Με έκτακτα μέτρα αντιμετωπίζει η Ευρώπη τον πρωτοφανή καύσωνα – Τι ισχύει ανά χώρα

Ένα πρόωρο κύμα καύσωνα σαρώνει αυτή την εβδομάδα τη γηραιά ήπειρο, στέλνοντας τον υδράργυρο στα ύψη σε Γαλλία, Ιταλία, Ισπανία και Μεγάλη Βρετανία.

Οι μετεωρολόγοι αναφέρουν ότι οι θερμοκρασίες τις επόμενες ημέρες θα σπάσουν ρεκόρ (για τον μήνα Ιούνιο) σε αρκετές χώρες. Η Γαλλία προετοιμάζεται για έως και 43°C, η Ισπανία μπορεί να φτάσει τους 45°C, ενώ σε περιοχές του Ηνωμένου Βασιλείου, της Γερμανίας και της Ιταλίας οι θερμοκρασίες ενδέχεται να αγγίξουν τους 40°C — και όλα αυτά πριν από την κορύφωση του καλοκαιριού.

Η Γαλλία μετρά ήδη 40 θανάτους από πνιγμούς μέσα σε μία εβδομάδα, καθώς πολλοί πολίτες αναζητούν δροσιά σε ποτάμια, λίμνες και άλλες υδάτινες περιοχές, συχνά αγνοώντας τις προειδοποιήσεις των αρχών. Περίπου 68.000 νοικοκυριά δεν είχαν σήμερα το πρωί ηλεκτρικό ρεύμα στη Βρετάνη

Σύμφωνα με τους ειδικούς, για το φαινόμενο αυτό ευθύνεται ο λεγόμενος “θόλος ζέστης”, ένα ατμοσφαιρικό σύστημα υψηλής πίεσης που εγκλωβίζει τις μάζες του θερμού αέρα και την υγρασία σαν καπάκι πάνω από μια περιοχή.

Πώς επηρεάζει η κλιματική αλλαγή αυτά τα φαινόμενα;

Η κλιματική αλλαγή δημιουργεί όλο και πιο συχνά τις κατάλληλες συνθήκες για να εμφανιστούν αυτοί οι “θόλοι ζέστης”, λένε οι ειδικοί. Και το πρόβλημα χτυπάει την πόρτα όλο και περισσότερων κρατών σε κάθε γωνιά του πλανήτη.

«Υπερθερμαίνουμε τον πλανήτη και αυτό σημαίνει ότι αλλάζουμε τα όρια των θερμοκρασιών που βιώνει κάθε περιοχή. Και καθώς μετατοπίζονται αυτά τα όρια, οι ακραίες θερμοκρασίες γίνονται πλέον πολύ πιο πιθανές», εξηγεί η Τζένιφερ Φράνσις, κλιματολόγος στο Κέντρο Κλιματικής Έρευνας Γούντγουελ.

Στην πραγματικότητα, όπως εξηγεί στο Associated Press η Λιζ Μπέντλεϊ, διευθύνουσα σύμβουλος της Βασιλικής Μετεωρολογικής Εταιρείας και καθηγήτρια μετεωρολογίας στο Πανεπιστήμιο του Ρέντινγκ, είναι σαν η ανθρωπότητα να έχει ανεβάσει τον γενικό θερμοστάτη της Γης.

«Η κλιματική αλλαγή παίζει ξεκάθαρα καθοριστικό ρόλο στο ότι οι καύσωνες είναι πλέον πιο συχνοί, πιο έντονοι, αλλά και πιο επίμονοι. Κάθονται πάνω από τις περιοχές και δεν λένε να φύγουν για πολύ περισσότερο χρόνο σε σχέση με το παρελθόν», συμπληρώνει ο Μπέντλεϊ.

Οι χώρες λαμβάνουν μέτρα για τον καύσωνα

Καθώς το καλοκαίρι μπαίνει με άγριες διαθέσεις, οι ευρωπαϊκές χώρες επιστρατεύουν ειδικούς κανονισμούς για την προστασία των εργαζομένων. Ας δούμε τι ακριβώς ισχύει ανά χώρα στην πράξη, χωρίς νομικίστικους όρους, αλλά με απλά λόγια.

Βέλγιο: Εδώ τα πράγματα είναι ξεκάθαρα και μετρώνται με βάση έναν ειδικό δείκτη θερμικής καταπόνησης. Αν κάνεις δουλειά γραφείου ή άλλη ελαφριά εργασία, το όριο είναι οι 29°C. Για μέτριας δυσκολίας δουλειές πέφτει στους 26°C, για τη βαριά χειρωνακτική εργασία στους 22°C και για τις πολύ εξαντλητικές δουλειές στους 18°C. Αν ξεπεραστούν αυτά τα νούμερα, το αφεντικό υποχρεούται να βάλει κλιματισμό, να δώσει έξτρα διαλείμματα και δωρεάν δροσερά ροφήματα.

Γαλλία: Στον γαλλικό εργατικό κώδικα δεν θα βρεις ένα συγκεκριμένο “ταβάνι” θερμοκρασίας που να λέει “εδώ σταματάμε”. Υπάρχει όμως η γενική υποχρέωση του εργοδότη να εξασφαλίζει την προστασίας της υγείας των υπαλλήλων του.

Οι αρμόδιοι κρατικοί φορείς για την ασφάλεια στην εργασία προειδοποιούν ότι το πράγμα αρχίζει και ζορίζει όταν το θερμόμετρο ξεπερνά τους 30°C για όσους κάθονται σε γραφείο και τους 28°C για όσους κάνουν χειρωνακτική δουλειά.

Γερμανία: Οι Γερμανοί δίνουν αρκετή ελευθερία κινήσεων στους εργοδότες. Δεν υπάρχει νόμος που να επιβάλλει μέγιστη θερμοκρασία, αλλά όσο ανεβαίνει το θερμόμετρο, πρέπει να λαμβάνονται μέτρα. Εκτός από τους βαθμούς Κελσίου, υπολογίζουν την υγρασία, τη σωματική κούραση και τα ρούχα της δουλειάς.

Πάνω από τους 30°C επιστρατεύονται κλειστά στόρια, πρωινός αερισμός, ανεμιστήρες ή πιο νωρίς έναρξη του ωραρίου. Αν το θερμόμετρο ξεπεράσει τους 35°C, τα πράγματα σοβαρεύουν με υποχρεωτικά διαλείμματα σε δροσερά δωμάτια ή ειδικές στολές προστασίας.

Ιταλία: Ούτε εδώ υπάρχει ένας ενιαίος εθνικός νόμος που να τραβάει χειρόφρενο στη δουλειά. Αντίθετα, λειτουργεί ένα σύστημα με τοπικές αποφάσεις και επιδόματα. Οι περιφέρειες μπορούν να απαγορεύσουν τις εξωτερικές εργασίες από τις 12:30 το μεσημέρι μέχρι τις 4:00 το απόγευμα, αν ο κίνδυνος για όσους είναι στον ήλιο είναι μεγάλος.

Πέρυσι, το μέτρο αυτό εφαρμόστηκε σχεδόν σε όλη την Ιταλία, επηρεάζοντας πάνω από 2,3 εκατομμύρια εργαζόμενους. Ως γενικό όριο (πραγματικής ή αισθητής θερμοκρασίας) θεωρούνται οι 35°C, και αν η δουλειά σταματήσει λόγω καύσωνα, οι εργαζόμενοι στηρίζονται οικονομικά από το κράτος.

Πολωνία: Στην Πολωνία, ο νόμος υποχρεώνει την εταιρεία να σου δώσει δωρεάν νερό ή χυμούς αν η θερμοκρασία ξεπεράσει τους 28°C σε εσωτερικό χώρο ή τους 25°C σε εξωτερικό.

Επίσης, αν η ζέστη μέσα στο χώρο εργασίας ξεπεράσει τους 30°C, πρέπει να υπάρχει πρόσβαση σε κλιματιζόμενο χώρο ανάπαυσης. Οι ώρες εργασίας μπορούν να μειωθούν, ενώ αν ο εργαζόμενος νιώσει ότι κινδυνεύει η υγεία ή η ζωή του, έχει το δικαίωμα να σταματήσει να δουλεύει χωρίς να χάσει το μεροκάματο.

Πορτογαλία: Δεν υπάρχουν αυστηρά νομικά όρια για να σχολάσεις λόγω ζέστης, αλλά οι κανονισμοί λένε ότι ο εργοδότης πρέπει να κάνει ό,τι μπορεί για να κρατάει τη θερμοκρασία ανάμεσα στους 18°C και τους 25°C. Αν η κατάσταση ξεφύγει, επιβάλλονται διορθωτικές κινήσεις, έξτρα διαλείμματα ή μειωμένο ωράριο.

Ισπανία: Στην Ισπανία, αν βγει “πορτοκαλί” ή “κόκκινος” συναγερμός από την μετεωρολογική υπηρεσία, οι εργαζόμενοι έχουν δικαίωμα να αλλάξουν ή να μειώσουν το ωράριό τους, ανάλογα με το τι ισχύει σε κάθε περιοχή.

Αν κάποιος δεν μπορεί καν να φτάσει στη δουλειά του λόγω ακραίων φαινομένων, δικαιούται έως και τέσσερις ημέρες άδειας μετ’ αποδοχών. Αν το πρόβλημα συνεχιστεί, οι εταιρείες μπορούν να μπουν σε καθεστώς προσωρινής αναστολής συμβάσεων λόγω ανωτέρας βίας.