ΜΑΣ ΕΜΑΘΑΝ ΝΑ ΦΟΒΟΜΑΣΤΕ ΤΟΥΣ ΞΕΝΟΥΣ. ΤΙ ΦΟΒΟΥΝΤΑΙ ΟΜΩΣ ΟΙ ΞΕΝΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ;

Για χρόνια, η δημόσια συζήτηση στην Ελλάδα αντιμετωπίζει τους ξένους μέσα από το πρίσμα του φόβου. Η μετανάστευση παρουσιάζεται συχνά ως απειλή για την ασφάλεια, την οικονομία, την κοινωνική συνοχή, ακόμη και για την ίδια την ταυτότητα της χώρας.

Στις τηλεοπτικές συζητήσεις, στις πολιτικές αντιπαραθέσεις και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, οι άνθρωποι που έρχονται από άλλες χώρες βρίσκονται συχνά στη θέση εκείνων για τους οποίους μιλούν όλοι, χωρίς απαραίτητα να ακούγεται η δική τους φωνή.

Υπάρχει, όμως, μια διαφορετική πλευρά αυτής της συζήτησης που σπάνια βρίσκεται στο επίκεντρο: τι φοβούνται οι ίδιοι οι ξένοι που ζουν στην Ελλάδα; Φοβούνται να περπατήσουν στον δρόμο και να γίνουν στόχος ρατσιστικών σχολίων; Να αναζητήσουν σπίτι και να απορριφθούν εξαιτίας της καταγωγής τους; Να διεκδικήσουν τα δεδουλευμένα τους ή να καταγγείλουν μια αδικία στον εργοδότη τους; Να απευθυνθούν στις Αρχές όταν αισθανθούν ότι κινδυνεύουν;

Η άνοδος της ακροδεξιάς στην Ευρώπη και η ολοένα πιο σκληρή ρητορική γύρω από τη μετανάστευση έχουν επηρεάσει και τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται άνθρωποι που έχουν εγκαταλείψει τις χώρες τους και προσπαθούν να χτίσουν τη ζωή τους αλλού. Πίσω από τους αριθμούς, τις πολιτικές αντιπαραθέσεις και τις συζητήσεις για τα σύνορα, υπάρχουν άνθρωποι που εργάζονται, νοικιάζουν σπίτια, μεγαλώνουν παιδιά και προσπαθούν να αποκτήσουν κάτι που για πολλούς θεωρείται αυτονόητο: μια σταθερή καθημερινότητα.

Το NEWS 24/7 επιχειρεί να εξετάσει την Ελλάδα μέσα από τα μάτια εκείνων που συχνά αντιμετωπίζονται ως ξένοι. Γιατί πριν αναρωτηθούμε τι μπορεί να φοβόμαστε από αυτούς, αξίζει να αναρωτηθούμε τι είναι αυτό που τους κάνει να φοβούνται εμάς.

Μούσα, 26 ετών – Από τη Νιγηρία, μεγάλωσε στην Ελλάδα

«Οι γονείς μου ήρθαν από τη Νιγηρία στην Ελλάδα πριν από 28 χρόνια. Εγώ μεγάλωσα εδώ. Εδώ πήγα σχολείο, εδώ έκανα φίλους, εδώ έμαθα να μιλάω, να σκέφτομαι και να ζω. Παρ’ όλα αυτά, υπάρχουν στιγμές που αισθάνομαι ότι δεν με θεωρούν πραγματικά μέρος αυτής της κοινωνίας. Μπορεί να περπατάω στον δρόμο και να ακούσω κάποιο σχόλιο για το χρώμα μου ή να μπω σε ένα κατάστημα και να νιώσω ότι με παρακολουθούν περισσότερο από τους υπόλοιπους.

Έχω βρεθεί σε παρέες όπου κάποιος έκανε ένα ρατσιστικό αστείο και, όταν αντέδρασα, μου απάντησε ότι είμαι υπερβολικός. Είναι σαν να πρέπει να αποδεικνύω συνεχώς ότι δικαιούμαι να αισθάνομαι Έλληνας. Το παράδοξο είναι ότι όταν βρίσκομαι στο εξωτερικό, με αντιμετωπίζουν ως Έλληνα, ενώ εδώ κάποιοι εξακολουθούν να με βλέπουν ως ξένο.

Αυτό που με στενοχωρεί περισσότερο είναι ότι πολλές φορές οι άνθρωποι σχηματίζουν άποψη για μένα πριν καν με γνωρίσουν.

Έχω ακούσει σχόλια για τους μετανάστες από ανθρώπους που δεν γνωρίζουν καν ότι έχω κι εγώ μεταναστευτική οικογενειακή καταγωγή. Δεν θέλω να χρειάζεται να εξηγώ συνεχώς την ιστορία της οικογένειάς μου για να γίνω αποδεκτός. Δεν θέλω να φοβάμαι να κυκλοφορήσω στον δρόμο. Και με κουράζει να μην ξέρω πότε θα έρθω αντιμέτωπος με μια προκατάληψη ή με ένα περιστατικό που θα με βάλει σε κίνδυνο. Θέλω να μπορώ να ζω χωρίς να αισθάνομαι ότι πρέπει να απολογούμαι για την εμφάνισή μου, για το χρώμα μου, για την ύπαρξή μου».

Φάτιμα, 34 ετών – Από τη Συρία, προσφύγισσα στην Ελλάδα

«Έφυγα από τη Συρία μαζί με την οικογένειά μου, αναζητώντας μια ασφαλέστερη ζωή. Όταν έφτασα στην Ελλάδα, πίστευα ότι το πιο δύσκολο κομμάτι της ζωής μου είχε τελειώσει. Είχα αφήσει πίσω μου τον πόλεμο και ήθελα να ξεκινήσω από την αρχή. Στην πραγματικότητα, όμως, ξεκινούσε μια ακόμη δύσκολη μάχη. Να βρω δουλειά, να εξασφαλίσω ένα σπίτι, να μεγαλώσω τα παιδιά μου και να μπορέσω να σταθώ στα πόδια μου, δουλεύοντας σκληρά όπου βρω και όπου με δεχθούν.

Το μεγαλύτερό μου άγχος είναι η οικονομική ανασφάλεια. Είναι πολύ δύσκολο να προσπαθείς να χτίσεις μια ζωή όταν δεν ξέρεις αν τον επόμενο μήνα θα έχεις αρκετά χρήματα για το ενοίκιο και για το σούπερ μάρκετ. Έχω νιώσει πολλές φορές ότι κάποιοι άνθρωποι θεωρούν πως επειδή έρχομαι από άλλη χώρα θα πρέπει να αποδέχομαι οποιαδήποτε άσχημη συμπεριφορά ή οποιαδήποτε συνθήκη χωρίς να αντιδράω.

Υπάρχουν φορές που φοβάμαι να διαμαρτυρηθώ όταν κάποιος με αδικεί, επειδή σκέφτομαι τις συνέπειες ή ότι μπορεί να έχω μπλεξίματα από το πουθενά.

Ακόμη και η αναζήτηση ενός σπιτιού μπορεί να γίνει μια πολύ κουραστική και δύσκολη διαδικασία, όταν αισθάνεσαι ότι η καταγωγή σου είναι εμπόδιο πριν καν σε γνωρίσει ο ιδιοκτήτης. Ακόμη και από το τηλέφωνο, πριν καν σε δει μπροστά του.

Θα ήθελα να μπορώ να σχεδιάζω το μέλλον μου χωρίς να εξαρτώμαι καθημερινά από τη βοήθεια άλλων ανθρώπων και χωρίς να έχω την αγωνία για το αν θα μπορέσω να σταθώ στα πόδια μου. Θα ήθελα να ξέρω ότι μπορώ να έχω μια σταθερή δουλειά, ένα σπίτι και μια ζωή που δεν θα αλλάζει από τη μια στιγμή στην άλλη. Να μπορώ να κάνω σχέδια για τον επόμενο μήνα, τον επόμενο χρόνο, ακόμη και για τα επόμενα χρόνια, χωρίς να φοβάμαι ότι ξαφνικά μπορεί να μείνω χωρίς δουλειά ή χωρίς στέγη. Δεν ζητάω να μου χαριστεί κάτι, ούτε να έχω περισσότερα δικαιώματα από οποιονδήποτε άλλον. Θέλω απλώς να μπορώ να αισθάνομαι ασφαλής και να έχω τη δυνατότητα να χτίσω τη ζωή μου με αξιοπρέπεια.

Θέλω, επίσης, τα παιδιά μου να μεγαλώσουν σε ένα περιβάλλον όπου δεν θα αισθάνονται ότι είναι λιγότερο σημαντικά ή λιγότερο άξια από τα υπόλοιπα παιδιά επειδή κατάγονται από μια άλλη χώρα. Να μπορούν να πηγαίνουν σχολείο, να κάνουν φίλους, να παίζουν, να ονειρεύονται και να αισθάνονται ότι ανήκουν κάπου. Να μη χρειάζεται να εξηγούν συνεχώς από πού προέρχονται ή να αισθάνονται ότι πρέπει να αποδείξουν πως αξίζουν την ίδια αντιμετώπιση με όλους τους άλλους. Θέλω να έχουν την ευκαιρία να μεγαλώσουν με ασφάλεια, να μορφωθούν και να φανταστούν το μέλλον τους χωρίς τους περιορισμούς που κουβαλούν οι γονείς τους. Δεν ζητάω ειδική μεταχείριση. Ζητάω μια ευκαιρία για μια φυσιολογική, ήρεμη ζωή.

Μοχάμεντ, 31 ετών – Από το Πακιστάν, εργαζόμενος στην Αθήνα

«Ήρθα από το Πακιστάν στην Ελλάδα πριν 4 χρόνια, αναζητώντας δουλειά και την ευκαιρία να βοηθήσω οικονομικά την οικογένειά μου πίσω στη χώρα μου. Η καθημερινότητά μου στην Αθήνα είναι κυρίως δουλειά και σπίτι. Δεν είναι πάντα εύκολο. Έχω βρεθεί σε περιβάλλοντα όπου αισθάνθηκα ότι η καταγωγή μου με κάνει να έχω λιγότερα δικαιώματα σε σχέση με κάποιον άλλον εργαζόμενο.

Υπάρχει πάντα η αγωνία για το αν θα πληρωθείς στην ώρα σου, αν θα τηρηθούν όσα συμφωνήθηκαν και αν θα μπορέσεις να διεκδικήσεις τα δικαιώματά σου χωρίς να δημιουργηθούν προβλήματα.

Όταν δεν γνωρίζεις καλά τη γλώσσα ή δεν ξέρεις πού να απευθυνθείς, ακόμη και μια απλή διεκδίκηση μπορεί να μοιάζει δύσκολη.

Με ενοχλεί επίσης όταν άνθρωποι που δεν με γνωρίζουν θεωρούν αυτόματα ότι είμαι επικίνδυνος. Έχει τύχει πολλές φορές να αισθανθώ ανεπιθύμητος σε δημόσιους χώρους, χωρίς να έχω κάνει απολύτως τίποτα. Πάντα αποφεύγω να απαντήσω σε κάποιον που μου μιλάει επιθετικά, γιατί δεν θέλω να δημιουργηθεί ένταση ή να δεχθώ επίθεση. Ειδικά αν είναι πολλοί άνθρωποι μαζεμένοι, κάνω ότι δεν ακούω και φεύγω.

Μου λείπει η οικογένειά μου και σκέφτομαι συχνά πόσο διαφορετική θα ήταν η ζωή μου αν μπορούσα να είμαι μαζί τους. Κάποιες φορές αναρωτιέμαι αν, ακόμη κι αν ζήσω εδώ για είκοσι χρόνια, θα εξακολουθώ να αντιμετωπίζομαι ως ξένος. Μάλλον ναι. Απλά, δεν θέλω να με αντιμετωπίζουν ούτε ως απειλή ούτε ως άνθρωπο που πρέπει να τον λυπούνται. Θέλω να με αντιμετωπίζουν ως έναν άνθρωπο που εργάζεται, πληρώνει κανονικά τους λογαριασμούς του και προσπαθεί να ζήσει με αξιοπρέπεια».