Χάος στη Θέουτα: Χιλιάδες μετανάστες πέρασαν στην Ισπανία – Τουλάχιστον 18 νεκροί

Η Ισπανία έστειλε στρατιωτικές δυνάμεις για την ενίσχυση της ασφάλειας της Θέουτα, μετά τη μαζική είσοδο χιλιάδων μεταναστών που πέρασαν κολυμπώντας από το Μαρόκο στο ισπανικό έδαφος την Πέμπτη.

Σύμφωνα με την El Pais, τουλάχιστον 18 άνθρωποι πνίγηκαν στην προσπάθειά τους να φτάσουν στη Θέουτα. Τοπικοί αξιωματούχοι είχαν απευθύνει έκκληση στη Μαδρίτη για βοήθεια έπειτα από την πρόσφατη αύξηση των αποπειρών διέλευσης, όμως την Πέμπτη επικράτησαν σκηνές χάους, καθώς οι συνοριακοί έλεγχοι φάνηκε να καταρρέουν.

Το Ανώτατο Δικαστήριο της Ισπανίας αποφάσισε αυτόν τον μήνα ότι οι μετανάστες που εντοπίζονται στη θάλασσα ενώ προσπαθούν να φτάσουν στη Θέουτα ή στη Μελίγια, τη δεύτερη ισπανική κτήση στη Βόρεια Αφρική, δεν μπορούν να επαναπροωθούνται άμεσα στο Μαρόκο.

Το ισπανικό υπουργείο Εσωτερικών κατηγόρησε τα κυκλώματα διακίνησης ανθρώπων ότι εκμεταλλεύονται τη δικαστική αυτή απόφαση για να «ενθαρρύνουν τη ροή μεταναστών χωρίς έγγραφα».

«Οι Ένοπλες Δυνάμεις θα ενισχύσουν την Πολιτοφυλακή στην άσκηση των αρμοδιοτήτων της και σε κάθε άλλη ενέργεια που κριθεί αναγκαία για τη διατήρηση της ασφάλειας στην πόλη της Θέουτα», ανέφερε το υπουργείο.

Η Θέουτα, που βρίσκεται στις βόρειες ακτές του Μαρόκου, χωρίζεται από την ηπειρωτική Ισπανία από το Στενό του Γιβραλτάρ και αποτελεί εδώ και χρόνια βασικό σημείο διέλευσης για μετανάστες που προσπαθούν να φτάσουν στην Ευρώπη.

Ένταση μεταξύ Ιταλίας και Ισπανίας για τις μεταναστευτικές ροές

Η παραβίαση των συνόρων οδήγησε την κυβέρνηση της Ιταλίας να δηλώσει ότι εξετάζει «έκτακτα μέτρα», ακόμη και το ενδεχόμενο αναστολής της Συμφωνίας Σένγκεν ανοιχτών συνόρων με την Ισπανία.

Ο αριθμός των μεταναστών που προσπαθούσαν να φτάσουν στη Θέουτα αυξανόταν ήδη εδώ και αρκετές ημέρες. Την Πέμπτη, χιλιάδες άνθρωποι κατέβηκαν από τσιμεντένια αναχώματα προς τη θάλασσα για να κολυμπήσουν γύρω από τον κυματοθραύστη που σηματοδοτεί τα σύνορα.

Στην ισπανική πλευρά, οι παραλίες γέμισαν γρήγορα με σωσίβιες λέμβους, φουσκωτά και βατραχοπέδιλα. Ενώ ορισμένοι μετανάστες πανηγύριζαν την άφιξή τους, περισσότεροι από δέκα άνθρωποι πνίγηκαν στην προσπάθεια.

Παραμένει ασαφές τι προκάλεσε αυτή τη μαζική αύξηση των παράνομων διελεύσεων από το Μαρόκο ή πόσο αποτελεσματικά προσπάθησαν οι μαροκινές αρχές να την αποτρέψουν. Κάποια στιγμή, Ισπανός αξιωματούχος δήλωσε ότι «τα σύνορα είχαν καταρρεύσει πλήρως».

Ο πρωθυπουργός της Ισπανίας, Πέδρο Σάντσεθ, αναμένεται να επισκεφθεί τη Θέουτα την Παρασκευή και έχει δεσμευθεί ότι θα αποκαταστήσει άμεσα την ομαλότητα.

Τα κέντρα υποδοχής μεταναστών έχουν υπερφορτωθεί, ενώ οι τοπικές αρχές κατηγορούν τη Μαδρίτη ότι αντέδρασε με καθυστέρηση.

Ο πρόεδρος της Θέουτα, Χουάν Χεσούς Βίβας, δήλωσε ότι η μαζική είσοδος μεταναστών εξαντλεί τους διαθέσιμους πόρους της πόλης και κάλεσε την ισπανική κυβέρνηση να παρέμβει.

Η κρίση προκάλεσε επίσης πολιτική αντιπαράθεση με την Ιταλία, όπου η πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι δήλωσε ότι εξετάζει το ενδεχόμενο αναστολής της Συμφωνίας Σένγκεν με την Ισπανία.

Σε ανάρτησή της στην πλατφόρμα X, η Μελόνι χαρακτήρισε τις εικόνες από τη Θέουτα «σοκαριστικές» και υποστήριξε ότι αποδεικνύουν πως «η ανεξέλεγκτη παράνομη μετανάστευση αποτελεί πραγματική απειλή για την ασφάλεια των ευρωπαϊκών συνόρων».

Οι δηλώσεις της επανέλαβαν παρόμοιες τοποθετήσεις που είχε κάνει νωρίτερα ο Ιταλός υπουργός Εξωτερικών Αντόνιο Ταγιάνι.

Ωστόσο, ένα τέτοιο μέτρο θεωρείται εξαιρετικά δύσκολο να εφαρμοστεί.

Ο Ισπανός υπουργός Εξωτερικών, Χοσέ Λουίς Αλβάρες, κατηγόρησε τον Ταγιάνι ότι χρησιμοποιεί το μεταναστευτικό για πολιτικούς σκοπούς. Όπως δήλωσε, τέτοιου είδους σχόλια είναι «απρεπή» για «μια εταίρο και φίλη χώρα από την οποία αναμένουμε ευρωπαϊκή αλληλεγγύη και όχι κομματική δημαγωγία».

Η Ζώνη Σένγκεν είναι ένα σύστημα ανοιχτών συνόρων που περιλαμβάνει 29 ευρωπαϊκές χώρες, οι οποίες έχουν καταργήσει επίσημα τους ελέγχους στα κοινά τους σύνορα.

Αναφορές για συγκρούσεις στα σύνορα

Παρέμενε ασαφές πόσοι ακριβώς άνθρωποι πέρασαν τα σύνορα. Ισπανικά μέσα ενημέρωσης εκτιμούσαν, σύμφωνα με το Reuters, ότι μεταξύ 2.000 και 3.000 ατόμων εισήλθαν στη Θέουτα την Πέμπτη, ωστόσο η Πολιτοφυλακή δεν είχε επιβεβαιώσει τον αριθμό.

Καθώς η ένταση αυξανόταν, υπήρξαν ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες για επεισόδια αργά το βράδυ της Πέμπτης.

Στη Φνιντέκ, πόλη του Μαρόκου κοντά στα σύνορα με τη Θέουτα, οι μαροκινές αρχές χρησιμοποίησαν υδροβόλα εναντίον μεταναστών σε μια προσπάθεια να αποτρέψουν νέες διελεύσεις, σύμφωνα με μαρτυρίες που επικαλείται το Reuters.

Στη Μελίγια, τη δεύτερη αυτόνομη ισπανική πόλη στη Βόρεια Αφρική, βίντεο από τοπικά μέσα ενημέρωσης και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων φέρονται να καταγράφουν συγκρούσεις στο συνοριακό πέρασμα Μπενί Ανσάρ.

Η νέα έξαρση των μεταναστευτικών ροών προκαλεί συγκρίσεις με τον Μάιο του 2021, όταν περίπου 8.000 άνθρωποι εισήλθαν στη Θέουτα μέσα σε λίγες ημέρες, επιδεινώνοντας τις διπλωματικές σχέσεις μεταξύ Ισπανίας και Μαρόκου.

Η Θέουτα και η Μελίγια αποτελούν τα μοναδικά χερσαία σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την Αφρική.

Οι ισπανικές αρχές έχουν ενισχύσει τα τελευταία χρόνια την ασφάλεια γύρω από τις δύο κτήσεις μέσω αυξημένης επιτήρησης, ενίσχυσης των συνοριακών εμποδίων και βελτίωσης της διμερούς συνεργασίας με το Μαρόκο. Παρ’ όλα αυτά, οι απόπειρες διέλευσης συνεχίζονται.