Τραμπ: Από τον ”πόλεμο” στην Κίνα στο κόκκινο χαλί για τον Σι – Τι άλλαξε

Όταν ο Ντόναλντ Τραμπ διεκδικούσε για πρώτη φορά την προεδρία των ΗΠΑ, είχε μετατρέψει την αντιπαράθεση με την Κίνα σε ένα από τα κεντρικά θέματα της πολιτικής του ατζέντας, κατηγορώντας το Πεκίνο ότι αποδυνάμωσε την αμερικανική βιομηχανία και έπληξε τη μεσαία τάξη.

Μία δεκαετία αργότερα, η εικόνα είναι αρκετά διαφορετική. Ο Αμερικανός πρόεδρος μιλά πλέον με θερμά λόγια για τον Σι Τζινπίνγκ, τον οποίο ετοιμάζεται να υποδεχθεί στην Ουάσιγκτον για επίσημη επίσκεψη, σε μια περίοδο κατά την οποία ΗΠΑ και Κίνα εξακολουθούν να ανταγωνίζονται για την οικονομική, τεχνολογική και γεωπολιτική πρωτοκαθεδρία.

«Είναι ένας σπουδαίος κύριος, τα πηγαίνουμε εξαιρετικά», δήλωσε πρόσφατα ο Τραμπ για τον Κινέζο πρόεδρο, υποστηρίζοντας ότι οι δύο χώρες έχουν πολύ καλή εμπορική σχέση, παρά τον μεταξύ τους ανταγωνισμό.

Από τους δασμούς στη διπλωματία

Η μεταστροφή αυτή έρχεται μετά την προσπάθεια του Τραμπ να ασκήσει ισχυρή οικονομική πίεση στην Κίνα μέσω υψηλών δασμών και περιορισμών στις εξαγωγές.

Σύμφωνα με την ανάλυση του Associated Press, η στρατηγική δεν απέδωσε όπως προσδοκούσε η Ουάσιγκτον. Η κυρίαρχη θέση της Κίνας στις σπάνιες γαίες, που είναι κρίσιμες για την παραγωγή ηλεκτρονικών και προηγμένων τεχνολογικών προϊόντων, έδωσε στο Πεκίνο ένα σημαντικό διαπραγματευτικό όπλο και συνέβαλε στην επίτευξη εμπορικής εκεχειρίας.

«Ο Τραμπ άλλαξε δραματικά την προσέγγισή του απέναντι στην Κίνα επειδή η αρχική προσπάθειά του να χρησιμοποιήσει εξαιρετικά υψηλούς δασμούς και εξαγωγικούς περιορισμούς δεν ήταν επιτυχής», εκτιμά ο Μάικλ Κόβριγκ, ανώτερος σύμβουλος του International Crisis Group.

Η Κίνα, στο μεταξύ, δεν ανέκοψε τη βιομηχανική της επέκταση. Αντίθετα, στράφηκε σε νέες αγορές, ενώ το εμπορικό της πλεόνασμα με τον υπόλοιπο κόσμο έφτασε πέρυσι τα 1,2 τρισ. δολάρια, σύμφωνα με το AP.

Η αλλαγή τόνου αποτυπώνεται πλέον και στο τελετουργικό της επίσκεψης. Ο Σι Τζινπίνγκ αναμένεται να φτάσει στις ΗΠΑ την Τετάρτη (23/9), με τον ίδιο τον Τραμπ να σχεδιάζει να τον υποδεχθεί στην αεροπορική βάση Joint Base Andrews, μία κίνηση που δεν συνηθίζει να κάνει για ξένους ηγέτες. Την Πέμπτη θα ακολουθήσουν η επίσημη υποδοχή στον Λευκό Οίκο, οι συνομιλίες των δύο προέδρων και το επίσημο δείπνο προς τιμήν του Κινέζου ηγέτη.

Ο Τραμπ είχε ήδη ταξιδέψει στο Πεκίνο τον Μάιο, όπου οι δύο ηγέτες συμφώνησαν να διατηρήσουν σταθερές τις διμερείς σχέσεις και την εύθραυστη εμπορική εκεχειρία.

Η αμοιβαία αυτή διπλωματική κινητικότητα προσφέρει στον Λευκό Οίκο ένα συμβολικό κέρδος: δύο επίσημες επισκέψεις μεταξύ των ηγετών των δύο μεγαλύτερων οικονομιών του κόσμου μέσα στην ίδια χρονιά. Πίσω από το θερμό κλίμα, ωστόσο, ο στρατηγικός ανταγωνισμός παραμένει.

Το Πεκίνο συνεχίζει να ενισχύει τις στρατιωτικές και τεχνολογικές του δυνατότητες, ενώ επιταχύνει τις επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη παρά τους αμερικανικούς περιορισμούς στην πρόσβαση σε προηγμένα τσιπ.

Η Huawei, για παράδειγμα, παρουσίασε μόλις αυτή την εβδομάδα νέες τεχνολογίες για τσιπ και συστήματα τεχνητής νοημοσύνης, στο πλαίσιο της προσπάθειας της Κίνας να μειώσει την εξάρτησή της από αμερικανική τεχνολογία.

Ο Τραμπ, από την πλευρά του, έχει καταστήσει την κυριαρχία των ΗΠΑ στην τεχνητή νοημοσύνη κεντρικό οικονομικό και γεωπολιτικό στόχο, υποστηρίζοντας ότι οποιαδήποτε επιβράδυνση της ανάπτυξης του AI θα λειτουργούσε προς όφελος της Κίνας.

Το μεγάλο ερώτημα της συνάντησης

Παρά την υψηλού επιπέδου υποδοχή, παραμένει ασαφές εάν η επίσκεψη του Σι θα οδηγήσει σε συγκεκριμένες και μετρήσιμες συμφωνίες.

Ουάσιγκτον και Πεκίνο χρησιμοποιούν την περίοδο της εμπορικής εκεχειρίας για να ενισχύσουν τις θέσεις τους, ενώ εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές διαφορές σε εμπόριο, τεχνολογία, τεχνητή νοημοσύνη και ζητήματα ασφάλειας.

Ο Έβαν Μεντέιρος, καθηγητής στο Georgetown University και πρώην στέλεχος του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας επί Μπαράκ Ομπάμα, επισημαίνει στο AP ότι είναι πιθανό το βασικό αποτέλεσμα της επίσκεψης να είναι η ίδια η διατήρηση της σχέσης μεταξύ Τραμπ και Σι, αντί μιας μεγάλης πολιτικής ή εμπορικής συμφωνίας.

Και εκεί βρίσκεται ίσως η μεγαλύτερη αλλαγή σε σχέση με τον Τραμπ του 2016: η Κίνα παραμένει ο βασικός στρατηγικός ανταγωνιστής των ΗΠΑ, αλλά ο Αμερικανός πρόεδρος επενδύει πλέον πολύ περισσότερο στην προσωπική του σχέση με τον Σι Τζινπίνγκ για τη διαχείριση αυτής της αντιπαράθεσης.