Η Ευρώπη “βράζει” και οι επιχειρήσεις πληρώνουν το κόστος του καύσωνα

Για περισσότερο από έναν αιώνα, τα καφέ στην ιταλική πόλη της Πάντοβα υποδέχονται τους πελάτες νωρίς το απόγευμα για ένα ποτό, το γνωστό aperitivo, ενθαρρύνοντάς τους να καθίσουν στους εξωτερικούς χώρους και να κοινωνικοποιηθούν πριν από το δείπνο.

Καθώς όμως η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με το πέμπτο κύμα καύσωνα της χρονιάς, το παραδοσιακό δίωρο 6-7 μ.μ. έχει σχεδόν εξαφανιστεί. Οι κάτοικοι αναζητούν πλέον την ασφάλεια του κλιματισμού σε εσωτερικούς χώρους, με αποτέλεσμα οι πωλήσεις πολλών επιχειρήσεων εστίασης να μειώνονται.

Η ακραία ζέστη προσθέτει παράλληλα πίεση στις επιχειρήσεις, καθώς συχνά δεν καλύπτεται από τα παραδοσιακά ασφαλιστήρια διακοπής εργασιών, διευρύνοντας το κενό ασφαλιστικής προστασίας για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις.

Η Moody’s εκτιμά ότι οι καύσωνες που έπληξαν την Ευρώπη το περασμένο καλοκαίρι κόστισαν 43 δισ. ευρώ σε απώλεια οικονομικής παραγωγής, ενώ οι ασφαλιστικές αποζημιώσεις ανήλθαν μόλις σε περίπου 500 εκατ. ευρώ.

Στην Πάντοβα, το aperitivo ξεκινά πλέον συχνά αργότερα, «που σημαίνει ότι οι εξωτερικοί χώροι, οι βεράντες, οι χώροι έξω… μένουν αχρησιμοποίητοι και άδειοι», δήλωσε στο Reuters η Φεντερίκα Λούνι, πρόεδρος της ένωσης επιχειρήσεων εστίασης APPE Padova.

Σύμφωνα με έρευνα σε περίπου 600 επιχειρήσεις εστίασης στην πόλη και την ευρύτερη περιοχή, πάνω από το 80% δήλωσαν ότι ο τζίρος τους μειώθηκε κατά περίπου 20% κατά τη διάρκεια του πρόσφατου καύσωνα.

«Μια πτώση 20% εξαφανίζει το περιθώριο κέρδους», είπε η Λούνι.

Η ζέστη πλήττει την παραγωγικότητα

Οι καύσωνες επιβαρύνουν ολοένα περισσότερο την ευρωπαϊκή οικονομία, μειώνοντας την παραγωγικότητα, περιορίζοντας τις καταναλωτικές δαπάνες και αυξάνοντας το λειτουργικό κόστος. Για τις ασφαλιστικές εταιρείες, όμως, αυτές οι απώλειες είναι δύσκολο να καλυφθούν, καθώς συχνά προκύπτουν από έμμεσες λειτουργικές διαταραχές και όχι από άμεσες υλικές ζημιές.

«Η ζέστη από μόνη της δεν αποτελεί παραδοσιακά ασφαλιζόμενο κίνδυνο», δήλωσε η Swenja Surminski, διευθύνουσα σύμβουλος για το κλίμα και τη βιωσιμότητα στη Marsh.

«Η ακραία ζέστη σπάνια προκαλεί καταστροφικές υλικές ζημιές όπως μια πλημμύρα ή μια καταιγίδα, όμως η οικονομική και λειτουργική αναστάτωση που προκαλεί μπορεί να είναι εξίσου σοβαρή».

Έρευνα του 2023 σε 9.000 μικρομεσαίες επιχειρήσεις, για λογαριασμό της ευρωπαϊκής ασφαλιστικής εποπτικής αρχής, έδειξε ότι το 28% διέθετε κάλυψη διακοπής εργασιών στο πλαίσιο της ασφάλισης περιουσίας, ενώ μόλις το 17% είχε κάλυψη για διακοπή εργασιών χωρίς υλικές ζημιές, όπως για παράδειγμα σε περίπτωση απεργίας.

Η «αλυσίδα» των κινδύνων

Το ασφαλιστικό κενό διευρύνεται καθώς αυξάνεται το οικονομικό κόστος της ακραίας ζέστης. Τα τρένα καθυστερούν, οι αγροτικές αποδόσεις μειώνονται, το κόστος ψύξης των εργοστασίων αυξάνεται και οι εργαζόμενοι δυσκολεύονται να διατηρήσουν την παραγωγικότητά τους σε παρατεταμένες περιόδους υψηλών θερμοκρασιών.

Εταιρείες όπως η σουηδική ITAB Group, η ιταλική τσιμεντοβιομηχανία Buzzi και η γαλλική Worldline έχουν ήδη επισημάνει επιπτώσεις από τον ζεστό καιρό ή έχουν προειδοποιήσει για πιθανές μελλοντικές συνέπειες.

Η ζέστη συχνά λειτουργεί ως «πολλαπλασιαστής κινδύνου», καθώς συνδυάζεται με ξηρασία, πυρκαγιές και έλλειψη νερού, αντί να προκαλεί ένα μεμονωμένο περιστατικό ζημιάς. Αυτό την καθιστά δυσκολότερη στην πρόβλεψη και την ασφάλιση.

Η πρόκληση είναι ιδιαίτερα έντονη στην Ευρώπη, την ήπειρο που θερμαίνεται ταχύτερα. Σύμφωνα με το Reuters Climate Monitor, η μέση θερμοκρασία στη Δυτική Ευρώπη στις 11 Αυγούστου ήταν σχεδόν 10 βαθμούς Κελσίου υψηλότερη από τον μέσο όρο της περιόδου 1961-1990.

Στο προσκήνιο οι νέες ασφαλίσεις

Για να καλύψουν το κενό, οι ασφαλιστικές εταιρείες εξετάζουν ολοένα περισσότερο τα λεγόμενα παραμετρικά ασφαλιστήρια, τα οποία καταβάλλουν αυτόματα αποζημίωση όταν η θερμοκρασία ξεπερνά προκαθορισμένα όρια.

Σε αντίθεση με τα παραδοσιακά ασφαλιστήρια, δεν απαιτούν χρονοβόρα διαδικασία εκτίμησης της ζημιάς.

Η ευρωπαϊκή αγορά παραμετρικών ασφαλίσεων αναμένεται να φτάσει τα 7,93 δισ. δολάρια έως το 2031, σύμφωνα με την KBV Research.

Τέτοια ασφαλιστήρια χρησιμοποιούνται ήδη στη γεωργία, όπου η ζέστη μπορεί να μειώσει τις σοδειές ή την παραγωγικότητα των ζώων, ενώ εκτιμάται ότι μπορούν να επεκταθούν και σε κλάδους όπως οι μεταφορές και η προστασία των εργαζομένων.

«Η παραμετρική ασφάλιση μπορεί πραγματικά να διαδραματίσει ρόλο», δήλωσε ο Aidan Kerr της Swiss Re.

Ωστόσο, οι επιχειρήσεις θα πρέπει κυρίως να προσαρμοστούν στη συχνότερη εμφάνιση ακραίων θερμοκρασιών, επενδύοντας σε συστήματα ψύξης, επανασχεδιάζοντας τους χώρους εργασίας και ελέγχοντας την ανθεκτικότητα των εφοδιαστικών αλυσίδων.

Όπως τόνισε η Surminski: «Πρέπει να δράσουμε για να αποτρέψουμε τις απώλειες, αντί να προσπαθούμε να τις αντιμετωπίσουμε αφού έχουν ήδη συμβεί».