Τα παιδιά στη Γάζα δεν μετρούν παγωτά και μπάνια το καλοκαίρι

Για τρίτη συνεχή χρονιά, από την έναρξη του πολέμου του Ισραήλ στη Γάζα τον Οκτώβριο του 2023, το καλοκαίρι για τα παιδιά στη Γάζα δεν έχει παιχνίδι, μπάνια, παγωτά και ανεμελιά.

Η Φατέν Ναμπχάν περιτριγυρισμένη από τα έξι παιδιά της, όλα σε σχολική ηλικία, προσπαθεί να γεμίσει τον χρόνο τους με ευχάριστες ή εκπαιδευτικές δραστηριότητες, αλλά βρίσκεται σε απόγνωση, μη γνωρίζοντας καν από πού να ξεκινήσει.

Αντί να ανυπομονούν για τις καλοκαιρινές κατασκηνώσεις, τις εκδρομές και τα παιχνίδια, τα παιδιά ξεκινούν τη μέρα τους συλλέγοντας νερό από φορτηγά και σημεία διανομής, μεταφέροντας φαγητό από κοινοτικές κουζίνες και μαζεύοντας καυσόξυλα για να ανάψουν φωτιά.

“Αυτή είναι η ρουτίνα των παιδιών μου κάθε μέρα… αυτό είναι όλο κι όλο που κάνουν”, δήλωσε η μητέρα.

Η ίδια πρόσθεσε ότι τα παιδιά της, όπως και τα άλλα παιδιά στη Γάζα, έχουν ελάχιστα μέσα έκφρασης, αναψυχής ή ψυχολογικής εκτόνωσης κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.

“Ούτε δραστηριότητες, ούτε κατασκηνώσεις, ούτε ζωγραφική, ούτε χρώματα, τίποτα απολύτως. Το μόνο που μπορώ να κάνω είναι να τα βάζω να αποστηθίζουν μερικά κομμάτια από το Κοράνι. Αυτό είναι το μέγιστο που μπορώ να καταφέρω”, πρόσθεσε.

“Το καλοκαίρι είναι μια περίοδος για να εκτονώνουν την ενέργειά τους και να αναπτύσσονται οι δεξιότητες των παιδιών, αλλά οι πόροι απλά δεν υπάρχουν. Καθόλου εφόδια, ούτε παιχνίδια, ούτε τετράδια, ούτε κηρομπογιές, ούτε καν χαρτί και στυλό” περιγράφει.

Κρατώντας τα παιδιά απασχολημένα

Η Φατέν πρέπει να βρει μόνη της τρόπο να κρατά τα παιδιά της απασχολημένα. Ο σύζυγός της, Ρααφάτ, όπως γράφει το Al Jazeera, σκοτώθηκε σε ισραηλινή αεροπορική επιδρομή που έπληξε το σπίτι τους στον προσφυγικό καταυλισμό της Τζαμπάλια, κοντά στην πόλη της Γάζας, τον Οκτώβριο του 2024.

“Με το ζόρι καταφέρνω να ταΐσω τα παιδιά μου και να καλύψω τις βασικές τους ανάγκες”, ανέφερε.

Η Φατέν εξήγησε ότι τα παιδιά της αναγκάστηκαν να επωμιστούν ένα βάρος δυσανάλογο για την ηλικία τους: παίρνουν σειρά για να φέρουν νερό, να μαζέψουν καυσόξυλα και να βοηθήσουν τη μητέρα τους, λόγω της απουσίας του πατέρα τους.

“Νιώθω βαθιά θλίψη που περνούν την παιδική τους ηλικία με αυτόν τον τρόπο. Αυτή είναι μια εποχή για παιχνίδι, όχι για ευθύνες”, συγκλονίζει.

Όμως οι εναλλακτικές λύσεις απλά δεν υπάρχουν.

Η Φατέν ανέφερε ότι δεν υπάρχουν κοινοτικές ή θεσμικές πρωτοβουλίες που να στοχεύουν στην παροχή ψυχολογικής υποστήριξης στα παιδιά των καταυλισμών εκτοπισμένων κατά τη διάρκεια των σχολικών καλοκαιρινών διακοπών.

“Τα παιδιά μας ζουν σε μια ξεχασμένη γωνιά του κόσμου. Κάθε μέρα διαβάζω την απώλεια και τη θλίψη στα μάτια τους. Ακόμα και το παιχνίδι, η πιο απλή από τις ανάγκες τους, λείπει”.

Τα προβλήματα που περιγράφει η Φατέν αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι μιας ευρύτερης κρίσης που καταγράφεται από διεθνείς οργανισμούς που εστιάζουν στην ευημερία των παιδιών.

Μια αξιολόγηση που δημοσιεύθηκε από τη UNICEF τον Μάιο διαπίστωσε ότι τα μικρά παιδιά στη Γάζα στερούνται “ασφαλούς περιβάλλοντος που είναι απαραίτητα για την πρώιμη ανάπτυξη”, ενώ τα μεγαλύτερα παιδιά υποφέρουν από “παρατεταμένες διακοπές στη μάθηση με περιορισμένες προοπτικές αποκατάστασης χωρίς στοχευμένη παρέμβαση” και μείωση των ευκαιριών κοινωνικής και ψυχολογικής ανάπτυξης.

Μιλώντας τον Φεβρουάριο, ο επικεφαλής επικοινωνίας της UNICEF στην Παλαιστίνη, Τζόναθαν Κρικς, δήλωσε ότι το παιχνίδι είναι ζωτικής σημασίας για τα παιδιά στη Γάζα και “όχι πολυτέλεια”.

“Το παιχνίδι είναι ο τρόπος με τον οποίο τα παιδιά διεκδικούν ξανά όσα τους έκλεψε ο πόλεμος”, δήλωσε ο Κρικς.

Ακόμα και μία ημέρα στην κατασκήνωση τους θυμίζει ότι είναι παιδιά

Η Ασμάα Σάλεχ ζει επίσης εκτοπισμένη στη Γάζα με τα πέντε παιδιά της. Η 41χρονη έχει περάσει τον πόλεμο μετακινούμενη από μέρος σε μέρος για να βρει ασφάλεια, προσπαθώντας παράλληλα να παράσχει στα παιδιά της, ηλικίας από 8 έως 17 ετών, εκπαίδευση.

Αυτή η αποφασιστικότητα να διατηρηθεί η εκπαίδευση έπαιξε μεγάλο ρόλο στον τρόπο με τον οποίο οργάνωσε τις καλοκαιρινές διακοπές.

Φροντίζει ώστε όλα τα παιδιά να αποστηθίζουν στίχους από το Κοράνι και κατάφερε να εξασφαλίσει θέσεις για δύο από τα παιδιά της σε μια καλοκαιρινή κατασκήνωση που οργανώνει μια τοπική φιλανθρωπική οργάνωση – αλλά μόνο μία φορά την εβδομάδα.

Παρόλα αυτά, ακόμα και αυτή η μία ημέρα αποτελεί γεγονός για τα παιδιά, κάνοντάς τα να νιώθουν τυχερά σε σύγκριση με τα υπόλοιπα παιδιά γύρω τους.

“Την ημέρα της κατασκήνωσης, ξυπνούν νωρίς με έναν ασυνήθιστο ενθουσιασμό, τρέχουν να κάνουν ντους, να χτενιστούν και να ντυθούν και μερικές φορές παραλείπουν ακόμα και το πρωινό εντελώς, από τη λαχτάρα τους να φτάσουν στην κατασκήνωση στην ώρα τους”, λέει η Ασμάα με ένα χαμόγελο. “Όμως τις υπόλοιπες ημέρες της εβδομάδας, αυτός ο ενθουσιασμός δεν εμφανίζεται ποτέ και οι μέρες κυλούν μονότονα”.

Γι’ αυτές τις έξι ημέρες, η ρουτίνα είναι η ίδια: ξύπνημα, φαγητό και βοήθεια στη μητέρα τους με τις καθημερινές δουλειές στη σκηνή, όπως το πλύσιμο, το μαγείρεμα, το ζύμωμα και η μεταφορά νερού.

Πρόσφατα η Άσμαα έλαβε ένα κουτί με κηρομπογιές και λίγο χαρτί ζωγραφικής από μια φιλανθρωπική οργάνωση και τώρα κάθεται με τα παιδιά της στη μέση της ημέρας για να ζωγραφίσουν και να χρωματίσουν.

“Προσπαθώ να κάνω το οτιδήποτε για να αξιοποιήσω τον καλοκαιρινό τους χρόνο. Και συνεχίζω, γιατί μπορώ να νιώσω την ψυχολογική αλλαγή που δημιουργεί έστω και μία ώρα οργανωμένου παιχνιδιού και ζωγραφικής μαζί τους” λέει.