Καθυστερήσεις πτήσεων: Τα στοιχεία, τα αίτια και η εικόνα του συστήματος εναέριας κυκλοφορίας

Με τη θερινή σεζόν να μπαίνει στην περίοδο αιχμής, προφανώς, οι καθυστερήσεις στις πτήσεις συνεχίζουν να αποτελούν ένα ζήτημα που συχνά αναδεικνύεται στον δημόσιο διάλογο.

Πέρα από την τρέχουσα, πάντως, συγκυρία και τα όσα καταγράφονται θα πρέπει να τονιστεί ότι η διαχείριση της αυξημένης αεροπορικής κίνησης κατά τη θερινή περίοδο αποτέλεσε τον βασικό στόχο της συμφωνίας που υπεγράφη τον Μάιο του 2026 μεταξύ της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας, του κλάδου των Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας και του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών.

Το πλαίσιο

Η συμφωνία, η οποία στη συνέχεια επικυρώθηκε με Κοινή Υπουργική Απόφαση των υπουργών Υποδομών και Μεταφορών και Εθνικής Οικονομίας, θέτει το επιχειρησιακό πλαίσιο για τη διαχείριση της εναέριας κυκλοφορίας, με στόχο τη βελτίωση της ροής των πτήσεων και τον περιορισμό των καθυστερήσεων κατά τους μήνες υψηλής ζήτησης.

Στο επίκεντρο, μάλιστα, της ρύθμισης βρίσκεται ο καθορισμός ανώτατων ορίων αφίξεων και αναχωρήσεων ανά ώρα αιχμής, τα οποία θα πρέπει να επιτυγχάνονται κατά την εφαρμογή του προγραμματισμένου πτητικού έργου των αεροπορικών εταιρειών.

Τα όρια διαχείρισης στα αεροδρόμια

Η ΚΥΑ καθορίζει συγκεκριμένα επίπεδα επιχειρησιακής διαχείρισης για τα μεγαλύτερα αεροδρόμια της χώρας. Ειδικά για τον Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών προβλέπεται η δυνατότητα διαχείρισης έως 35 αναχωρήσεων και 31 αφίξεων ανά ώρα αιχμής, με περιθώριο περαιτέρω αύξησης, εφόσον αυτό επιτρέπεται από τις επιχειρησιακές δυνατότητες του Ελέγχου Εναέριας Κυκλοφορίας.

Ωστόσο, στην πράξη, τα προβλεπόμενα επίπεδα διαχείρισης δεν επιτυγχάνονται σε όλες τις ώρες λειτουργίας. Η απόκλιση αυτή αποτελεί, σύμφωνα με στελέχη του κλάδου, ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά της σημερινής εικόνας των καθυστερήσεων.

Τα διαθέσιμα στοιχεία, πάντως, δεν δείχνουν εικόνα συστηματικής υπερφόρτωσης του αεροπορικού συστήματος.

Η κίνηση αυξήθηκε, αλλά όχι σε επίπεδα που δικαιολογούν τις καθυστερήσεις

Χαρακτηριστικό είναι ότι στον Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών, κατά τον Ιούνιο – έναν από τους μήνες αιχμής της θερινής περιόδου – η συνολική κίνηση αεροσκαφών παρουσίασε αύξηση περίπου 2% σε σχέση με την αντίστοιχη περσινή περίοδο.

Παράλληλα, η κατανομή των πτήσεων εμφανίζεται περισσότερο εξισορροπημένη χρονικά, γεγονός που αποδίδεται στον συντονισμό που επιτεύχθηκε από τον Εθνικό Οργανισμό Συντονισμού Πτήσεων σε συνεργασία με τις αεροπορικές εταιρείες.

Τα δεδομένα δείχνουν επίσης ότι μόλις το 1,5% των εβδομαδιαίων αναχωρήσεων ανά ώρα παρουσιάζει κάποια υπέρβαση σε σχέση με το όριο των 35 αναχωρήσεων ανά ώρα που προβλέπει η συμφωνία.

Οι υπερβάσεις αυτές, με βάση τον κλάδο, σχετίζονται κυρίως με περιορισμούς στη διαθεσιμότητα χρονοθυρίδων στα αεροδρόμια προορισμού και αφορούν έναν μικρό αριθμό πτήσεων σε σχέση με το συνολικό πρόγραμμα. Σε εβδομαδιαία βάση, ειδικότερα, πρόκειται για μερικές δεκάδες πτήσεις σε ένα σύνολο περίπου 4.000 αναχωρήσεων, αριθμός που δεν εξηγεί το εύρος των καθημερινών καθυστερήσεων που καταγράφονται.

Η εφαρμογή του επιχειρησιακού πλαισίου στο επίκεντρο

Πηγές, μάλιστα, από τον κλάδο των αερομεταφορών επισημαίνουν ότι τα στοιχεία οδηγούν στο συμπέρασμα πως η αντιμετώπιση των καθυστερήσεων συνδέεται κυρίως με τη συνεπή εφαρμογή του επιχειρησιακού πλαισίου που έχει θεσπιστεί μέσω της ισχύουσας ΚΥΑ.

Όπως αναφέρουν, η πλήρης αξιοποίηση των προβλεπόμενων δυνατοτήτων διαχείρισης αναμένεται να ενισχύσει την προβλεψιμότητα του συστήματος, να βελτιώσει τη ροή της εναέριας κυκλοφορίας και να περιορίσει σημαντικά τις καθυστερήσεις.

Οι ίδιες πηγές διευκρινίζουν, ωστόσο, ότι οι καθυστερήσεις δεν μπορούν να εξαλειφθούν πλήρως, καθώς σε ορισμένες περιπτώσεις επηρεάζονται και από εξωγενείς παράγοντες, όπως καιρικά φαινόμενα, τεχνικά προβλήματα ή περιορισμούς στα αεροδρόμια προορισμού.

Σε ανακοίνωσή της, επίσης η ΥΠΑ υποστηρίζει ότι, παρά τη σημαντική αύξηση της εναέριας κυκλοφορίας και τις πιέσεις που δέχεται το ευρωπαϊκό δίκτυο, οι καθυστερήσεις στην Ελλάδα παραμένουν σε ελεγχόμενα επίπεδα, ενώ στον Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών καταγράφεται μάλιστα σημαντική βελτίωση σε σχέση με πέρυσι.

Σύμφωνα με τα επιχειρησιακά στοιχεία της ΥΠΑ, τον Ιούνιο του 2026 οι συνολικές καθυστερήσεις λόγω διαχείρισης της εναέριας κυκλοφορίας στο αεροδρόμιο «Ελευθέριος Βενιζέλος» μειώθηκαν κατά 31,77% σε σύγκριση με τον αντίστοιχο μήνα του 2025.

Παράλληλα και οι αεροπορικές που έρχονται σε άμεση επαφή καθημερινά με χιλιάδες πολιτών εκτιμούν ότι η όλη εικόνα δε διαφέρει από άλλες αντίστοιχες περιόδους, αναμένοντας την τήρηση του όλου πλαισίου που έχει διαμορφωθεί.