Μαρία Φαραντούρη – Θανάσης Βούτσας: Ένα συγκλονιστικό τραγούδι για τον Ζακ και τον Φλόιντ

Ήταν 25 Μαίου του 2020 όταν ο 46χρονις Τζορτζ Φλόιντ έχανε τη ζωή του στη Μινεάπολη των ΗΠΑ κατά τη διάρκεια προσαγωγής του. Ο αστυνομικός Ντέρεκ Σόβιν πατούσε τον λαιμό του Φλόιντ για 8 λεπτά και 45 δευτερόλεπτα, όσο εκείνος ήταν ακινητοποιημένος, δεμένος με χειροπέδες και με το κεφάλι στο έδαφος.

Η δολοφονία του έγινε μπροστά στα μάτια περαστικών, με εκείνον να φωνάζει πως δεν μπορεί να αναπνεύσει. Τα λόγια του έγιναν σύνθημα κατά της αστυνομικής βίας και του ρατσισμού στις διαδηλώσεις που ακολούθησαν και συγκλόνισαν τις ΗΠΑ και όχι μόνο.

Έξι χρόνια μετά κυκλοφορεί το κομμάτι του Θανάση Βούτσα, με τίτλο 8’46’’ που βρίσκει στα φωνητικά την σπουδαία Μαρία Φαραντούρη. Όπως αναφέρουν οι συντελεστές του, “το τραγούδι αποτελεί μια καταγγελία ενάντια στα στερεότυπα και τις προκαταλήψεις μιας κοινωνίας που αρνείται την ελεύθερη έκφραση και επιλογή”, και αναφέρεται τόσο στη δολοφονία του Φλόιντ όσο και του Ζακ Κωστόπουλου. Και οι δύο “διαφορετικοί”, και οι δύο θύματα της συστημικής βίας.

Το κομμάτι περιλαμβάνεται στην πρώτη δισκογραφική δουλειά του Θανάση Βούτσα που κυκλοφόρησε τον Δεκέμβριο του 2025 με τίτλο ΚΡΑΚ, και σήμερα δημοσιεύθηκε το επίσημο βίντεο κλιπ που το συνοδεύει.

Την παραγωγή του άλμπουμ υπογράφει ο Νίκος Ζούδιαρης, ο οποίος έχει επιμεληθεί και αρκετές από τις ενορχηστρώσεις. Σημαντική είναι και η συμμετοχή σπουδαίων μουσικών όπως του Τάκη Φαραζή (πιάνο), του Ντέιβιντ Λιντς (σαξόφωνο), του Αριστείδη Χατζησταύρου (κιθάρες), του Σταύρου Παργινού (τσέλο) και του ∆ηµήτρη Τσεκούρα (κοντραµπάσο).

Αξίζει να σημειωθεί πως ο Θανάσης Βούσας έχει συνεργαστεί στο παρελθόν με ονόματα όπως ο Μανώλης Μητσιάς και η Γιώτα Νέγκα, έχει τραγουδήσει σε μεγάλες μουσικές σκηνές και θέατρα της Αθήνας με κορυφαία το Ηρώδειο και το Μέγαρο μουσικής, ενώ έχει συνεργαστεί και με την Λαϊκή Ορχήστρα “Μίκης Θεοδωράκης”. Τα τελευταία χρόνια συμπράττει επί σκηνής με την σπουδαία Μαρία Φαραντούρη σε θέατρα και συναυλιακούς χώρους σε όλο τον κόσμο.

Με αφορμή το 8’46’’, το NEWS 24/7 είχε την ευκαιρία να μιλήσει με τον Θανάση για τον πρώτο του δίσκο και το καλλιτεχνικό του όραμα συνολικά.

Αρχικά μας λέει πως η απόφαση να δισκογραφήσει τα δικά του τραγούδια ήρθε εντελώς φυσικά. “Δεν ξέρω αν εξυπηρετώ κάποια βαθύτερη ανάγκη ή αν πρόκειται απλώς για μια εσωτερική ορμή που υπήρχε πάντα μέσα μου και ζητούσε χώρο να εκφραστεί. Εκείνο που ξέρω, όμως, είναι πως για μένα είχε μεγάλη σημασία να φτάσω στη δημιουργία μιας ολοκληρωμένης δισκογραφικής δουλειάς· ενός έργου που δεν θα αποτελεί απλώς μια συλλογή τραγουδιών, αλλά μια ενιαία αφήγηση, έναν καθρέφτη της διαδρομής μου μέχρι σήμερα”, αναφέρει. “Ήθελα να μπορέσω κι εγώ ο ίδιος να σταθώ απέναντι σε αυτό το μουσικό κάδρο που σχηματίστηκε μέσα από τις εμπειρίες, τις αναζητήσεις και τις μεταμορφώσεις αυτής της πορείας – να το παρατηρήσω σαν σύνολο, να αναγνωρίσω μέσα του τις σιωπές, τις εντάσεις και τις αλήθειες που με συνόδευσαν σε κάθε βήμα”.

Σχετικά με το όνομα ΚΡΑΚ, ο Θανάσης τονίζει πως πρακτικά, είναι αυτό που “φαίνεται”. Είναι η ρωγμή μέσα από την οποία βρίσκει τελικά δρόμο και νόημα η δημιουργία. “Μέσα ακριβώς από αυτό το εσωτερικό ράγισμα ανοίγει κάθε φορά ένας αθέατος διάδρομος· μια μικρή χαραμάδα από όπου καταφέρνουν να περάσουν όσα μένουν συνήθως ανείπωτα. Εκεί, μέσα στην ευθραυστότητα, στη ρωγμή και στην αδυναμία να κρατηθούν όλα τακτοποιημένα και ασφαλή, βρίσκουν χώρο και δρόμο να φανερωθούν σε μένα τα τραγούδια. Σαν να γεννιούνται από μια ανάγκη βαθύτερη από τη σκέψη, από κάτι που ζητά να ειπωθεί πριν ακόμη αποκτήσει μορφή ή λέξεις. Εκεί βρίσκεται η αρχή. Όχι στην πρόθεση να δημιουργήσω, αλλά στη στιγμή που κάτι μέσα μου σπάει αρκετά ώστε να μπορέσει να ακουστεί”.

Πώς προέκυψε η συνεργασία με τη Μαρία Φαραντούρη για το 8’46’’;

“Ζήτησα, μέσω ενός κοινού μας γνωστού, να τη γνωρίσω και να της συστηθώ” μας λέει ο καλλιτέχνης και προσθέτει: “Ήταν μια ανάγκη σχεδόν αυθόρμητη, γιατί πρόκειται για μια καλλιτέχνιδα που θαύμαζα βαθιά από πολύ νωρίς και που συνεχίζω να θαυμάζω όχι μόνο για τη μοναδική καλλιτεχνική της ταυτότητα, αλλά και για τον τρόπο με τον οποίο στέκεται απέναντι στη μουσική και στους ανθρώπους. Μάλιστα, εδώ και μερικά χρόνια έχω την ευλογία να συναντιόμαστε και επί σκηνής. Μέσα από αυτή τη συνεργασία γεννήθηκαν στιγμές ουσιαστικές, εμπειρίες που με διαμόρφωσαν τόσο καλλιτεχνικά όσο και ανθρώπινα. Για μένα υπήρξε ένα πολύτιμο σχολείο εμπιστοσύνης, έκφρασης και βαθύτερης σύνδεσης με το ίδιο το τραγούδι. Νιώθω πραγματικά ευγνώμων, γιατί από αυτή τη κοινή διαδρομή προέκυψαν σπουδαία και πολύ σημαντικά πράγματα για μένα – και ανάμεσά τους και η συνεργασία σε αυτό το τραγούδι”.

Όσο θα βλέπεις διαφορές

ποτέ, ποτέ σου δε θα μάθεις

θα είσαι πάντα ο νικητής

της πιο χαμένης μάχης

Περί επιρροών ο λόγος και στη “φαρέτρα” του Θανάση Βούτσα βρίσκονται – φαινομενικά – ετερόκλητα ακούσματα, κάτι που αποτυπώνεται και στον δίσκο του. “Νιώθω πως τις πιο βαθιές «χαρακιές» μέσα μου τις έχουν αφήσει μελωδίες και τραγούδια από πολύ διαφορετικούς κόσμους. Ο Μάνος Χατζιδάκι, οι Αδελφοί Κατσιμίχα, ο Μάνος Λοΐζος, αλλά και οι Radiohead, έχουν όλοι αφήσει μέσα μου κάτι πολύ ουσιαστικό και ανεξίτηλο” λέει στο NEWS 24/7. “Το ίδιο και κάποια υπέροχα γερμανικά Lieder της κλασικής μουσικής, που πάντα με συγκινούσαν βαθιά για τη λιτότητα και την εσωτερικότητά τους. Είναι επιρροές πολύ διαφορετικές μεταξύ τους, όμως όλες συνδέονται κάπου μέσα μου με τον ίδιο πυρήνα συγκίνησης και αλήθειας”.

Ο Θανάσης Βούτσας δραστηριοποιείται καλλιτεχνικά και στην Ελβετία. Είναι άλλωστε ένας δημιουργός εκτός “στενών” συνόρων, μιας και γεννήθηκε στο Κρέφελντ της Γερμανίας, σπούδασε κλασικό τραγούδι στο Ωδείο Αθηνών, και μοντέρνο τραγούδι και θεωρητικά στο Εθνικό Ωδείο και Αρχιτεκτονική στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας. Ρωτάμε λοιπόν γιατί κατέληξε τελικά στον ελληνικό στίχο, παρότι εργάζεται και στο εξωτερικό.

“Ο ελληνικός στίχος είναι για μένα μονόδρομος. Νιώθω πως μέσα σε κάθε λέξη του υπάρχει μνήμη, βίωμα και μια βαθιά συναισθηματική αλήθεια που δύσκολα μπορώ να συναντήσω αλλού. Είναι η γλώσσα μέσα στην οποία έμαθα να αισθάνομαι και να εκφράζομαι· γι’ αυτό και κάθε φορά που γράφω ή τραγουδώ στα ελληνικά, αισθάνομαι πως επιστρέφω σε κάτι πολύ ουσιαστικό”.

Για τη μουσική του Μίκη Θεοδωράκη και τα λόγια που άκουσε από τον ίδιο, μας αναφέρει: “Η μουσική του Μίκη Θεοδωράκη συνόδευε πάντα τη ζωή μου. Είναι για μένα ένας ανεξάντλητος κόσμος, γεμάτος φως, δύναμη και συγκίνηση, που όσο περνούν τα χρόνια νιώθω πως συνεχίζω να τον ανακαλύπτω από την αρχή. Τα τραγούδια και οι μελωδίες του κουβαλούν κάτι βαθιά ανθρώπινο και συλλογικό, κάτι που δύσκολα περιγράφεται με λόγια. Δυστυχώς δεν πρόλαβα να έχω τη χαρά και την τιμή να συνεργαστώ μαζί του. Πρόλαβα όμως να του στείλω να ακούσει μια διασκευή που είχα κάνει στο «Χάθηκα», και θυμάμαι με μεγάλη συγκίνηση τα πολύ όμορφα λόγια που μου είπε γι’ αυτήν. Είναι από εκείνες τις στιγμές που μένουν μέσα σου σαν πολύτιμο αποτύπωμα”.

Σε μια εποχή δε, που τείνουμε να επαναδιαπραγματευόμαστε όσα θεωρήσαμε “δεδομένα”, ρωτάμε τον Θ. Βούτσα πόσο σημαντικό είναι για έναν καλλιτέχνη με δημόσιο λόγο να παίρνει θέση για τα κοινωνικοπολιτικά θέματα της χώρας του, και όχι μόνο.

“Νομίζω πως είναι σημαντικό για κάθε άνθρωπο να παίρνει θέση, πρώτα απ’ όλα μέσα από τον τρόπο που επιλέγει να ζει και να στέκεται απέναντι στους άλλους και στην εποχή του. Οι αξίες, οι πράξεις και η καθημερινή στάση λένε συχνά περισσότερα από οποιαδήποτε δημόσια δήλωση. Ταυτόχρονα, πιστεύω πως ο δημόσιος λόγος, όταν έχει αισθητική, ουσία και πραγματικό βάθος, μπορεί να λειτουργήσει φωτιστικά και να ανοίξει έναν ουσιαστικό διάλογο. Και σε μια εποχή γεμάτη θόρυβο και βιασύνη, θεωρώ πως είναι πραγματικό κέρδος να υπάρχουν φωνές που επιλέγουν να εκφράζονται με ευθύνη, ευαισθησία και αλήθεια”.

Πώς θα χαρακτήριζες το σύγχρονο ελληνικό τραγούδι; Μας έχει “φάει” η εμπορική κοινοτυπία και τα στεγανά της “ταμπέλας”, ή δεν ασπάζεσαι κάτι τέτοιο;

“Νομίζω πως έχουμε αναλωθεί υπερβολικά στην ανάγκη να χωρέσουν όλα μέσα σε όρια που ορίζει η εποχή. Έχουμε γεμίσει τον άνθρωπο με «πρέπει», με ρόλους και προσδοκίες που συχνά τον απομακρύνουν από την ουσία του. Κι όμως, τα γνήσια και πραγματικά εμπνευσμένα πράγματα στην τέχνη δεν υπακούν σε ταμπέλες ούτε σε κατηγοριοποιήσεις. Ξεφεύγουν από τα πλαίσια γιατί γεννιούνται από κάτι πιο βαθύ και πιο ελεύθερο. Τα σπουδαία τραγούδια, άλλωστε, δεν απευθύνονται σε ομάδες ή ρεύματα· αφορούν όλο τον κόσμο, γιατί αγγίζουν κοινές ανθρώπινες εμπειρίες που δεν έχουν εποχή, ηλικία ή σύνορα.”

Τέλος, σχετικά με τα επόμενα πλάνα του, απαντά στο NEWS 24/7: “Πριν από λίγο καιρό κυκλοφόρησα τον πρώτο μου δίσκο με τίτλο «ΚΡΑΚ», μία παραγωγή του Νίκου Ζούδιαρη, που πίστεψε σ’ εμένα και στα τραγούδια μου και μου χάρισε απλόχερα την εμπειρία του, την αισθητική του και τον μαγικό μουσικό του κόσμο. Βρίσκομαι σε μια πολύ όμορφη και ζωντανή διαδικασία επικοινωνίας αυτών των τραγουδιών με τον κόσμο. Είναι για μένα μια νέα αρχή, όπου τα τραγούδια αρχίζουν να φεύγουν από τον εσωτερικό τους χώρο και να συναντούν τους ανθρώπους για τους οποίους τελικά γράφτηκαν. Παράλληλα, έρχονται και κάποιες καλοκαιρινές εμφανίσεις, κάτι που με γεμίζει χαρά και ανυπομονησία”.

Ακούστε εδώ το ΚΡΑΚ του Θανάση Βούτσα