Καραβίας (Eurobank): Οι τράπεζες μπαίνουν σε νέα εποχή κινδύνων

Σε μια περίοδο που η αβεβαιότητα επιστρέφει δυναμικά στην παγκόσμια οικονομία, οι τράπεζες καλούνται να διαχειριστούν έναν εντελώς διαφορετικό «χάρτη» κινδύνων. Αυτό ήταν το βασικό μήνυμα που έστειλε ο Φωκίων Καραβίας από το βήμα του Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών, περιγράφοντας το πώς αλλάζει το τραπεζικό σύστημα και πώς προσαρμόζεται η Eurobank.

Ο ίδιος έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στο γεγονός ότι οι κρίσεις σήμερα δεν μοιάζουν με αυτές του παρελθόντος. Αντίθετα, είναι πιο σύνθετες, πιο απρόβλεπτες και επηρεάζονται όλο και περισσότερο από εξωγενείς παράγοντες, όπως η γεωπολιτική και η τεχνολογία.

Από την ελληνική κρίση σε ένα πιο «θωρακισμένο» σύστημα

Ο επικεφαλής της Eurobank υπενθύμισε ότι η ελληνική κρίση της προηγούμενης δεκαετίας λειτούργησε ως σημείο καμπής για το τραπεζικό σύστημα. Οι τράπεζες, όπως είπε, αναγκάστηκαν να γίνουν πιο πειθαρχημένες και να ενισχύσουν τα εργαλεία διαχείρισης κινδύνων τους.

Σήμερα, η εικόνα είναι διαφορετική. Η ελληνική οικονομία εμφανίζει καλύτερα δημοσιονομικά μεγέθη, με πλεονάσματα, ισχυρό ταμειακό απόθεμα και πιο διαχειρίσιμο κόστος εξυπηρέτησης του χρέους. Παράλληλα, το τραπεζικό σύστημα θεωρείται πιο σταθερό και ανθεκτικό απέναντι σε εξωτερικούς κραδασμούς.

Ωστόσο, όπως προειδοποίησε, αυτό δεν σημαίνει ότι οι κίνδυνοι έχουν εξαφανιστεί. Αντίθετα, έχουν αλλάξει μορφή.

Η πανδημία, ο πόλεμος στην Ουκρανία και οι τελευταίες εξελίξεις στη Μέση Ανατολή αποδεικνύουν –σύμφωνα με τον Καραβία– ότι η οικονομία δεν μπορεί πλέον να αποκοπεί από τη γεωπολιτική.

Οι επιπτώσεις είναι άμεσες: από τις τιμές της ενέργειας μέχρι τον πληθωρισμό και τη χρηματοδότηση της οικονομίας. Σε αυτό το περιβάλλον, η αφετηρία κάθε χώρας παίζει καθοριστικό ρόλο.

Για την Ελλάδα, το γεγονός ότι εισέρχεται σε αυτή τη φάση με πιο ισχυρά «μαξιλάρια» αποτελεί σημαντικό πλεονέκτημα, σε σύγκριση με το παρελθόν.

Τεχνολογία: ευκαιρία και παγίδα

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στην τεχνολογία, η οποία –όπως είπε– αποτελεί δίκοπο μαχαίρι για τις τράπεζες.

Από τη μία πλευρά, ενισχύει τη διαχείριση κινδύνων και τη λειτουργία των τραπεζών. Από την άλλη, όμως, δημιουργεί νέες απειλές, ειδικά όταν συνδέεται με την τεχνητή νοημοσύνη και την κυβερνοασφάλεια.

Ο ίδιος στάθηκε και στην εξάρτηση της Ευρώπης από αμερικανικές πλατφόρμες και τεχνολογικές υποδομές, επισημαίνοντας ότι αυτό μπορεί να εξελιχθεί σε παράγοντα κινδύνου σε ένα ασταθές διεθνές περιβάλλον.

Η «απάντηση» της Eurobank: διαφοροποίηση

Μέσα σε αυτό το σκηνικό, η στρατηγική της Eurobank βασίζεται –όπως εξήγησε– στη διαφοροποίηση. Σε γεωγραφικό επίπεδο, ο όμιλος έχει παρουσία σε Ελλάδα, Κύπρο και Βουλγαρία, με πάνω από το μισό της κερδοφορίας να προέρχεται από δραστηριότητες εκτός Ελλάδας. Αυτό επιτρέπει καλύτερη διαχείριση των κραδασμών, καθώς κάθε οικονομία επηρεάζεται διαφορετικά από τις διεθνείς εξελίξεις.

Παράλληλα, η τράπεζα επενδύει σε νέους τομείς, όπως η διαχείριση πλούτου και οι ασφαλιστικές υπηρεσίες, ώστε να μειώσει την εξάρτησή της από τα παραδοσιακά τραπεζικά έσοδα.

Το άνοιγμα στην Ινδία

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα σημεία της παρέμβασης ήταν η αναφορά στην Ινδία, την οποία η Eurobank βλέπει ως στρατηγικό εταίρο για την Ευρώπη τα επόμενα χρόνια.

Η τράπεζα προχωρά στο άνοιγμα γραφείου στη Βομβάη, ενώ παράλληλα σχεδιάζει συνεργασίες σε επιχειρηματικό και τεχνολογικό επίπεδο. Στόχος είναι η Ελλάδα και η Κύπρος να λειτουργήσουν ως «γέφυρα» για ινδικές επιχειρήσεις που θέλουν να εισέλθουν στην ευρωπαϊκή αγορά.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η εισαγωγή του συστήματος πληρωμών UPI, που χρησιμοποιείται ευρέως στην Ινδία, με την Eurobank να είναι η πρώτη τράπεζα στην Ευρώπη που το φέρνει για διασυνοριακές συναλλαγές.

Το βασικό συμπέρασμα από την τοποθέτηση Καραβία είναι σαφές: οι τράπεζες δεν λειτουργούν πλέον μόνο με οικονομικούς όρους. Η γεωπολιτική, η τεχνολογία και η στρατηγική τοποθέτηση σε διεθνές επίπεδο καθορίζουν πλέον την ανθεκτικότητα και την πορεία τους. Και σε αυτή τη νέα πραγματικότητα, η ισορροπία μεταξύ ανάπτυξης και ασφάλειας γίνεται πιο κρίσιμη από ποτέ.