Η ελληνική οικονομία τρέχει και η κτηματαγορά διαβάζει τα σήματα

Η οικονομία δεν είναι απλά νούμερα ή στατιστική άσκηση — είναι η βάση το θεμέλιο καλύτερα πάνω στο οποίο ο κάθε αγοραστής ακινήτου παίρνει τις αποφάσεις του, συχνά χωρίς να το συνειδητοποιεί. Όταν λοιπόν τα μακροοικονομικά δεδομένα κινούνται με τον τρόπο που κινούνται αυτή την περίοδο για την Ελλάδα, αξίζει να αναρωτηθούμε τι ακριβώς σηματοδοτούν για την αγορά ακινήτων — και πόσο επηρεάζουν την απόφαση αγοράς, είτε για ιδιοκατοίκηση είτε για επένδυση.

Γιατί ό,τι συμβαίνει στην οικονομία δεν μένει εκεί — φτάνει πάντα και στην κτηματαγορά.

Η Ελλάδα αναπτύσσεται με ρυθμό σχεδόν διπλάσιο από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης — και για έβδομη συνεχόμενη χρονιά — με τις επενδύσεις να αναμένεται να αυξηθούν κατά 7,9% το 2027, έναντι μόλις 1,7% στην υπόλοιπη Ευρώπη. Παράλληλα, η ανεργία κατεβαίνει στο χαμηλότερο επίπεδο από το 2008, οι αμοιβές ανεβαίνουν κατά σχεδόν 4% και ο πληθωρισμός αναμένεται να υποχωρήσει αισθητά. Αυτές οι τρεις παράμετροι μαζί — απασχόληση, εισοδήματα, πληθωρισμός — είναι ακριβώς εκείνες που καθορίζουν αν οι αγοραστές μπορούν να βγουν στην αγορά ακινήτων, και αν αισθάνονται αρκετά σταθεροί για να το κάνουν, άλλωστε δεν είναι καθόλου τυχαίο ή επεξηγεί αν θέλετε τη συνεχόμενη αύξηση των τιμών της κτηματαγοράς αυτή την επταετία.

Τραπεζικό σύστημα — και στεγαστικά δάνεια

Το δεύτερο σήμα — και ίσως το πιο πρακτικό για όποιον σκέφτεται αγορά ακινήτου — είναι η αντιομετώπιση των τραπεζών: τα εταιρικά δάνεια αυξάνονται με ρυθμό πάνω από 14% σε ετήσια βάση, ενώ τα έσοδα από προμήθειες ανεβαίνουν δραματικά — σε ορισμένες περιπτώσεις πάνω από 30% — κάτι που σηματοδοτεί τράπεζες που επεκτείνουν ενεργά τη δραστηριότητά τους και εξαρτώνται όλο και λιγότερο αποκλειστικά από τα έσοδα τόκων. Για κάποιον που ψάχνει στεγαστικό δάνειο ή χρηματοδότηση επένδυσης σε ακίνητο, αυτό μεταφράζεται σε τράπεζες που έχουν κεφάλαια και κίνητρο να δανείσουν — πολύ διαφορετική εικόνα από αυτή που ζήσαμε μόλις λίγα χρόνια πριν.

Αναβαθμίσεις, επενδυτές και premium ακίνητα

Υπάρχει ωστόσο και μία ακόμα οπτική που δεν αναλύεται αρκετά σε σχέση με την κτηματαγορά: η αναβάθμιση της χώρας στις ανεπτυγμένες αγορές και η αναμενόμενη ένταξή της σε έναν από τους πιο σημαντικούς επενδυτικούς δείκτες παγκοσμίως. Αυτό δεν αφορά μόνο το χρηματιστήριο — αφορά το σήμα που στέλνει σε θεσμικούς επενδυτές και funds που επενδύουν διεθνώς σε real estate: η Ελλάδα δεν αντιμετωπίζεται πλέον ως «αναδυόμενη» αγορά υψηλού ρίσκου, αλλά μπαίνει επίσημα στον χάρτη των ανεπτυγμένων οικονομιών. Και αυτό έχει άμεσο αντίκτυπο στη ζήτηση για το premium τμήμα της αγοράς ακινήτων, καθώς οι επενδυτές από το εξωτερικό δεν επενδύουν σε χώρες που έχουν πρόβλημα — επενδύουν σε χώρες που έχουν μέλλον.

Βέβαια, υπάρχουν και οι αστερίσκοι που δεν πρέπει να αγνοούμε. Η μεγαλύτερη αβεβαιότητα παραμένει η ενέργεια — με το πετρέλαιο να παραμένει σε υψηλά επίπεδα, ο πληθωρισμός μπορεί να αποδειχτεί πιο επίμονος από ό,τι προβλέπεται, κάτι που επηρεάζει τόσο τα επιτόκια δανεισμού όσο και το κόστος κατασκευής — δύο παράγοντες με άμεση σχέση με τις τιμές των νεόδμητων ακινήτων και το κόστος δανεισμού για όποιον χρειάζεται υποθήκη.

Η συνολική εικόνα που διαμορφώνεται δεν είναι η εικόνα μιας οικονομίας σε βραχυπρόθεσμη άνθηση, αλλά μιας χώρας που — για πρώτη φορά από την εποχή πριν την κρίση — συσσωρεύει ταυτόχρονα τις προϋποθέσεις για ουσιαστική μεσοπρόθεσμη ανάπτυξη: επενδύσεις, απασχόληση, πιστοληπτική αναβάθμιση και τραπεζική ισχύ. Για την αγορά ακινήτων, αυτό σημαίνει ένα περιβάλλον που υποστηρίζει τη ζήτηση — εγχώρια και ξένη — και που κάνει την αναμονή πολύ πιο δαπανηρή από ό,τι φαίνεται στην πρώτη ματιά.

Αστεριάδης Βασίλης, Σύμβουλος Επένδυσης σε Ακίνητα – Vasilisasteriadis.com