Τι επιδιώκουν Τραμπ και Σι από τη συνάντησή τους στο Πεκίνο – Τα “καυτά” ζητήματα

Έφτασε η στιγμή της υψηλού διακυβεύματος επίσκεψης του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ στην Κίνα, μια ιστορική ευκαιρία για τις δύο μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου να αναδιαμορφώσουν το τοπίο των μεταξύ τους σχέσεων.

Το αν θα επιτευχθούν ή όχι κρίσιμες συμφωνίες σε ζητήματα όπως οι εμπορικές σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών μένει να φανεί στην πράξη, αν και φαίνεται να έχουν πραγματοποιηθεί βήματα προς την κατεύθυνση αυτή.

Αντιπροσωπείες της Κίνας και των ΗΠΑ άρχισαν σήμερα οικονομικές και εμπορικές διαβουλεύσεις στη Νότια Κορέα, μετέδωσε το κινεζικό κρατικό πρακτορείο ειδήσεων Xinhua, πριν από την αποψινή άφιξη του Αμερικανού προέδρου στην Κίνα.

Για να φτάσουν σε σημείο συμφωνίας, ο Ντόναλντ Τραμπ και ο Κινέζος ηγέτης Σι Τζινπίνγκ πρέπει να προσπεράσουν μια σειρά από μεταξύ τους τριβές που αφορούν την τεχνολογία, το εμπόριο, τα κρίσιμα ορυκτά όπως επίσης και την Ταϊβάν σε δύο ημέρες συναντήσεων που, στην παρούσα συγκυρία, επισκιάζονται σε μεγάλο βαθμό από τον πόλεμο στο Ιράν.

Το ταξίδι είναι το πρώτο Αμερικανού προέδρου στην Κίνα από τότε που ο Τραμπ την επισκέφθηκε το 2017. Εξελίσσεται όμως μπροστά σε ένα εντελώς διαφορετικό φόντο.

Ο Τραμπ και ο Σι βρίσκονται σε διαφορετικές πλευρές ενός ολοένα και πιο κατακερματισμένου γεωπολιτικού τοπίου, ειδικά καθώς ο στενός εταίρος της Κίνας, το Ιράν, δεν θέλει να δεχθεί τις παράλογες, για εκείνο, απαιτήσεις της Ουάσινγκτον για τερματισμό του πολέμου.

Και η Κίνα έχει αλλάξει επίσης. Αφού δέχθηκε πλήγματα από την πρώτη φάση του εμπορικού και τεχνολογικού πολέμου του Τραμπ, το Πεκίνο έχει αναβαθμίσει τις εξαγωγές της και πλέον αποτελεί μεγαθήριο, ενώ παράλληλα έχει μεταμορφωθεί σε μια υπερδύναμη υψηλής τεχνολογίας, στηριζόμενη στις δικές της δυνάμεις.

Αξίζει να σημειωθεί ότι στην παρούσα συγκυρία ο Σι έχει ενισχύσει την εξουσία του, επεκτείνοντας την κυριαρχία του πέρα ​​από τα επίσημα όρια θητείας της Κίνας. Από την άλλη ο Τραμπ έρχεται στη συνάντηση με μια ριζική αναθεώρηση της εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ στις πλάτες του, ενώ υπηρετεί την τελευταία του θητεία, όπως ορίζει η αμερικανική νομοθεσία.

Ακολουθούν οι προτεραιότητες των δύο ηγετών, όπως τις καταγράφει το CNN, ενόψει της πολυαναμενόμενης συνάντησής τους, η οποία θα περιλαμβάνει επίσης το είδος της μεγαλοπρέπειας και των εκδηλώσεων που απολαμβάνει ο Τραμπ, όπως μια ξενάγηση στον Ναό του Ουρανού και ένα κρατικό συμπόσιο.

Ο τρόπος με τον οποίο οι δύο προσωπικότητες θα διαχειριστούν αυτές τις δυναμικές θα έχει σημαντικές επιπτώσεις όχι μόνο για τη σχέση μεταξύ των δύο υπερδυνάμεων, αλλά και για το παγκόσμιο στερέωμα.

Τι επιθυμεί ο Τραμπ να βγει από το ταξίδι του στην Κίνα

Για τον Τραμπ, όπως εξηγεί το CNN, δεν είναι το ταξίδι που οραματίστηκε, αλλά το ταξίδι που θα κάνει.

Μια ιστορική συνάντηση στη Νότια Κορέα τον περασμένο Οκτώβριο βοήθησε να υποχωρήσουν οι εντάσεις μεταξύ Τραμπ και Σι, με αποτέλεσμα οι δύο πλευρές να καταλήξουν σε μια σημαντική εμπορική συμφωνία και ελάφρυνση των δασμών.

Μια επόμενη σύνοδος κορυφής που έχει προγραμματιστεί για τον Μάρτιο αναμενόταν να επικεντρωθεί στις οικονομικές προτεραιότητες και την εθνική ασφάλεια. Και ενώ υπάρχουν σχέδια για νέες εμπορικές συμφωνίες, ο πόλεμος των ΗΠΑ στο Ιράν έχει περιπλέξει τη στρατηγική του Τραμπ.

Ο Τραμπ δεν θέλει να επισκιάσει το Ιράν το ταξίδι του. Γι’ αυτό και ανέβαλε την επίσκεψή του στην Κίνα για να δώσει στον πόλεμο – ο οποίος, συνεχίζει να υποστηρίζει πως, θα επιλυθεί σε λίγες εβδομάδες – χρόνο να εξελιχθεί.

Αλλά αυτός ο πόλεμος βρίσκεται τώρα στον τρίτο μήνα του και η κατάληξη σε μια ειρηνευτική συμφωνία δεν διαφαίνεται στον ορίζοντα.

Και τώρα, εν μέσω μιας ιστορικής παγκόσμιας ενεργειακής κρίσης, υπάρχουν σημαντικά ερωτήματα σχετικά με το αν ο Τραμπ μπορεί να πετύχει αυτό που θέλει, ενώ οι ΗΠΑ παραμένουν μπλεγμένες στη σύγκρουση.

Όταν ρωτήθηκε γιατί ο Τραμπ προχωρά με αυτό το ταξίδι, ένας ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος απάντησε: «Γιατί να μην συνεχίσει με όλα τα άλλα καθήκοντα που έχει ως πρόεδρος των ΗΠΑ;»

Αυτό που όμως είναι πιθανότερο, είναι το Ιράν να κυριαρχήσει στη συζήτηση.

Ο Τραμπ δήλωσε την Τρίτη ότι σχεδιάζει να έχει μια «μακρά συζήτηση» για το Ιράν με τον Σι. «Νομίζω ότι ήταν σχετικά καλός, για να είμαι ειλικρινής μαζί σας», δήλωσε ο Τραμπ στο CNN όταν ρωτήθηκε για το μήνυμά του προς τον Κινέζο ηγέτη για το Ιράν, φεύγοντας από τον Λευκό Οίκο.

«Κοιτάξτε τον αποκλεισμό, δεν υπάρχει πρόβλημα. Προμηθεύονται μεγάλο μέρος του πετρελαίου τους από αυτήν την περιοχή. Δεν είχαμε κανένα πρόβλημα. Και ήταν φίλος μου», πρόσθεσε ο Τραμπ.

Αλλά το κλείσιμο της κρίσιμης πετρελαϊκής οδού έχει σημαντικές επιπτώσεις για την Κίνα, τον μεγαλύτερο καταναλωτή ιρανικού πετρελαίου, καθώς και για πολλούς βασικούς συμμάχους των ΗΠΑ στην Ασία.

Η συνάντηση Τραμπ και Σι θα πραγματοποιηθεί λίγες ημέρες αφότου ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, ταξίδεψε στο Πεκίνο, υπογραμμίζοντας τους δεσμούς μεταξύ των δύο χωρών. Οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών έχουν υποδείξει ότι η Κίνα ετοιμαζόταν να παραδώσει νέα συστήματα αεράμυνας στο Ιράν. Η Κίνα έχει αρνηθεί ότι παρείχε όπλα στο Ιράν κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης.

Ο Τραμπ αναμένεται να ενθαρρύνει τον Σι να πιέσει το Ιράν να ανοίξει ξανά τα Στενά του Ορμούζ, όπως επίσης και να πει το «ναι» σε μια κατάλληλη ειρηνευτική συμφωνία.

«Θα περίμενα από τον πρόεδρο να ασκήσει πίεση», δήλωσε ο Αμερικανός αξιωματούχος, αναφερόμενος στις πρόσφατες ανακοινώσεις για κυρώσεις.

Την παραμονή του ταξιδιού του Τραμπ, το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ έθεσε σε μαύρη λίστα 12 άτομα και οντότητες για τον ρόλο τους στην «πώληση και αποστολή ιρανικού πετρελαίου» στην Κίνα.

Ωστόσο, ορισμένοι Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν εκφράσει την ανησυχία τους ότι ο Τραμπ εισέρχεται σε μια συνάντηση στην οποία ο Σι είναι εκείνος που κρατάει πολλά από τα χαρτιά – και ότι ο Κινέζος ηγέτης μπορεί να χρησιμοποιήσει αυτή την επιρροή για να πετύχει αυτό που θέλει σε ένα ζήτημα σημαντικό για το Πεκίνο: την Ταϊβάν.

«Θα αναφέρει το θέμα της Ταϊβάν, νομίζω, περισσότερο από εμένα», δήλωσε ο Τραμπ σε δημοσιογράφους στο Οβάλ Γραφείο τη Δευτέρα.

Ο Σι θα μπορούσε να εκμεταλλευτεί την ευκαιρία για να προσπαθήσει να διαπραγματευτεί τη μείωση της αμερικανικής υποστήριξης όπλων προς την Ταϊβάν, όπως υποστηρίζουν οι εν λόγω Αμερικανοί αξιωματούχοι.

«Λοιπόν, θα κάνω αυτή τη συζήτηση με τον Πρόεδρο Σι. Ο Πρόεδρος Σι θα ήθελε να μην το κάνουμε, και θα κάνουμε αυτή τη συζήτηση», είπε ο Τραμπ όταν ρωτήθηκε αν οι ΗΠΑ θα πρέπει να συνεχίσουν να πωλούν όπλα στην Ταϊβάν.

Αλλά ο ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος τόνισε ότι δεν «αναμένουν να δουν αλλαγές στην πολιτική των ΗΠΑ».

Σύμφωνα με την πολιτική της «Μίας Κίνας», οι ΗΠΑ αναγνωρίζουν τη θέση της Κίνας ότι η Ταϊβάν είναι μέρος της Κίνας, αλλά δεν έχουν αναγνωρίσει ποτέ επίσημα την αξίωση του Κομμουνιστικού Κόμματος στο νησί. Οι ΗΠΑ δεσμεύονται από το νόμο να παρέχουν στην Ταϊβάν αμυντικά όπλα, αλλά έχουν παραμείνει σκόπιμα ασαφείς σχετικά με το εάν θα επέμβουν στρατιωτικά σε περίπτωση κινεζικής επίθεσης.

Το εμπόριο θα παραμείνει στην ημερήσια διάταξη, με τον υπουργό Οικονομικών Σκοτ ​​Μπέσεντ να συναντιέται με τον ομόλογό του Χε Λιφένγκ την Τετάρτη στη Σεούλ ενόψει της συνόδου κορυφής των ηγετών. Επίσης, ως μέλος της αμερικανικής αντιπροσωπείας ταξιδεύουν περισσότεροι από δώδεκα επιχειρηματικοί ηγέτες, συμπεριλαμβανομένου του διευθύνοντος συμβούλου της Apple, Τιμ Κουκ, και του διευθύνοντος συμβούλου της Tesla και της SpaceX, Έλον Μασκ.

Οι Τραμπ και Σι αναμένεται να αποκαλύψουν μια σειρά συμφωνιών για την αεροδιαστημική, τη γεωργία και την ενέργεια, και να συζητήσουν για ένα συμβούλιο εμπορίου ΗΠΑ-Κίνας όπως επίσης και ένα συμβούλιο επενδύσεων ΗΠΑ-Κίνας, σύμφωνα με την αναπληρώτρια γραμματέα Τύπου του Λευκού Οίκου, Άννα Κέλι.

Ο Τραμπ αναμένεται επίσης να θέσει το θέμα της τεχνητής νοημοσύνης, με τις ΗΠΑ και την Κίνα να βρίσκονται σε έναν αγώνα δρόμου για την κατασκευή της πιο εξελιγμένης και προηγμένης τεχνολογίας τεχνητής νοημοσύνης.

Και ο πρόεδρος των ΗΠΑ σημείωσε τη Δευτέρα ότι θα θέσει θέμα τόσο του πρώην μεγιστάνα των μέσων ενημέρωσης του Χονγκ Κονγκ Τζίμι Λάι, ο οποίος καταδικάστηκε σε 20 χρόνια φυλάκιση νωρίτερα φέτος, όσο και του πάστορα Έζρα Τζιν, ο οποίος συνελήφθη σε μαζική καταστολή σε διάφορες εκκλησίες και κινεζικές πόλεις.

Τι επιδιώκει ο Σι – Ο οπτική του Πεκίνου για τη συνάντηση με τον Τραμπ

Η αίσθηση ότι η Κίνα έχει ρόλο ισχυρού στις συνομιλίες είναι εμφανής από την κινεζική πλευρά.

Το Πεκίνο βλέπει την δαπανηρή σύγκρουση της Ουάσινγκτον με το Ιράν και τις επικείμενες ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ ως μια μοναδική ευκαιρία για να αξιοποιήσει, δήλωσαν κινεζικές πηγές στο CNN τις τελευταίες εβδομάδες.

Η πιο άμεση προτεραιότητα της Κίνας είναι η ενίσχυση της εμπορικής εκεχειρίας που επιτεύχθηκε στη Νότια Κορέα. Ωστόσο, το Πεκίνο θα είναι έτοιμο να χρησιμοποιήσει την τεράστια εγχώρια αγορά του και την κυριαρχία του στην αλυσίδα εφοδιασμού σπάνιων γαιών για να προωθήσει βαθύτερους στόχους.

Αυτό θα μπορούσε να περιλαμβάνει το αίτημα προς τις ΗΠΑ να χαλαρώσουν τους περιορισμούς στις εξαγωγές υψηλής τεχνολογίας, σύμφωνα με κινεζικές πηγές και περιφερειακούς διπλωμάτες που γνωρίζουν τον τρόπο σκέψης του Πεκίνου που επικαλείται το CNN.

Η Κίνα αναμένεται να πιέσει τις ΗΠΑ να προσαρμόσουν την πολιτική τους απέναντι στην Ταϊβάν, ώστε να εκφράσουν «αντίθεση» (αντί για μη υποστήριξη) στην ανεξαρτησία της Ταϊβάν και να μειώσουν τις πωλήσεις όπλων στο νησί. Το Πεκίνο θέλει επίσης οι εταιρείες του, συμπεριλαμβανομένων των κατασκευαστών ηλεκτρικών οχημάτων, να έχουν μεγαλύτερη πρόσβαση στην αγορά των ΗΠΑ και να αφαιρεθούν από τις μαύρες λίστες.

Εντός της Κίνας, θεωρούν ότι ο Τραμπ είναι πρόθυμος να παρουσιάσει απτές νίκες στους Αμερικανούς ψηφοφόρους, όπως μεγάλες κινεζικές αγορές αμερικανικών γεωργικών προϊόντων και αεροσκαφών Boeing – κάτι που θα μπορούσε να ανοίξει ακόμη μεγαλύτερο πεδίο για το Πεκίνο ώστε να προωθήσει την ατζέντα του.

Και ο Αμερικανός πρόεδρος προσγειώνεται σε μια πολύ διαφορετική Κίνα από ό,τι όταν πραγματοποίησε την τελευταία του επίσκεψη πριν από σχεδόν μια δεκαετία. Αντιμέτωπο με τις αυξανόμενες εντάσεις με τις ΗΠΑ -μεγάλο μέρος των οποίων ξεκίνησε από την πρώτη κυβέρνηση Τραμπ- το Πεκίνο έχει επιστρατεύσει μια τεράστια, από πάνω προς τα κάτω προσπάθεια για να ενισχύσει την αυτάρκεια σε όλες τις αλυσίδες εφοδιασμού και την υψηλή τεχνολογία.

Η ικανότητα της Κίνας να ανταπεξέλθει στην αστάθεια – από το τρέχον παγκόσμιο ενεργειακό σοκ έως την εμπορική αναταραχή των δασμών της κυβέρνησης για την «ημέρα της απελευθέρωσης» – αποτελεί πλέον, στα μάτια του Πεκίνου, δικαίωση αυτών των προσπαθειών.

Η άνοδος της εγχώριας τεχνολογίας στην Τεχνητή Νοημοσύνη, την πράσινη ενέργεια και τη ρομποτική υπογραμμίζει αυτό που το Πεκίνο υπονοεί εδώ και καιρό, και ορισμένοι Αμερικανοί αναλυτές φοβούνται εδώ και καιρό: Οι περιορισμοί των ΗΠΑ θα ωθήσουν την Κίνα να γίνει ισχυρότερη και να εξαρτάται λιγότερο από την Αμερική, ακόμη και στην υψηλή τεχνολογία.

Για τον Σι, το συμπέρασμα είναι ότι μια σταθερή σχέση με τις ΗΠΑ θα ενισχύσει την άνοδο της Κίνας. Και με τον Τραμπ στην έδρα του, ο στόχος του Σι είναι να χρησιμοποιήσει την προσωπική σχέση των ηγετών για να μειώσει τις τριβές όπου είναι δυνατόν.

«Η διπλωματία των αρχηγών κρατών διαδραματίζει αναντικατάστατο ρόλο στην παροχή στρατηγικής καθοδήγησης για τις σχέσεις Κίνας-ΗΠΑ», δήλωσε νωρίτερα αυτή την εβδομάδα ο εκπρόσωπος του κινεζικού υπουργείου Εξωτερικών, Γκουό Τζιακούν.

Αλλά ο πόλεμος στο Ιράν παρουσιάζει μια νέα επιπλοκή – και πιθανή ευκαιρία – για τον Σι, ο οποίος θα πρέπει να διαχειριστεί την επείγουσα ανάγκη των ΗΠΑ για να βρει ένα πλαίσιο διεξόδου από τη σύγκρουση.

Η Κίνα έχει επιδιώξει να παρουσιάσει τον εαυτό της ως πιθανό ειρηνοποιό, κάτι που ο Σι μπορεί να επιδιώξει να εκμεταλλευτεί για να δημιουργήσει καλή θέληση με τον Αμερικανό ομόλογό του.

Το Πεκίνο γνωρίζει ότι η πιο συναλλακτική προσέγγιση του Τραμπ απέναντί ​​τους έρχεται σε αντίθεση με τα «γεράκια» στις σχέσεις ΗΠΑ-Κίνας, τα οποία θα ήθελαν να δουν τον πρόεδρο να υιοθετεί μια πιο σκληρή γραμμή.

Υπάρχουν «πολλά πλεονεκτήματα στο να τα πηγαίνουμε καλά», δήλωσε ο Τραμπ σε ραδιοφωνική συνέντευξη την Τρίτη.

Και αν η επίσκεψη αποφέρει περισσότερη σταθερότητα μεταξύ των δύο υπερδυνάμεων, η Κίνα θα την θεωρήσει επιτυχία.