών που αντιμετωπίζουν προβλήματα υγείας κατά την εμμηνόπαυση.