Οι θεωρίες συνωμοσίας για τους πυροβολισμούς στο δείπνο του Τραμπ

Σχεδόν αμέσως μετά τις αναφορές για πυροβολισμούς στο δείπνο των ανταποκριτών του Λευκού Οίκου το βράδυ του Σαββάτου στο Washington Hilton, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης κατακλύστηκαν από θεωρίες συνωμοσίας για την επίθεση.

Σε ένα πλέον συνηθισμένο φαινόμενο μετά από τέτοια περιστατικά, προβεβλημένοι influencers έσπευσαν να γεμίσουν το όποιο κενό με εικασίες και φήμες, επιδιώκοντας για άλλη μια φορά να αποσπάσουν την προσοχή του κοινού αλλά και να κερδίσουν νέους ακόλουθους.

Η σύγχυση που προκαλείται από ψευδείς ειδήσεις, φήμες και εικασίες έχει επηρεάσει πολλές μεγάλες ειδησεογραφικές εξελίξεις τα τελευταία χρόνια, όπως οι δύο προηγούμενες απόπειρες δολοφονίας κατά του Τραμπ και η σύλληψη του τότε προέδρου της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο.

Αυτή τη φορά, στο χάος συμμετείχαν χρήστες από όλο το πολιτικό φάσμα, μέσω πλατφορμών όπως το X, το Facebook και το TikTok.

Η “στημένη” επίθεση και τα “κίνητρα σχετικά με το Ισραήλ”

Κάποιοι είπαν ότι η επίθεση ήταν «στημένη», υποστηρίζοντας χωρίς αποδείξεις ότι αποτελούσε μέρος σχεδίου του κ. Τραμπ ή άλλων για να αποσπάσει την προσοχή από αρνητικά ποσοστά δημοσκοπήσεων ή τον πόλεμο με το Ιράν.

Ο όρος «στημένη» ξεπέρασε τις 300.000 αναρτήσεις στο X μέχρι το μεσημέρι της Κυριακής, σύμφωνα με στοιχεία της TweetBinder, εταιρείας ανάλυσης κοινωνικών δικτύων (τουλάχιστον κάποιες από αυτές τις αναρτήσεις απέρριπταν τον ισχυρισμό ότι η επίθεση ήταν προσχεδιασμένη).

Άλλοι χρήστες έσπευσαν να ισχυριστούν – χωρίς αποδείξεις φυσικά – ότι δράστης είχε κίνητρα που σχετίζονται με το Ισραήλ, ότι ενήργησε υπέρ ή κατά ισραηλινών συμφερόντων ή για λόγους που συνδέονται με το Ισραήλ. Μάλιστα, χρησιμοποίησαν εικόνες που φαίνεται να έχουν παραποιηθεί με εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης για να ενισχύσουν τους ισχυρισμούς τους. Το RT, ρωσικό κρατικό ειδησεογραφικό δίκτυο, ενίσχυσε ορισμένους από αυτούς τους ισχυρισμούς στο X.

Την πληροφορία αν δεν την βρεις… την “φτιάχνεις”;

Το αποτέλεσμα; Ένα διαδικτυακό χάος το οποίο “γεννιέται” μέσα σε δευτερόλεπτα από τη δημοσιοποίηση της είδησης μιας επίθεσης και συνεχίζεται για ημέρες και εβδομάδες, ακόμα και πριν ολοκληρωθούν οι σχετικές έρευνες προκειμένου να καλυφθούν τα κενά στην πληροφόρηση. Για κάθε πληροφορία που λείπει από την ιστορία, οι χρήστες του διαδικτύου που αρέσκονται σε τέτοιες θεωρίες είναι πρόθυμοι να δημιουργήσουν όποιο στοιχείο εξυπηρετεί καλύτερα το αφήγημά τους και να το παρουσιάσουν σαν γεγονός.

Σχεδόν δύο χρόνια μετά την απόπειρα δολοφονίας κατά του Τραμπ σε συγκέντρωση στην Πενσιλβάνια, πολλοί λογαριασμοί με επιρροή στα κοινωνικά δίκτυα εξακολουθούν να υποστηρίζουν ότι το γεγονός ήταν στημένο, παρόλο που σκοτώθηκαν δύο άνθρωποι.

Παράλληλα, ο Αμερικανός πρόεδρος έχει πιο ενεργή παρουσία στο διαδίκτυο σε σχέση με τους προκατόχους του, κινητοποιώντας τους υποστηρικτές του να δημοσιεύουν σχετικά με γεγονότα και ενισχύοντας τη συνωμοσιολογική σκέψη.

“Πρώτα δημοσιεύω και έπειτα… διαψεύδω”

Μετά την επίθεση του Σαββάτου, ο Τραμπ δήλωσε ότι το περιστατικό θα πρέπει να ενισχύσει την προσπάθειά του να κατασκευάσει μια πολυτελή αίθουσα χορού στους χώρους του Λευκού Οίκου. Πολλοί δεξιοί influencers υιοθέτησαν αυτό το μήνυμα, κοινοποιώντας αναρτήσεις που υποστήριζαν ότι η σχεδιαζόμενη αίθουσα ήταν μια επείγουσα προσθήκη για την ασφάλεια του Λευκού Οίκου.

Μεταξύ των πιο δημοφιλών αναρτήσεων το βράδυ του Σαββάτου και την Κυριακή ήταν οι ισχυρισμοί ότι ο δράστης πυροβολήθηκε και σκοτώθηκε επί τόπου ενώ στην πραγματικότητα συνελήφθη, καθώς και εικασίες για τα κίνητρα και τις πολιτικές του διασυνδέσεις. Αφού ορισμένες από αυτές τις αναρτήσεις συγκέντρωσαν εκατομμύρια προβολές, οι δημιουργοί τους δημοσίευσαν διορθώσεις διευκρινίζοντας ότι ο δράστης δεν σκοτώθηκε, όμως αυτές δεν είχαν την ίδια απήχηση.

Οι influencers έχουν κίνητρο να δημοσιεύουν εικασίες και φήμες, ακόμη κι αν δεν τις πιστεύουν: η προσοχή που προσελκύουν μπορεί να είναι καθοριστική για την αύξηση των ακολούθων τους και, σε πλατφόρμες από τις οποίες αποκομίζουν έσοδα όπως το X, μπορεί να σημαίνει και μεγαλύτερες απολαβές.

Για παράδειγμα, ο Mario Nawfal, ένας διαδικτυακός influencer ο οποίος στο παρελθόν προωθούσε ρωσικά αφηγήματα, δημοσίευσε την Κυριακή ένα σύνολο αβάσιμων θεωριών στο X και αμέσως μετά δήλωσε ότι δεν τις πιστεύει.

«Η θέση μου: δεν πιστεύω καμία από τις θεωρίες, σίγουρα δεν νομίζω ότι ήταν στημένο», έγραψε στο τέλος της ανάρτησης, η οποία συγκέντρωσε περισσότερες από 300.000 προβολές.

Ένα απόσπασμα από το Fox News που διαδόθηκε την Κυριακή παρουσίαζε μια τηλεφωνική συνέντευξη με την Aishah Hasnie, ανταποκρίτρια του Λευκού Οίκου για το δίκτυο, η οποία είχε παρευρεθεί στο δείπνο. Η σύνδεση διακόπηκε στη μέση της μαρτυρίας της, οδηγώντας ορισμένους χρήστες να ισχυριστούν ότι το δίκτυο απέκρυψε σκόπιμα την ιστορία της. Αργότερα διευκρίνισε σε ανάρτησή της στο X ότι υπήρχε πολύ ασθενές σήμα στην αίθουσα από όπου τηλεφωνούσε.

«Η ανάδειξη της αλήθειας και η επιβεβαίωση των γεγονότων και αξιόπιστων πληροφοριών απαιτούν χρόνο», δήλωσε η Amanda Crawford, αναπληρώτρια καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο του Κονέκτικατ, η οποία έχει μελετήσει την κάλυψη των περιστατικών μαζικών πυροβολισμών και των θεωριών συνωμοσίας από τα μέσα ενημέρωσης. «Όμως το κοινό μας δεν διαθέτει τέτοια υπομονή. Έτσι βλέπουμε άμεσα να διαμορφώνονται αφηγήσεις που επιχειρούν να απαντήσουν στα ερωτήματα που θέλει να μάθει ο κόσμος, συχνά βασισμένες στις προκαταλήψεις εκείνων που τις διαδίδουν.»