ΗΠΑ: Το Ανώτατο Δικαστήριο δίνει το “πράσινο φως” στον Τραμπ για τον περιορισμό αιτήσεων ασύλου

Νίκη στην κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ έδωσε το Ανώτατο Δικαστήριο των Ηνωμένων Πολιτειών καθώς τάχθηκε υπέρ της δυνατότητας της ομοσπονδιακής κυβέρνησης να απομακρύνει αιτούντες άσυλο όταν τα συνοριακά περάσματα με το Μεξικό θεωρούνται υπερφορτωμένα και αδυνατούν να διαχειριστούν νέες αιτήσεις.

Με ψήφους 6 έναντι 3, οι δικαστές ανέτρεψαν προηγούμενη απόφαση κατώτερου δικαστηρίου, το οποίο είχε κρίνει ότι η συγκεκριμένη πρακτική παραβιάζει την αμερικανική νομοθεσία περί ασύλου.

Η υπόθεση αφορά την πολιτική που είναι γνωστή ως «metering», η οποία επιτρέπει στις μεταναστευτικές αρχές να περιορίζουν ή να αναβάλλουν την εξέταση αιτημάτων ασύλου όταν οι συνοριακές υπηρεσίες κρίνουν ότι δεν διαθέτουν επαρκείς πόρους για τη διαχείριση επιπλέον υποθέσεων.

Τι προβλέπει η πολιτική «metering»

Στο πλαίσιο της πολιτικής αυτής, οι αμερικανικές αρχές μπορούσαν να εμποδίζουν αιτούντες άσυλο να υποβάλουν τα αιτήματά τους σε επίσημα σημεία εισόδου στα σύνορα, αφήνοντάς τους να περιμένουν στην πλευρά του Μεξικού χωρίς συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα εξέτασης.

Η πρακτική αυτή είναι διαφορετική από τη γενικότερη πολιτική περιορισμού της εισόδου μεταναστών που προώθησε ο Τραμπ μετά την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο, η οποία εξακολουθεί να αποτελεί αντικείμενο ξεχωριστών δικαστικών προσφυγών.

Σύμφωνα με την αμερικανική νομοθεσία, κάθε άτομο που «φθάνει στις Ηνωμένες Πολιτείες» δικαιούται να υποβάλει αίτηση ασύλου και να εξεταστεί από αρμόδιο ομοσπονδιακό αξιωματούχο. Ωστόσο, η βασική διαφωνία στην υπόθεση αφορούσε το κατά πόσο ένας άνθρωπος που βρίσκεται ακόμη στη μεξικανική πλευρά των συνόρων μπορεί να θεωρηθεί ότι έχει ήδη «φθάσει» στις ΗΠΑ.

Το σκεπτικό της κυβέρνησης Τραμπ

Η κυβέρνηση υποστήριξε ότι η έννοια της «άφιξης» προϋποθέτει την πραγματική είσοδο σε συγκεκριμένο τόπο και όχι απλώς την παρουσία κοντά στα σύνορα.

Κατά τη διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας τον Μάρτιο, ο εκπρόσωπος του υπουργείου Δικαιοσύνης, Βίβεκ Σούρι, είχε υποστηρίξει ότι κάποιος δεν μπορεί να θεωρείται πως έχει φτάσει στις Ηνωμένες Πολιτείες όσο εξακολουθεί να βρίσκεται στο έδαφος του Μεξικού.

Το Ανώτατο Δικαστήριο υιοθέτησε τελικά αυτή την ερμηνεία, ανοίγοντας τον δρόμο για πιθανή επαναφορά της πολιτικής στο μέλλον.

Από τον Ομπάμα στον Τραμπ και τον Μπάιντεν

Οι πρώτες περιπτώσεις περιορισμού πρόσβασης αιτούντων άσυλο καταγράφηκαν το 2016, κατά τη διάρκεια της προεδρίας του Μπαράκ Ομπάμα, όταν οι μεταναστευτικές ροές προς τα νότια σύνορα αυξήθηκαν σημαντικά.

Η πολιτική θεσμοθετήθηκε επίσημα το 2018 κατά την πρώτη θητεία του Τραμπ, δίνοντας στις συνοριακές αρχές τη δυνατότητα να αναστέλλουν την επεξεργασία αιτήσεων όταν οι υπηρεσίες κρίνονταν υπερφορτωμένες.

Το 2021 ο Τζο Μπάιντεν προχώρησε στην κατάργησή της, ωστόσο η σημερινή κυβέρνηση έχει αφήσει να εννοηθεί ότι θα μπορούσε να την επαναφέρει εφόσον οι συνθήκες στα σύνορα το απαιτήσουν.

Η δικαστική διαμάχη ξεκίνησε το 2017 από την οργάνωση υπεράσπισης μεταναστών Al Otro Lado. Το 2024 το Ομοσπονδιακό Εφετείο της 9ης Περιφέρειας είχε αποφανθεί ότι οι συνοριακοί πράκτορες υποχρεούνται να εξετάζουν όλους όσοι παρουσιάζονται σε επίσημα σημεία εισόδου ζητώντας άσυλο, ακόμη και αν δεν έχουν περάσει φυσικά στο αμερικανικό έδαφος.

Η νέα απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου ανατρέπει αυτή τη θέση και ενισχύει τη δυνατότητα της κυβέρνησης να διαχειρίζεται πιο αυστηρά τις μεταναστευτικές ροές.