ΠΟΙΟ ΟΡΓΑΝΟ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ ΓΕΡΝΑΕΙ ΠΙΟ ΓΡΗΓΟΡΑ;

Περνούν τα χρόνια, αλλά δεν περνούν με τον ίδιο τρόπο πάνω από όλα τα όργανα που έχουμε πάνω μας, τα οποία δεν γερνούν με τον ίδιο ρυθμό.

Μελέτες που χρησιμοποιούν επιγενετικά δεδομένα πολλαπλών ιστών έχουν επιβεβαιώσει ότι οι βιολογικές διαφορές ηλικίας από 5 έως δεκαπέντε ετών, μεταξύ των οργάνων του ίδιου ατόμου, είναι κάτι το συνηθισμένο.

Η ατομική διακύμανση είναι μεγάλη και ανάλογα με το πώς συμπεριφερόμαστε στο “ναό” μας. Για παράδειγμα, η παχυσαρκία μπορεί να επιταχύνει τη γήρανση του ήπατος.

Τα όργανα έχουν “προδιαγεγραμμένο” μέλλον

Το βέβαιο, σύμφωνα με επιστημονικές εργασίες, είναι ότι το 20% των ατόμων άνω των 50 ετών έχουν τουλάχιστον ένα όργανο που γερνάει σημαντικά ταχύτερα από το μέσο όρο, σε σχέση με τους συνομηλίκους τους.

Σημείωσε πως η καρδιά, ο εγκέφαλος, οι μύες και το δέρμα εμφανίζουν επιταχυνόμενες περιόδους σε διαφορετικά στάδια της ζωής. Πιο συγκεκριμένα, η καρδιά στη δεκαετία των 30 και μεταξύ των 40 και των 50 και ο εγκέφαλος, οι μύες και το δέρμα στη δεκαετία των 30 και μετά στη δεκαετία των 60.

Δεν έχουμε λοιπόν, ένα όργανο που να γερνάει σε όλους πιο γρήγορα.

Υπάρχουν ωστόσο, υποψήφιοι που προκύπτουν από την έρευνα.

Θύμος αδένας (εφηβεία)

Σε ό,τι αφορά, συνολικά την ανθρωπότητα ο θύμος αδένας (μικρό όργανο του ανοσοποιητικού συστήματος που βρίσκεται πίσω από το στέρνο, στο επάνω μέρος του θώρακα) που βοηθά τα λευκά αιμοσφαίρια (Τ-λεμφοκύτταρα) να αναπτυχθούν και να ωριμάσουν για να “πολεμούν” τις αρρώστιες, περιγράφεται ως ταχύτερα γερασμένος από τους περισσότερους άλλους ιστούς.

Γύρω στην εφηβεία αρχίζει να συρρικνώνεται και να χάνει τη λειτουργία του, μειώνοντας την παραγωγή νέων Τ κυττάρων -μοιραία μειώνεται η προσαρμοστική ανοσία.

• Πώς θα επιβραδύνουμε το γήρας: Η ατροφία του θύμου αδένα επηρεάζεται από τις ορμόνες του στρες και την έλλειψη μικροθρεπτικών συστατικών. Έτσι, είναι απαραίτητος ο ψευδάργυρος για τη συντηρητική ορμόνη του θύμου (θυμουλίνη) και η D3 που ρυθμίζει την ωρίμανση των Τ-κυττάρων. Η άσκηση υψηλής έντασης (ΗΙΙΤ) επίσης βοηθάει, καθώς καθυστερεί τη λιπώδη διήθηση του αδένα, όπως βοηθά και η διαχείριση του στρες, ώστε να μην αυξάνονται τα επίπεδα κορτιζόλης.

Δέρμα (20-25 έτη)

Ως το μεγαλύτερο όργανο του σώματος, το δέρμα υφίσταται την ταχύτερη σωρευτική βλάβη από εξωτερικούς παράγοντες στρες. Η συνεχής έκθεση σε υπεριώδη ακτινοβολία (φωτογήρανση), ρύπανση και μηχανικό στρες προκαλεί τη διάσπαση του κολλαγόνου και της ελαστίνης, πολύ πιο γρήγορα από τις δομικές πρωτεΐνες στα προστατευμένα εσωτερικά όργανα.

Από την ηλικία των 20-25 ετών αρχίζει να μειώνεται (1% κάθε χρόνο) η παραγωγή κολλαγόνου, με τις πρώτες λεπτές γραμμές έκφρασης και μια μικρή επιβράδυνση στο ρυθμό ανανέωσης των κυττάρων της επιδερμίδας να αρχίζει στα 25-30. Η μεγάλη έκθεση στον ήλιο, δίχως αντηλιακή προστασία αρχίζει τςι βλάβες στο DNA των δερματικών κυττάρων πολύ πιο νωρίς -από την παιδική ηλικία.

• Πώς θα επιβραδύνουμε το γήρας: Το 80% της γήρανσης του δέρματος οφείλεται στην εξωτερική UV ακτινοβολία και τη διάσπαση του κολλαγόνου. Άρα, η καθημερινή χρήση αντηλιακού είναι προαπαιτούμενο, ώστε να ανασταλούν οι μεταλλοπρωτεϊνάσες που διασπούν το κολλαγόνο. Η τοπική βιταμίνη Α διεγείρει την παραγωγή νέου κολλαγόνου και επιταχύνει την κυτταρική ανανέωση και η τοπική βιταμίνη C εξουδετερώνει τις ελεύθερες ρίζες, από τη ρύπανση και την ηλιακή ακτινοβολία.

Ωοθήκες (50 έτη)

Στις γυναίκες οι ωοθήκες είναι τα όργανα του σώματος που γερνούν ταχύτερα, σε περίπου διπλάσιο ρυθμό από άλλους ιστούς. Ενώ τα περισσότερα συστήματα οργάνων διατηρούν την αρχική τους λειτουργία μέχρι και τα τέλη της ενήλικης ζωής, η ωοθηκική λειτουργία μειώνεται απότομα στην ηλικία των 30 ετών και σταματά σχεδόν εντελώς περίπου στην ηλικία των 50 ετών, με την εμμηνόπαυση. Χρειάζονται δεκαετίες για να φτάσουν σε παρόμοιο επίπεδο τα υπόλοιπα ζωτικά όργανα.

• Πώς θα επιβραδύνουμε το γήρας: Το οξειδωτικό στρες και η μείωση μιτοχονδρίων ορίζουν τη γήρανση των ωοθηκών. Χρειάζεται έτσι, αντιοξειδωτική υποστήριξη, ισορροπημένη διατροφή και διατήρηση χαμηλού ποσοστού σπλαχνικού λίπους και αποφυγή τοξινών, δηλαδή του καπνίσματος και ενδοκρινικών διαταρακτών (πχ BPA σε πλαστικά).

Ήπαρ και νεφροί (30-40 έτη και 40-50 έτη)

Πρόσφατη έρευνα για το πρωτεωμικό και κυτταρικό ρολόι ανά όργανο δείχνει ότι μεταξύ των εσωτερικών οργάνων, το ήπαρ και τα νεφρά συσσωρεύουν σιωπηλή βλάβη στο DNA και εμφανίζουν σημάδια επιταχυνόμενης βιολογικής γήρανσης ταχύτερα από άλλα όργανα.

Αυτό συμβαίνει γιατί οι ιστοί με χαμηλότερο αρχικό κυτταρικό κύκλο ζωής, όπως τα ηπατικά κύτταρα συσσωρεύουν κρυφή μη κωδικοποιητική βλάβη στο DNA με την πάροδο του χρόνου.

Σε αντίθεση με τα κύτταρα του εντέρου ή του δέρματος που ανανεώνονται συνεχώς κάθε λίγες ημέρες, τα κύτταρα των νεφρών που πολλαπλασιάζονται αργά, διατηρούν το περιβαλλοντικό και μεταβολικό στρες για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, επιταχύνοντας τη βιολογική τους ηλικία σε σχέση με τη χρονολογική τους ηλικία.

Έτσι, σε ό,τι αφορά τους νεφρούς, μετά τα 30 μειώνεται φυσιολογικά η ικανότητα τους να καθαρίζουν το αίμα (1% κάθε έτος) και από τα 40 μειώνεται ο αριθμός των λειτουργικών μονάδων (νεφρώνων). Επίσης, παρατηρείται σταδιακή σκλήρυνση των μικρών αγγείων τους.

Στα του ήπατος (συκώτι) θεωρείται από τα πιο ανθεκτικά όργανα, χάριν της μοναδικής του ικανότητας στην αναγέννηση κυττάρων. Μετά τα 40, ο όγκος και η ροή του αίματος προς αυτόν αρχίζουν να μειώνονται σταδιακά (έως και 20-40%). Μολονότι διατηρεί τις λειτουργίες του και σε προχωρημένη ηλικία, μετά τα 50 μειώνεται η ταχύτητα μεταβολισμού φαρμάκων και τοξινών και αυξάνεται η συσσώρευση λίπους στα κύτταρά του.

• Πώς θα επιβραδύνουμε το γήρας: Διάβασες πως τα κύτταρα αυτών των οργάνων ανανεώνονται αργά. Άρα, η προστασία τους έχει να κάνει με τη μείωση του μεταβολικού φορτίου. Τι σημαίνει αυτό; Ο περιορισμός της ζάχαρης και της φρουκτόζης, ο έλεγχος της αρτηριακής πίεσης και η επαρκής ενυδάτωση. Βοηθάει και η αποφυγή κατάχρησης φαρμάκων.