Μεγάλη υπόθεση κατασκοπείας σοκάρει τη Γερμανία και τις δυτικές μυστικές υπηρεσίες

Ο πρώην επικεφαλής της BND, της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Πληροφοριών της Γερμανίας, Άουγκουστ Χάνινγκ, συνελήφθη ως ύποπτος για προδοσία, σε μια υπόθεση που, σύμφωνα με τους εισαγγελείς, ενδέχεται να αποτελεί τη μεγαλύτερη παραβίαση της εθνικής ασφάλειας από την εποχή του Ψυχρού Πολέμου.

Ο Χάνινγκ κατηγορείται ότι τα τελευταία 16 χρόνια απέκτησε παράνομα χιλιάδες απόρρητα έγγραφα από τα ανώτατα κλιμάκια των γερμανικών υπηρεσιών πληροφοριών και ότι πούλησε τουλάχιστον μέρος των πληροφοριών που άντλησε από αυτά σε ξένη δύναμη.

Αξιωματούχοι που είναι ενήμεροι για την έρευνα δήλωσαν ότι η Ρωσία δεν αποτελεί προς το παρόν μέρος της έρευνάς τους.

Ο Χάνινγκ τέθηκε υπό κράτηση από τη γερμανική αστυνομία, το πρωί της Τρίτης (6/10), κατόπιν εντολής του ομοσπονδιακού εισαγγελέα της χώρας.

Ο 80χρονος διετέλεσε επικεφαλής της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Πληροφοριών (BND) από το 1998 έως το 2005. Από το 2005 έως το 2009 ήταν ο ανώτατος δημόσιος υπάλληλος στο Υπουργείο Εσωτερικών της Γερμανίας.

Ο ίδιος δεν απάντησε σε αίτημα των Financial Times για σχόλιο.

Ένας εν ενεργεία ανώτερος αξιωματούχος της BND, τον οποίο η αστυνομία κατονομάζει ως «Manfred D», τέθηκε επίσης υπό κράτηση στο σπίτι του στη Βαυαρία, ως ύποπτος για συνέργεια σε προδοσία.

Ο Manfred D διετέλεσε υπεύθυνος του επιτελείου του Χάνινγκ κατά τη διάρκεια της θητείας του ως επικεφαλής της BND και τον ακολούθησε στο Υπουργείο Εσωτερικών.

Μετά τη συνταξιοδότηση του Χάνινγκ, επέστρεψε στη θέση του υπεύθυνου του επιτελείου για τρεις διαδοχικούς επικεφαλής της BND από το 2012 και μετά, μέχρι που αποχώρησε από την υπηρεσία φέτος — μια θέση και μια μακρά εμπειρία που του έδωσαν πρόσβαση σε ευαίσθητες διαδικασίες λήψης αποφάσεων και απόρρητο υλικό στα ανώτατα κλιμάκια της υπηρεσίας.

 

«Εκτιμάται ότι και οι δύο ύποπτοι συμφώνησαν, την άνοιξη του 2010, ο Manfred D να διαβιβάζει συνεχώς πολύτιμες πληροφορίες από την Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Πληροφοριών στον Χάνινγκ έναντι αμοιβής» ανέφερε ο ομοσπονδιακός εισαγγελέας σε δήλωσή του.

«Ο Χάνινγκ επρόκειτο να αξιοποιήσει τις εν λόγω πληροφορίες στο πλαίσιο των ιδιωτικών συμβουλευτικών υπηρεσιών που παρείχε από τότε. Τα τρέχοντα ευρήματα υποδηλώνουν ότι, κατά τη διάρκεια των ετών, ο Manfred D παρείχε στον Χάνινγκ περίπου 2.000 έγγραφα, πολλά από τα οποία περιείχαν απόρρητες πληροφορίες που προορίζονταν αποκλειστικά για χρήση από την BND για εσωτερικούς σκοπούς, ιδίως για ενημερώσεις πληροφοριών προς την εκτελεστική εξουσία».

Οι ενημερώσεις πληροφοριών προς την εκτελεστική εξουσία είναι τα απόρρητα ντοσιέ που καταρτίζει η BND για τον Γερμανό καγκελάριο και μια μικρή ομάδα άλλων υπουργών που διαθέτουν άδεια πρόσβασης σε απόρρητες πληροφορίες.

Ο βαθμός ευαισθησίας των πληροφοριών που εμπλέκονται στη διαρροή θα εγείρει επείγοντα ερωτήματα μεταξύ των στενών εταίρων της BND σε όλο τον κόσμο. Ως η μεγαλύτερη υπηρεσία πληροφοριών της Ευρώπης, η BND λαμβάνει τακτικά άκρως απόρρητες πληροφορίες από υπηρεσίες όπως η CIA, η MI6 και η DGSE.

Η ανταλλαγή τέτοιων πληροφοριών βασίζεται στην απόλυτη εμπιστοσύνη ότι δεν θα διαρρεύσουν ούτε θα κοινοποιηθούν σε τρίτους.

Σύμφωνα με τους Γερμανούς εισαγγελείς, σε τουλάχιστον μία περίπτωση, ο Χάνινγκ χρησιμοποίησε πληροφορίες από απόρρητα έγγραφα της BND για να συντάξει μια ενημέρωση για «έναν αξιωματικό ξένης υπηρεσίας πληροφοριών». Δεν ήταν σαφές αν η ενημέρωση, η οποία βρέθηκε στην κατοχή του Χάνινγκ, στάλθηκε τελικά στην εν λόγω υπηρεσία, ανέφεραν.

Ο Χάνινγκ διαβίβαζε ανεπίσημα «πολιτικές» πληροφορίες σε έναν αξιωματούχο με τον οποίο διατηρούσε καλές σχέσεις σε μια δεύτερη ξένη υπηρεσία πληροφοριών «επί χρόνια», πρόσθεσε ο εισαγγελέας.

Ο Χάνινγκ είναι η πιο εξέχουσα προσωπικότητα που κατηγορείται για προδοσία στη Γερμανία από την υπόθεση Γκιγιόμ του 1974, όταν ο Γκούντερ Γκιγιόμ, ένας από τους στενότερους συμβούλους του καγκελάριου Βίλι Μπραντ, αποκαλύφθηκε ως μακροχρόνιος πράκτορας της Στάζι. Ο Μπραντ παραιτήθηκε στη συνέχεια.

Η είδηση της σύλληψης του Χάνινγκ έρχεται την ώρα που η κυβέρνηση του καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς προσπαθεί να περάσει ιστορικές μεταρρυθμίσεις για τις υπηρεσίες πληροφοριών της Γερμανίας, με σκοπό να τους παραχωρήσει εκτεταμένες νέες εξουσίες.

Η BND μόλις άρχισε να ξεπερνά την τελευταία παραβίαση ασφαλείας που αντιμετώπισε: ο Κάρστεν Λ., επικεφαλής ενός τμήματος της υπηρεσίας, συνελήφθη το 2022 με την κατηγορία ότι κατασκόπευε για λογαριασμό της Ρωσίας. Ο ίδιος διέρρευσε εξαιρετικά ευαίσθητα έγγραφα στο Κρεμλίνο, σε μια υπόθεση που ο τότε επικεφαλής της υπηρεσίας, Μπρούνο Κάλ, χαρακτήρισε ως «καταστροφή».

Ο Κάρστεν Λ. αρνείται τις κατηγορίες, ενώ η δίκη του βρίσκεται σε εξέλιξη.

Σύμφωνα με τους Financial Times, οι ανακριτές άρχισαν να ερευνούν τις κινήσεις του Χάνινγκ ως αποτέλεσμα μιας άσχετης έρευνας.

Ένας περιφερειακός εισαγγελέας στο Αμβούργο διέταξε έρευνα στην οικία του Χάνινγκ τον Σεπτέμβριο του 2025, στο πλαίσιο μιας πολύκροτης υπόθεσης επιμέλειας παιδιού που αφορούσε την πολυεκατομμυριούχο κληρονόμο ενός Γερμανού ιδιοκτήτη αλυσίδας εστιατορίων, στην οποία ο Χάνινγκ είχε παράσχει συμβουλευτικές υπηρεσίες.

Αφού ανακάλυψαν απόρρητο υλικό της BND, οι ανακριτές του Αμβούργου διαβίβασαν τα στοιχεία στον ομοσπονδιακό εισαγγελέα, ο οποίος ξεκίνησε τη δική του έρευνα εναντίον του Χάνινγκ, τον Μάιο.

Στο δημοσίευμά του, το POLITICO χαρακτηρίζει «τεράστια ντροπή» για την BND την εξέλιξη με τον Χάνινγκ, ενώ ξεκαθαρίζει -επικαλούμενο Γερμανό αξιωματούχο- πως σε καμία περίπτωση δεν εμπλέκονταν ρωσικές ή κινεζικές υπηρεσίες πληροφοριών.

Η σύλληψη του Χάνινγκ έρχεται μία ημέρα αφότου ο σημερινός επικεφαλής της BND, Μάρτιν Γιάγκερ, προειδοποίησε απευθυνόμενος προς τους βουλευτές ότι η χώρα κινδυνεύει να εμπλακεί σε μια «βίαιη σύγκρουση» με τη Ρωσία, καθώς το Κρεμλίνο κλιμακώνει τον «σκιώδη πόλεμό» του εναντίον του Βερολίνου και επιτίθεται στην Ουκρανία με αυξανόμενη βαρβαρότητα.

Ταυτόχρονα, ο Γιάγκερ χαιρέτισε το τρέχον νομοσχέδιο που παρέχει στη υπηρεσία του νέες εξουσίες για την αντιμετώπιση απειλών. «Θα είμαστε μια διαφορετική, μια νέα BND» δήλωσε. «Γνωρίζουμε ότι οι πρόσθετες εξουσίες συνεπάγονται μεγαλύτερη ευθύνη».

Την Τρίτη, ωστόσο, ο Γιάγκερ αναγκάστηκε να υπερασπιστεί την υπηρεσία του εν μέσω αυξανόμενων ανησυχιών ότι η μαζική διαρροή πληροφοριών είχε υπονομεύσει την ικανότητά της να αντιμετωπίζει τις τρέχουσες απειλές. «Για την BND και για εμένα, δεν μπορεί να υπάρχουν συμβιβασμοί όσον αφορά την εσωτερική ασφάλεια» δήλωσε. «Κανένας από τους στόχους μου, καμία από τις προτεραιότητές μου δεν τίθεται υπό αμφισβήτηση από αυτό το περιστατικό».