Β.Μακεδονία – Βουλγαρία: Διπλωματική ένταση για τη διαφυγή 23χρονης που δικάζεται για θανατηφόρο τροχαίο

Νέα εστία έντασης στις σχέσεις Σκοπίων-Σόφιας απειλεί να πυροδοτήσει η διαφυγή στη Βουλγαρία της 23χρονης Ίβα Μιχαήλοβα από την πόλη Κότσανι της Βόρειας Μακεδονίας, η οποία δικάζεται στη γενέτειρά της για σοβαρό τροχαίο δυστύχημα. Η Μιχαήλοβα, που διαθέτει υπηκοότητα και των δύο χωρών, εγκατέλειψε τη Βόρεια Μακεδονία παρά τους δικαστικούς περιορισμούς που της είχαν επιβληθεί και την παρακράτηση των ταξιδιωτικών εγγράφων της.

Η άφιξή της στη Σόφια έγινε γνωστή σήμερα το πρωί. Σε δηλώσεις της σε βουλγαρικά μέσα ενημέρωσης, υποστήριξε ότι πέρασε νόμιμα τα σύνορα, συνοδευόμενη από τον δικηγόρο της, προκειμένου να υποβληθεί σε θεραπεία σε νοσοκομείο της βουλγαρικής πρωτεύουσας.

«Επέστρεψα στο σπίτι μας στη Βουλγαρία εντελώς νόμιμα χθες, διασχίζοντας τα σύνορα, με τον δικηγόρο μου. Πρόκειται να υποβληθώ σε θεραπεία στο νοσοκομείο Πιρόγκοφ… Με καταπίεζαν (στη Βόρεια Μακεδονία) λόγω της βουλγαρικής μου καταγωγής και δεν ένιωθα καλά. Δεν ξέρω πόσο καιρό θα μείνω στη Βουλγαρία. Είμαι χαρούμενη που βρίσκομαι εδώ και νιώθω ασφαλής. Ένιωθα την υποστήριξη της Βουλγαρίας όλο αυτό το διάστημα, όλος ο λαός ήταν μαζί μου» δήλωσε η Ίβα Μιχαήλοβα.

Ωστόσο, το υπουργείο Εσωτερικών της Βόρειας Μακεδονίας ανέφερε ότι στο σύστημα συνοριακού ελέγχου δεν έχει καταγραφεί έξοδος της Μιχαήλοβα από τη χώρα, αφήνοντας αδιευκρίνιστες τις συνθήκες της διέλευσής της.

Η υπόθεση με την Ίβα Μιχαήλοβα ξεκίνησε τον Οκτώβριο του 2025, όταν αυτή ενεπλάκη σε τροχαίο στον δρόμο Κότσανι-Στιπ, με έναν νεκρό και αρκετούς τραυματίες, μεταξύ των οποίων η ίδια. Σύμφωνα με την εισαγγελία του Κότσανι, οδηγούσε με υπερβολική ταχύτητα και εισήλθε στο αντίθετο ρεύμα. Η Μιχαήλοβα αρνείται ότι ευθύνεται για το δυστύχημα, ενώ η δίκη εις βάρος της βρίσκεται σε εξέλιξη στο δικαστήριο του Κότσανι.

Μετά το τροχαίο, της αφαιρέθηκαν τα ταξιδιωτικά έγγραφα ως περιοριστικό μέτρο. Η ίδια και η οικογένειά της ζητούσαν να της επιτραπεί να μεταβεί στη Βουλγαρία, υποστηρίζοντας ότι οι σοβαρές κακώσεις που υπέστη στη σπονδυλική στήλη απαιτούν εξειδικευμένη θεραπεία.

Οι δικαστικές αρχές της Βόρειας Μακεδονίας απέρριψαν το αίτημα. Η Σόφια επέκρινε την απόφαση, προειδοποιώντας ότι η καθυστέρηση στην παροχή της αναγκαίας περίθαλψης μπορούσε να περιορίσει τις πιθανότητες επιτυχούς θεραπείας και αποκατάστασης της Μιχαήλοβα.

Η υπόθεση πήρε πολιτική διάσταση επειδή η Μιχαήλοβα καταγγέλλει διακριτική μεταχείριση λόγω της βουλγαρικής υπηκοότητάς της. Βούλγαροι βουλευτές παρακολούθησαν τη δίκη της στο Κότσανι, ζητώντας δίκαιη διαδικασία και πρόσβαση σε κατάλληλη περίθαλψη, ενώ στη Σόφια είχε πραγματοποιηθεί και κινητοποίηση υποστήριξής της.

Ο πατέρας της Ίβα Μιχαήλοβα, Σιμεόν Μιχαήλοβ έχει διαφύγει επίσης στη Βουλγαρία, μετά την καταδίκη του από τις αρχές της Βόρειας Μακεδονίας σε ποινή κάθειρξης 12 ετών και έξι μηνών για απόπειρα ανθρωποκτονίας και σύσταση εγκληματικής οργάνωσης. Ό ίδιος αμφισβητεί την καταδίκη του, υποστηρίζοντας ότι η δίωξή του συνδέεται με τη βουλγαρική εθνική του συνείδηση και με προσπάθεια υφαρπαγής των επιχειρήσεών του στη Βόρεια Μακεδονία.

Η Γιότοβα θα συναντηθεί με την Μιχαήλοβα – Αντίδραση του ΥΠΕΞ της Βόρειας Μακεδονίας

Η πρόεδρος της Βουλγαρίας, Ιλιάνα Γιότοβα, δήλωσε ότι πληροφορήθηκε σήμερα το πρωί την άφιξη της Μιχαήλοβα, διευκρινίζοντας ότι δεν της είχε ζητηθεί συνδρομή για την επιστροφή της. Ανέφερε ότι αγνοεί τις συνθήκες αναχώρησής της από τη Βόρεια Μακεδονία και επισήμανε ότι οι αρμόδιες βουλγαρικές αρχές πρέπει να αποσαφηνίσουν τα ζητήματα που παραμένουν ανοικτά.

Η Γιότοβα έδωσε προτεραιότητα στην υγεία της νεαρής γυναίκας, υπενθυμίζοντας ότι η Βουλγαρία ζητούσε επί μήνες να επιτραπεί στην Μιχαήλοβα να μεταβεί στη Σόφια για νοσηλεία. Παράλληλα, εξέφρασε την πρόθεση να συναντηθεί μαζί της το συντομότερο δυνατόν, εφόσον το επιτρέπει η κατάστασή της.

Το υπουργείο Εξωτερικών της Βόρειας Μακεδονίας αντέδρασε έντονα, κάνοντας λόγο για «διαφυγή» της Μιχαήλοβα από τη χώρα. Σε ανακοίνωσή του, αναφερόμενο στην «υποδοχή της Μιχαήλοβα σε υψηλό επίπεδο στη Σόφια», υποστήριξε ότι η στάση των βουλγαρικών κρατικών θεσμών υπονομεύει τις προσπάθειες οικοδόμησης εμπιστοσύνης μεταξύ των δύο χωρών και αντιβαίνει στις διακηρυγμένες δεσμεύσεις για σχέσεις καλής γειτονίας.

Η υπόθεση προστίθεται στις ήδη επιβαρυμένες σχέσεις των δύο χωρών, οι διαφορές των οποίων έχουν επηρεάσει καθοριστικά την ευρωπαϊκή πορεία της Βόρειας Μακεδονίας.

Η Βουλγαρία παρεμπόδιζε την έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων της Βόρειας Μακεδονίας με την ΕΕ. Το καλοκαίρι του 2022, οι τότε κυβερνήσεις των δύο χωρών αποδέχτηκαν μία συμβιβαστική πρόταση της ΕΕ για την επίλυση των διαφορών τους. Η πρόταση προέβλεπε πως η Βουλγαρία θα άρει το βέτο που είχε θέσει στην έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων της Βόρειας Μακεδονίας με την ΕΕ, υπό την προϋπόθεση τα Σκόπια να τροποποιήσουν το Σύνταγμά τους προκειμένου να συμπεριληφθεί σε αυτό η βουλγαρική μειονότητα που ζει στη χώρα.

Ωστόσο, ο πρωθυπουργός της Βόρειας Μακεδονίας, Χρίστιαν Μίτσκοσκι, ο οποίος ανέλαβε καθήκοντα τον Ιούνιο του 2024 αντιτίθεται στην εφαρμογή των συνταγματικών αλλαγών με τους υφιστάμενους όρους, θεωρώντας τη συμφωνία ετεροβαρή και επιζήμια για τα εθνικά συμφέροντα της χώρας του. Η εκκρεμότητα αυτή εξακολουθεί να αποτελεί βασικό εμπόδιο στην ενταξιακή πορεία της Βόρειας Μακεδονίας.