Τραμπ – Νετανιάχου: Ποιος κάνει τελικά κουμάντο;

Παρά τη στενή συνεργασία τους κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης με το Ιράν, η σχέση μεταξύ του Ντόναλντ Τραμπ και του Μπενιαμίν Νετανιάχου φαίνεται να περνά μία από τις δυσκολότερες φάσεις της.

Η ενόχληση του Αμερικανού προέδρου για τις συνεχιζόμενες ισραηλινές επιθέσεις σε Λίβανο και Ιράν έχει πλέον εκφραστεί δημόσια, αποκαλύπτοντας τις αυξανόμενες διαφωνίες ανάμεσα στους δύο ηγέτες, γράφουν οι Financial Times.

«Εγώ παίρνω τις αποφάσεις. Εγώ αποφασίζω για όλα. Ο Νετανιάχου δεν αποφασίζει», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Τραμπ σε συνέντευξή του στους FT την Κυριακή.

Όταν ρωτήθηκε αν ο Ισραηλινός πρωθυπουργός θα αναγκαστεί τελικά να αποδεχθεί μια συμφωνία με το Ιράν, απάντησε: «Δεν θα έχει άλλη επιλογή».

Διαφορετικές προτεραιότητες

Η ένταση αντανακλά την αυξανόμενη απόκλιση συμφερόντων μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ισραήλ.

Ο Τραμπ βρίσκεται αντιμέτωπος με αυξανόμενες πιέσεις να σταθεροποιήσει τη Μέση Ανατολή και να συγκρατήσει τις τιμές των καυσίμων ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου. Την ίδια στιγμή, ο Νετανιάχου δέχεται έντονη κριτική στο εσωτερικό του Ισραήλ, καθώς πολλοί θεωρούν ότι οι στόχοι που είχε θέσει στην αρχή της σύγκρουσης δεν έχουν επιτευχθεί.

Το απόγευμα της Δευτέρας, σύμφωνα με αξιωματούχο του Λευκού Οίκου, οι δύο ηγέτες είχαν τηλεφωνική επικοινωνία, ενώ οι εχθροπραξίες στην περιοχή άρχισαν να αποκλιμακώνονται μετά την πιο έντονη ανταλλαγή πυρών μεταξύ Ισραήλ και Ιράν από την εκεχειρία του Απριλίου.

Ο Νετανιάχου αψηφά ξανά τον Τραμπ

Παρά τις εκκλήσεις του Αμερικανού προέδρου για αυτοσυγκράτηση, ο Νετανιάχου έδειξε για ακόμη μία φορά ότι είναι διατεθειμένος να ακολουθήσει τη δική του πορεία.

Οι ισραηλινές επιθέσεις ανάγκασαν τον Τραμπ να απευθύνει δημόσια έκκληση μέσω των κοινωνικών δικτύων προς το Ισραήλ και το Ιράν να «σταματήσουν αμέσως να πυροβολούν».

Αμερικανός αξιωματούχος του Πενταγώνου δήλωσε τη Δευτέρα ότι οι αμερικανικές δυνάμεις δεν συμμετείχαν στις τελευταίες ισραηλινές επιθέσεις κατά του Ιράν, ένδειξη της δυσαρέσκειας της Ουάσιγκτον για τα πλήγματα τόσο στον Λίβανο όσο και στο Ιράν.

Οι ΗΠΑ περιορίστηκαν στην εκτόξευση αναχαιτιστικών πυραύλων για την προστασία των αμερικανικών δυνάμεων που σταθμεύουν στο Ισραήλ.

Η στήριξη του Τραμπ προς το Ισραήλ παραμένει ισχυρή

Κατά τη δεύτερη προεδρική του θητεία, ο Τραμπ έχει υιοθετήσει σε μεγάλο βαθμό τη στρατηγική του Νετανιάχου απέναντι στο Ιράν και στους περιφερειακούς συμμάχους του, συμπεριλαμβανομένης της Χεζμπολάχ.

Τον Φεβρουάριο έγινε ο πρώτος Αμερικανός πρόεδρος που ξεκίνησε στρατιωτική σύγκρουση με την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν, έπειτα από δεκαετίες πιέσεων από ισραηλινές κυβερνήσεις και κυρίως από τον Νετανιάχου. Είχαν προηγηθεί οι αμερικανικές επιθέσεις στις ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις τον Ιούνιο.

Οι εντάσεις μεταξύ Αμερικανών προέδρων και Νετανιάχου δεν είναι πρωτοφανείς. Ο Μπιλ Κλίντον είχε αναρωτηθεί χαρακτηριστικά το 1996: «Ποια είναι τελικά η υπερδύναμη εδώ;»

Ωστόσο, στην περίπτωση του Τραμπ, οι εκρήξεις δυσαρέσκειας υπήρξαν ιδιαίτερα έντονες, με τον Αμερικανό πρόεδρο να εκφράζει συχνά την οργή του για την απροθυμία του Ισραηλινού ηγέτη να σταματήσει τις επιθέσεις.

Παρά ταύτα, δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι η Ουάσιγκτον εξετάζει πιο δραστικά μέτρα πίεσης, όπως η διακοπή στρατιωτικής βοήθειας προς το Ισραήλ.

Αντιθέτως, η κυβέρνηση Τραμπ έχει προσφέρει μεγαλύτερη πολιτική και στρατιωτική στήριξη από οποιαδήποτε προηγούμενη αμερικανική διοίκηση, υπερασπιζόμενη ακόμη και τον Νετανιάχου απέναντι στις κατηγορίες διαφθοράς που αντιμετωπίζει.

Η πολιτική πίεση στο εσωτερικό του Ισραήλ

Η επιθυμία του Τραμπ για τερματισμό του πολέμου έχει φέρει τον Νετανιάχου σε δύσκολη θέση ενόψει των ισραηλινών εκλογών που αναμένονται αργότερα μέσα στο έτος.

Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι η πλειονότητα των Ισραηλινών τάσσεται υπέρ της συνέχισης των επιχειρήσεων κατά του Ιράν, ενώ πολλοί πιστεύουν ότι οι στρατηγικοί στόχοι της χώρας δεν έχουν ακόμη επιτευχθεί.

Έρευνα του Institute for National Security Studies έδειξε ότι μόλις το 37% των πολιτών δηλώνει ικανοποιημένο από τα αποτελέσματα της μέχρι σήμερα στρατιωτικής εκστρατείας.

«Ο Νετανιάχου έχει δύο κακές επιλογές», σχολιάζει ο πολιτικός αναλυτής Αβίβ Μπουσίνσκι, πρώην προσωπάρχης του Ισραηλινού πρωθυπουργού.

«Μπορεί να υποκύψει στις απαιτήσεις του Τραμπ, πληρώνοντας πολιτικό κόστος στο εσωτερικό, ή να απομακρυνθεί από τον Αμερικανό πρόεδρο. Όμως το Ισραήλ δύσκολα μπορεί να αντέξει μόνο του έναν πόλεμο πλήρους κλίμακας με το Ιράν».

Το δίλημμα της εκεχειρίας

Τη Δευτέρα ο Νετανιάχου επιχείρησε να ισορροπήσει ανάμεσα στις δύο επιλογές.

Παρά τις δημόσιες εκκλήσεις του Τραμπ να μην προχωρήσει σε νέες επιθέσεις κατά του Ιράν, διέταξε ισραηλινά πλήγματα για πρώτη φορά μετά την εύθραυστη εκεχειρία του Απριλίου.

Ωστόσο, αργότερα μέσα στην ημέρα και ενώ οι πιέσεις από την Ουάσιγκτον εντείνονταν, έδωσε εντολή να σταματήσουν οι επιθέσεις.

Ισραηλινοί αξιωματούχοι υποστήριξαν ότι η χώρα δεν μπορούσε να αποδεχθεί την εκτόξευση ιρανικών πυραύλων ως απάντηση σε ισραηλινές επιχειρήσεις στον Λίβανο.

Διαφορετική οπτική για Ιράν και Λίβανο

Σύμφωνα με τον Ρίτσαρντ Φοντέιν, επικεφαλής του Center for a New American Security στην Ουάσιγκτον, οι ΗΠΑ και το Ιράν αντιμετωπίζουν πλέον τα μέτωπα του Ιράν και του Λιβάνου ως ενιαίο ζήτημα, ενώ το Ισραήλ τα θεωρεί ξεχωριστές συγκρούσεις.

«Το Ισραήλ αντιμετωπίζει ένοπλες οργανώσεις που δρουν από τον Λίβανο ήδη από τη δεκαετία του 1970 και καμία συμφωνία δεν πρόκειται να το αποτρέψει από το να προστατεύει επ’ αόριστον τα βόρεια σύνορά του», σημειώνει.

Πολιτικό θέατρο ή πραγματική ρήξη;

Η πολιτική αναλύτρια Ντάλια Σάιντλιν εκτιμά ότι μέρος της δημόσιας αντιπαράθεσης έχει και επικοινωνιακό χαρακτήρα.

«Ο Τραμπ προσπαθεί να δείξει στο αμερικανικό κοινό ότι κάνει ό,τι μπορεί για να αποτρέψει μια νέα κλιμάκωση και να κρατήσει τις ΗΠΑ έξω από έναν ακόμη πόλεμο», αναφέρει.

«Την ίδια στιγμή, ο Νετανιάχου εμφανίζεται ισχυρός στο εσωτερικό του Ισραήλ επειδή δείχνει ότι αντιστέκεται στις πιέσεις του Τραμπ».

Η αντιπολίτευση επιτίθεται

Οι πολιτικοί αντίπαλοι του Νετανιάχου αξιοποίησαν τη νέα αναδίπλωσή του για να τον κατηγορήσουν για υποχώρηση απέναντι στην Ουάσιγκτον.

Ο πρώην πρωθυπουργός Ναφτάλι Μπένετ, που θεωρείται ένας από τους βασικούς διεκδικητές της εξουσίας στις επερχόμενες εκλογές, υποστήριξε ότι ο Νετανιάχου «κανονικοποιεί» τις περιοδικές ιρανικές επιθέσεις κατά του Ισραήλ επειδή δεν συνεχίζει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις.

Από την πλευρά του, ο πρώην αρχηγός των Ισραηλινών Ενόπλων Δυνάμεων Γκάντι Αϊζενκότ δημοσίευσε βίντεο στο οποίο επαναλαμβάνεται η φράση του Τραμπ ότι ο Νετανιάχου «θα κάνει ό,τι του πω».

Ο Αβίβ Μπουσίνσκι εκτιμά ότι η στάση της αντιπολίτευσης έχει αλλάξει αισθητά.

«Όταν ξεκίνησε ο πόλεμος με το Ιράν, η αντιπολίτευση τον στήριξε επειδή πίστευε ότι θα ήταν επιτυχής. Τώρα όμως κατηγορεί τον Νετανιάχου ότι δεν διαθέτει στρατηγική», σημειώνει.

Και καταλήγει: «Το λένε επειδή γνωρίζουν ότι ο πόλεμος δεν πρόκειται να πετύχει τους στόχους που είχαν τεθεί».