Ο Άντι Μπέρναμ ορκίστηκε βουλευτής – Ένα βήμα πιο κοντά στη διαδοχή Στάρμερ

Ο Άντι Μπέρναμ, το φαβορί για να διαδεχθεί τον Κιρ Στάρμερ στην πρωθυπουργία της Βρετανίας, ορκίστηκε βουλευτής λίγες ημέρες αφότου κέρδισε μια κρίσιμη επαναληπτική εκλογή στην περιφέρεια Μέικερφιλντ, στη βορειοδυτική Αγγλία.

Υπενθυμίζεται ότι ο Κιρ Στάρμερ παραιτήθηκε από τη θέση του πρωθυπουργού του Ηνωμένου Βασιλείου νωρίτερα σήμερα και ώρες αργότερα, ο πιθανός διάδοχός του, Άντι Μπέρναμ, έφτασε στο Λονδίνο για να ορκιστεί ως βουλευτής.

Η άφιξή του στο Λονδίνο συνοδεύτηκε από έντονο ενδιαφέρον των μέσων ενημέρωσης. Τηλεοπτικά ελικόπτερα κατέγραφαν την πορεία του τρένου του από το Μάντσεστερ προς τον σταθμό Γιούστον, ενώ στη συνέχεια παρακολουθούσαν και τη διαδρομή του με ταξί προς το Γουέστμινστερ.

Ο Άντι Μπέρναμ έτυχε πολύ θερμής υποδοχής, με χειροκροτήματα, από τα έδρανα των Εργατικών, όταν εισήλθε στην κατάμεστη Βουλή των Κοινοτήτων.

Ο Μπέρναμ έδωσε τον προβλεπόμενο όρκο, μετά τη νέα βουλευτή του SNP, Λάρα Μπερντ, και τον νέο βουλευτή των Συντηρητικών, Ντάγκλας Λάμσντεν.

Καθώς διέσχισε την αίθουσα της Βουλής, υποκλίθηκε ελαφρά αρκετές φορές και χαμογέλασε πλατιά.

Στη συνέχεια, ο Μπέρναμ είχε μια εγκάρδια συνομιλία με τον πρόεδρο της Βουλής των Κοινοτήτων, Λίντσεϊ Χόιλ, καθώς αναλαμβάνει επισήμως τα καθήκοντά του ως βουλευτής της εκλογικής περιφέρειας Μέικερφιλντ.

Στο μεταξύ, ο Γουές Στρίτινγκ, πρώην υπουργός Υγείας, επιβεβαίωσε νωρίτερα σήμερα ότι αποσύρει τη δική του υποψηφιότητα για την ηγεσία και στηρίζει τον Άντι Μπέρναμ.

Ο Στρίτινγκ επαίνεσε την ικανότητα του Μπέρναμ να κερδίσει στο Μέικερφιλντ, μια περιφέρεια που στις τοπικές εκλογές του Μαΐου είχε «απορρίψει συντριπτικά τους Εργατικούς».

Όπως είπε, το αποτέλεσμα αυτό δείχνει ότι «αν οι Εργατικοί αλλάξουν, μπορούμε ακόμη να κερδίσουμε», προσθέτοντας: «Πιστεύω ότι ο Άντι είναι ο άνθρωπος που μπορεί να μας οδηγήσει σε αυτό».

Ο Στρίτινγκ δήλωσε ότι ο Μπέρναμ έχει την «πλήρη στήριξή» του και ότι είναι ικανός να υλοποιήσει την εντολή με την οποία εξελέγησαν οι Εργατικοί.

Ερωτηθείς αν του έχει υποσχεθεί κάποια θέση σε μια μελλοντική κυβέρνηση Μπέρναμ ως αντάλλαγμα για τη στήριξή του, ο Στρίτινγκ απάντησε: «Δεν μου έχει προσφέρει καμία θέση. Δεν ήταν αυτό το αντικείμενο των συζητήσεών μας. Οι συζητήσεις μας αφορούσαν ιδέες».

Στο επίκεντρο του Μπέρναμ η αποκέντρωση

Το όραμα του Μπέρναμ αποτυπώνεται πιο ξεκάθαρα στο ζήτημα της αποκέντρωσης, με στόχο την επιτάχυνση της μεταφοράς εξουσιών από το Λονδίνο προς τις περιφέρειες, καθώς η βρετανική πρωτεύουσα έχει κυριαρχήσει ολοένα και περισσότερο στην οικονομία της χώρας τις τελευταίες δεκαετίες.

Αν και τα τελευταία 30 χρόνια έχει πραγματοποιηθεί κάποιος βαθμός αποκέντρωσης — όπως με τη δημιουργία κοινοβουλίων στη Σκωτία και την Ουαλία, αλλά και την εκλογή δημάρχων σε μητροπολιτικές περιοχές — η πρόοδος στη μεταφορά ουσιαστικών οικονομικών αρμοδιοτήτων, όπως ο έλεγχος των δαπανών για υποδομές ή η φορολογική πολιτική, παραμένει περιορισμένη.

Ως αποτέλεσμα, η Βρετανία συγκαταλέγεται στις πλέον δημοσιονομικά συγκεντρωτικές χώρες του ανεπτυγμένου κόσμου, σύμφωνα με στοιχεία του ΟΟΣΑ.

Οικονομολόγοι εκτιμούν ότι η κατάσταση αυτή έχει διευρύνει τις ανισότητες μεταξύ του Λονδίνου και των υπόλοιπων περιοχών της χώρας.

Ο Μπέρναμ έχει δεσμευτεί να αναμορφώσει τη δημοσιονομική αρχιτεκτονική της Βρετανίας, παραχωρώντας στις τοπικές κοινωνίες άμεσο έλεγχο σε τομείς που επηρεάζουν την καθημερινότητα των πολιτών, όπως η στέγαση, οι υπηρεσίες κοινής ωφέλειας, οι μεταφορές και η εκπαίδευση.

Ως παράδειγμα εφαρμογής του «Μαντσεστερισμού» αναφέρει το ολοκληρωμένο δίκτυο μεταφορών Bee Network του Μάντσεστερ, ένα σύστημα που έχει συμβάλει στην επιστροφή περισσότερων πολιτών στις δημόσιες συγκοινωνίες.

Φορολογία και δημόσιες δαπάνες

Ο Μπέρναμ δεν έχει ακόμη παρουσιάσει αναλυτικά τον τρόπο με τον οποίο θα εξισορροπήσει τη φορολογία, τις δημόσιες δαπάνες και τον δανεισμό. Η πολιτική του εκστρατεία έχει επικεντρωθεί κυρίως στην προσπάθεια να πείσει τους επενδυτές για τη δημοσιονομική αξιοπιστία των προτάσεών του.

Τον περασμένο Σεπτέμβριο προκάλεσε ανησυχία στις αγορές όταν δήλωσε ότι η Βρετανία πρέπει να ξεπεράσει «αυτή την εμμονή με την εξάρτηση από τις αγορές ομολόγων».

Τον Ιανουάριο υποστήριξε ότι τα σχόλιά του παρερμηνεύθηκαν. Όπως ανέφερε, δεν αδιαφορεί για τη βρετανική αγορά κρατικών ομολόγων, η αξία της οποίας ανέρχεται σε περίπου 2,8 τρισ. λίρες, αλλά θεωρεί ότι η οικονομία που έχει εγκλωβιστεί σε έναν «φαύλο κύκλο χαμηλής ανάπτυξης» δεν ωφελεί ούτε τους ίδιους τους επενδυτές.

Ο Μπέρναμ υποστηρίζει ότι τα χρόνια ιδιωτικοποιήσεων και απορρύθμισης της οικονομίας όχι μόνο στέρησαν από το κράτος τον έλεγχο του κόστους και των παρεχόμενων υπηρεσιών, αλλά το επιβάρυναν και με σημαντική αναποτελεσματικότητα.

Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα αναφέρει τη χρόνια έλλειψη σε οικονομικά προσιτή κοινωνική κατοικία, η οποία αναγκάζει το κράτος να καταβάλλει μεγάλα ποσά σε επιδόματα στέγασης που τελικά καταλήγουν σε ιδιώτες ιδιοκτήτες ακινήτων.

Ο Μπέρναμ έχει δεσμευτεί ότι θα τηρήσει το υφιστάμενο δημοσιονομικό πλαίσιο, το οποίο προβλέπει, μεταξύ άλλων, την εξισορρόπηση των τρεχουσών δημόσιων δαπανών με τα κρατικά έσοδα έως το οικονομικό έτος 2029/30. Παράλληλα, έχει δηλώσει ότι θα σεβαστεί τη δέσμευση του Εργατικού Κόμματος από το προεκλογικό πρόγραμμα του 2024 να μην αυξηθούν οι φόροι για τους εργαζόμενους.

Η συγκεκριμένη δέσμευση αποκλείει αυξήσεις στους συντελεστές των φόρων που αποφέρουν το μεγαλύτερο μέρος των κρατικών εσόδων, δηλαδή στον φόρο εισοδήματος, στις ασφαλιστικές εισφορές των εργαζομένων (National Insurance) και στον φόρο προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ).

Παράλληλα, υπήρξε αναδίπλωση σε ορισμένες προτάσεις που θα είχαν σημαντικό δημοσιονομικό κόστος, μεταξύ των οποίων η καταβολή αποζημιώσεων σε γυναίκες των οποίων το όριο συνταξιοδότησης αυξήθηκε από τα 60 στα 65 έτη, καθώς και η μείωση των αποπληρωμών των φοιτητικών δανείων.

Ωστόσο, ο Μπέρναμ έχει δεσμευτεί να διατηρήσει το λεγόμενο «triple lock», την πολιτική που προβλέπει ότι οι κρατικές συντάξεις αυξάνονται κάθε χρόνο με βάση είτε τον πληθωρισμό, είτε τον ρυθμό αύξησης των μέσων αποδοχών, είτε κατά 2,5%, ανάλογα με το ποιο ποσοστό είναι υψηλότερο. Το μέτρο αυτό κοστίζει δισεκατομμύρια λίρες ετησίως στο βρετανικό δημόσιο.

Στον τομέα των υπηρεσιών κοινής ωφέλειας, έχει ταχθεί υπέρ της ενίσχυσης του κρατικού ελέγχου, χωρίς όμως να δεσμεύεται για πλήρη επανεθνικοποίηση. Οι επικριτές του υποστηρίζουν ότι η διάκριση αυτή παραμένει ασαφής. Στην περίπτωση της υπερχρεωμένης εταιρείας ύδρευσης Thames Water, πάντως, ο Μπέρναμ δήλωσε ότι θα μπορούσε να δικαιολογηθεί η μετάβασή της σε καθεστώς δημόσιας ιδιοκτησίας.

«Η αξιοπιστία του σε εθνικό οικονομικό επίπεδο δεν έχει ακόμη δοκιμαστεί. Παραμένει ασαφές κατά πόσο η περιφερειακή του προσέγγιση μπορεί να μεταφερθεί αποτελεσματικά σε εθνική πολιτική», σχολίασε ο Κάλουμ Πίκερινγκ, επικεφαλής οικονομολόγος της επενδυτικής τράπεζας Peel Hunt στο Reuters.

H σκληρή προσέγγιση Μπέρναμ στο μεταναστευτικό

Ο Μπέρναμ στηρίζει ορισμένες από τις αυστηρότερες μεταναστευτικές πολιτικές που προώθησε τους τελευταίους μήνες η υπουργός Εσωτερικών Σαμπάνα Μαχμούντ, οι οποίες στοχεύουν στον περιορισμό τόσο της νόμιμης όσο και της παράτυπης μετανάστευσης.

Σε ό,τι αφορά την παράτυπη μετανάστευση, έχει δηλώσει ότι θα εξέταζε αυστηρότερα μέτρα για την αποτροπή διελεύσεων της Μάγχης από τη Γαλλία με μικρά σκάφη. Παράλληλα, υποστηρίζει ότι οι πρόσφυγες πρέπει να έχουν πρόσβαση σε ασφαλείς και νόμιμες οδούς εισόδου στη Βρετανία.

Έχει επίσης τονίσει ότι όσοι βρίσκονται ήδη στη χώρα και παραμένουν «σε καθεστώς αβεβαιότητας» λόγω των καθυστερήσεων του μεταναστευτικού συστήματος θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να εργάζονται, αφήνοντας να εννοηθεί ότι ενδέχεται να αμβλύνει ορισμένα από τα μέτρα της Μαχμούντ.

Υγεία και κοινωνική φροντίδα

Ο Μπέρναμ, ο οποίος διετέλεσε υπουργός Υγείας την περίοδο 2009-2010 επί πρωθυπουργίας Γκόρντον Μπράουν, έχει δηλώσει ότι θα επιδιώξει τη μεταρρύθμιση του συστήματος κοινωνικής φροντίδας με στόχο τη μείωση της πίεσης στο Εθνικό Σύστημα Υγείας (NHS).

Διαδοχικές κυβερνήσεις έχουν αποτύχει να προχωρήσουν σε ουσιαστική αναδιάρθρωση του τομέα, καθώς το κόστος φροντίδας των ηλικιωμένων σε μονάδες περίθαλψης αυξάνεται διαρκώς.

Σε συνέντευξή του στην εφημερίδα The Guardian, ανέφερε ότι θα εξετάσει κατά πόσο αλλαγές στην φορολογία κληρονομιάς θα μπορούσαν να συμβάλουν στη χρηματοδότηση μιας συνολικής μεταρρύθμισης της κοινωνικής φροντίδας.

Οι σχέσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση

Ο Μπέρναμ είχε ταχθεί υπέρ της παραμονής της Βρετανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση κατά το δημοψήφισμα του Brexit το 2016. Δύο χρόνια αργότερα, όταν βρίσκονταν σε εξέλιξη οι διαπραγματεύσεις για την αποχώρηση της χώρας, είχε δηλώσει ότι θα υποστήριζε τη διεξαγωγή δεύτερου δημοψηφίσματος.

Τον περασμένο χρόνο ανέφερε ότι θα ήθελε να δει τη Βρετανία να επανεντάσσεται στην ΕΕ μέσα στη διάρκεια της ζωής του. Ωστόσο, μετά την ανακήρυξή του ως υποψηφίου στην περιφέρεια Μέικερφιλντ, υπογράμμισε ότι η επανένταξη στην Ένωση δεν αποτελεί προτεραιότητα.

«Δεν προτείνω να εξετάσει το Ηνωμένο Βασίλειο το ενδεχόμενο επανένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση», δήλωσε κατά την έναρξη της προεκλογικής του εκστρατείας. «Σέβομαι την απόφαση που ελήφθη στο δημοψήφισμα».