Σύνοδος ΝΑΤΟ: Συμφωνίες 50 δισ. δολαρίων και ακλόνητη δέσμευση στη “συλλογική άμυνα”

Οι ηγέτες του ΝΑΤΟ επανέλαβαν τη δέσμευσή τους να προστατεύσουν ο ένας τον άλλον σε περίπτωση που κάποιο μέλος της συμμαχίας δεχθεί επίθεση, ενώ τόνισαν ότι εργάζονται για την ενίσχυση του ΝΑΤΟ, δίνοντας στην Ευρώπη μεγαλύτερη ευθύνη.

Σε διακήρυξη που εκδόθηκε μετά τη σύνοδο κορυφής στην Άγκυρα, οι ηγέτες ανέφεραν ότι η αποφασιστικότητά τους να υπερασπιστούν ο ένας τον άλλον βάσει του Άρθρου 5 της Συνθήκης του ΝΑΤΟ είναι «ακλόνητη», προσθέτοντας πως «μια επίθεση εναντίον ενός είναι επίθεση εναντίον όλων».

«Χτίζουμε το μέλλον: Μια ισχυρότερη Ευρώπη μέσα σε ένα ισχυρότερο ΝΑΤΟ», ανέφεραν ο Τραμπ και οι ομόλογοί του στη διακήρυξη.

Η ανακοίνωση ήρθε μετά τα σχόλια του Αμερικανού προέδρου για πιθανή αμερικανική κατάληψη της Γροιλανδίας, τα οποία έχουν προκαλέσει αναστάτωση στη στρατιωτική συμμαχία.

Η Ευρώπη αυξάνει τις αμυντικές επενδύσεις

Οι σύμμαχοι στη σύνοδο της Άγκυρας ανακοίνωσαν «περισσότερα από 50 δισεκατομμύρια δολάρια σε νέες προμήθειες» και δεσμεύτηκαν να επεκτείνουν τη συλλογική παραγωγική ικανότητα στον τομέα της άμυνας, καθώς και να συνεργαστούν με τη βιομηχανία για την επιτάχυνση της καινοτομίας.

Πιο συγκεκριμένα, η Βρετανία, η Γαλλία και η Γερμανία ξεκίνησαν μια πρωτοβουλία του ΝΑΤΟ ύψους 50 δισεκατομμυρίων δολαρίων για την ανάπτυξη όπλων μεγάλης εμβέλειας χωρίς τη συμμετοχή των ΗΠΑ, σε μια προσπάθεια να μειώσουν το τεχνολογικό και επιχειρησιακό χάσμα σε έναν τομέα όπου η Ρωσία εμφανίζεται να έχει σημαντικό προβάδισμα.

Οι τρεις χώρες, μαζί με άλλους Ευρωπαίους συμμάχους, θα συνεργαστούν την επόμενη δεκαετία για την ανάπτυξη συστημάτων κρούσης που θα μπορούν να πλήττουν στόχους σε απόσταση άνω των 2.000 χιλιομέτρων με μεγάλη ακρίβεια, μια δυνατότητα που σήμερα απουσιάζει από τα ευρωπαϊκά οπλοστάσια.

Όπως επισημαίνεται, οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ αύξησαν τις αμυντικές δαπάνες σε ποσό άνω των 139 δισ. δολαρίων για το 2025 και επιβεβαίωσαν τις εθνικές δεσμεύσεις για διατήρηση τουλάχιστον αντίστοιχων επιπέδων στρατιωτικών δαπανών έως το 2027.

Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, ωστόσο, άσκησε εκ νέου έντονη κριτική για το ζήτημα των αμυντικών δαπανών κατά τη διάρκεια της συνόδου, υποστηρίζοντας ότι οι ΗΠΑ πληρώνουν «δυσανάλογα μεγάλο μερίδιο».

Οι ηγέτες του ΝΑΤΟ δεσμεύτηκαν για περισσότερα χρήματα στην άμυνα της Ουκρανίας

Μεγάλο μέρος της διακήρυξης επικεντρώθηκε στην αντιμετώπιση των απειλών από τη Ρωσία και στη διατήρηση της ισχυρής στήριξης προς την Ουκρανία.

Οι ηγέτες του ΝΑΤΟ δεσμεύτηκαν να διαθέσουν 80 δισεκατομμύρια δολάρια για την ενίσχυση της άμυνας της Ουκρανίας φέτος και την επόμενη χρονιά, επισημαίνοντας «τη μακροπρόθεσμη απειλή που συνιστά η Ρωσία για την ευρωατλαντική ασφάλεια».

Παράλληλα, αναφέρεται ότι οι σύμμαχοι συμφωνούν πως η στήριξη «πρέπει να είναι δίκαιη, προβλέψιμη και βιώσιμη σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα».

Για το Ιράν

Στη διακήρυξη υπογραμμίστηκε ότι «το Ιράν δεν πρέπει ποτέ να αποκτήσει πυρηνικό όπλο» και κάλεσαν την Τεχεράνη «να σέβεται πλήρως την ελευθερία της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ».

Η αναφορά έρχεται ενώ το Ιράν και οι ΗΠΑ αντάλλαξαν πλήγματα κατά τη διάρκεια της νύχτας στην περιοχή, μετά από επιθέσεις σε πλοία κοντά στα Στενά του Ορμούζ. Ο Τραμπ έχει απειλήσει με νέα πλήγματα.

Αβέβαια παραμένουν τα στοιχεία για την επόμενη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ

Η Αλβανία παραμένει σε αναμονή για το αν και πότε θα φιλοξενήσει την επόμενη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ.

Η βαλκανική χώρα επρόκειτο να φιλοξενήσει τη σύνοδο του 2027. Ωστόσο, αντί να γίνει η συνηθισμένη αναφορά στη διοργάνωση αυτή στην τελική διακήρυξη της συνόδου, οι ηγέτες του ΝΑΤΟ την Τετάρτη περιορίστηκαν να αναφέρουν ότι «ανυπομονούμε για την επόμενη συνάντησή μας», χωρίς να δώσουν περισσότερες λεπτομέρειες.

Ο πρωθυπουργός της Αλβανίας Έντι Ράμα χαίρει γενικά εκτίμησης μεταξύ των ηγετών της συμμαχίας, όμως ορισμένοι σύμμαχοι έχουν αρχίσει να εμφανίζονται πιο επιφυλακτικοί απέναντι στην επιλογή της Αλβανίας, λόγω των χαμηλών αμυντικών δαπανών της χώρας.

Άλλοι σύμμαχοι εμφανίζονται απρόθυμοι να πραγματοποιήσουν μια ακόμη σύνοδο υπό την αβεβαιότητα που προκαλεί η στάση του Τραμπ και εξετάζουν το ενδεχόμενο να απομακρυνθούν από την πρακτική των ετήσιων συνόδων κορυφής.