Massive Attack x Tom Waits στο σκοτάδι και πώς καταλαβαίνεις τον κόσμο κάθε φορά που η μαμά σου βάζει πλυντήριο…
Διαβάζεται σε 11'
Ο Παναγιώτης Μένεγος κάθε εβδομάδα τεντώνει τα αυτιά του. Προτείνει καινούριους ή ξεχασμένους δίσκους, βλέπει μουσικά ντοκιμαντέρ, ακούει podcasts και διαβάζει μουσικά βιβλία. Και φτιάχνει μια playlist για τα δικά σας ακουστικά…
- 17 Απριλίου 2026 06:07
Είναι από αυτές τις ειδήσεις, σπάνιες πια στη μουσική επικαιρότητα, που συνιστούν όντως stop the press. Αποκαλύφθηκε μέσα από τα σόσιαλ των Massive Attack, πλάκα πλάκα μια από τις πλέον σημαντικές πηγές ενημέρωσης για ότι γίνεται στον πλανήτη σήμερα, με τον συνήθη υπαινικτικό τους τρόπο. Αλλά, εντάξει όταν ακούς το χαρακτηριστικό γρύλισμα της φωνής του Tom Waits δε μένουν και πολλά για να αναλάβει η φαντασία.
Massive Attack x Tom Waits, “Boots on the Ground”,
λοιπόν.
Η πρώτη μουσική του σχήματος από το Μπρίστολ μετά το ψηφιακό EP Utopia του 2020 (τελευταίο άλμπουμ τους το Heligoland, 2010) και το πρώτο τραγούδι που συμμετέχει ο Tom Waits μετά το δικό του τελευταίο άλμπουμ, Bad As Me, δεκαπέντε χρόνια πριν (2011). Μια συνεργασία, δηλαδή, που δεν είναι αξιοσημείωτη μόνο από τη βαρύτητα των ονομάτων, αλλά κι από την σπανιότητα των κυκλοφοριών τους.
Αν και κανένα από τα δύο «συμβαλλόμενα μέρη» δεν το λες ανενεργό. Οι συνεχείς παρεμβάσεις των Massive Attack τους έχουν αναγάγει σε κάτι σαν την πολιτική συνείδηση της εποχής μας (ο frontman τους, Robert Del Naja, ήταν ανάμεσα στους 523 που συνελήφθησαν στην Palestine Action της πλατείας Τραφάλγκαρ το περασμένο Σάββατο). Και πριν λίγους μήνες, ο Tom Waits ήταν ανάμεσα στο λαμπρό καστ της τελευταίας ταινίας του Jim Jarmusch, του σπονδυλωτού Father Mother Sister Brother (ανεβάζοντας μάλιστα τον αριθμό των φιλμ που έχει συμμετάσχει σε 41).
Λίγες λεπτομέρειες ακόμα για την κυκλοφορία: συνοδεύεται από ένα επτάλεπτο βίντεο με εικόνες του φωτογράφου thefinaleye, είναι διαθέσιμο στις γνωστές πλατφόρμες πλην του Spotify (που η μπάντα εξαίρεσε επιδεικτικά) και θα βγει σε λίγο καιρό και σε 12ιντσο (από ανακυκλώσιμο υλικό και όχι PVC – b-side θα είναι «ένα αστείο και σαρδόνιο spoken word του Waits με τίτλο “The Fly”»).
Τι ακούμε; Τυπικούς Massive Attack του 21ου αιώνα – ο αργόσυρτος ρυθμός του “Boots on the Ground” με το πένθιμο, εμβατηριακό πιάνο να δίνει τον τόνο είναι απόλυτα ενδεικτικός της της σκοτεινής, μεταλλικής περιόδου που ξεκίνησε από το Mezzanine το 1998. Θα μπορούσε κάλλιστα να είναι κομμάτι του 100th Window (2003) ή, ακόμα, περισσότερο του σπουδαίου EP Ritual Spirit πριν μια δεκαετία. Όμως εδώ, προφανώς, τα αυτιά τεντώνονται για τον Tom Waits. Όχι για μια αιθέρια, αγγελική φωνή σαν της Tracey Thorn, της Sinéad O’Connor ή της Elizabeth Fraser (με τις οποίες συνεργάστηκαν κατά καιρούς), αλλά για μια θυμωμένη βραχνάδα που υποδύεται τον βετεράνο πολέμου (;), επαναλαμβάνει σαν μάντρα τον τίτλο του κομματιού και κόβει την ανάσα…με τις ανάσες του που τις ακούμε in full glory.
Στο ενδιάμεσο ακούγεται εντελώς χολερικός. Σχεδόν απανθρωποιημένος. Ρατσιστής αλλά και απομονωμένος. Ο ανθρωπότυπος, εικάζουμε, που υποστηρίζει τον αυταρχικό ηγέτη, αλλά κι ο πρώτος, εικάζουμε ξανά, που θα περιθωριοποιηθεί από τις πολιτικές του.
Περισσότερο σημασία έχει όμως, τι βλέπουμε; Οι συγκλονιστικές εικόνες του thefinaleye καλύπτουν μια εξαετία που, όντως, διαμορφώνει μια εποχή. Είναι το διάστημα που ενώνει το Black Lives Matter μετά τη δολοφονία του Τζορτζ Φλόιντ με τις επιδρομές του ICE που έχουν στοιχίσει τη ζωή (όχι μόνο σε δυο τρεις λευκούς αλλά) σε οκτώ ανθρώπους. Είναι το διάστημα που ενώνει τις δύο θητείες Τραμπ, ειναι η απτή απόδειξη μιας σαρωτικής οπισθοδρόμησης. Τα στοιχεία που συνοδεύουν το βίντεο, όπως στις συναυλίες των Massive Attack, είναι από αφοπλιστικά ως αποκαρδιωτικά. Όχι μόνο για τους πρόσφυγες-μετανάστες αλλά και για τους βετεράνους του ανανήψαντα αμερικανικού ιμπεριαλισμού.
Το “Boots on the Ground” δεν είναι ένα κομμάτι για να του βάλεις αστεράκια. (Έτσι κι αλλιώς τα reviews μεμονωμένων κομματιών είναι μια ανοησία που μας κληροδότησε το Pitchfork.) Είναι, μετά τον Bruce Springsteen πριν λίγο καιρό, η τοποθέτηση δύο σπουδαίων καλλιτεχνικών οντοτήτων πάνω στον αποκρουστικό «αχό της εποχής». Δεν φταίνε εκείνοι που το σκοτάδι κυριαρχεί. Μπορούν όμως, μέσα από την σκληρότητα της ειλικρινούς αποτύπωσής του, να δώσουν το σύνθημα της αλλαγής.
Το τελευταίο Σάββατο του Μαρτίου έγιναν περίπου 3300 διαδηλώσεις στις ΗΠΑ κάτω από το γενικό σύνθημα “No Kings”. Συμμετείχαν σχεδόν 9 εκατομμύρια άνθρωποι. Μια καλή αρχή…
Σε έναν άλλον, πιο ελαφρύ τόνo, ας ακούσουμε τον Joshua Idehen. Γεννημένος στη Νιγηρία, βρετανός πολίτης κι εγκατατεστημένος πια στη Σουηδία, ο Idehen είναι ποιητής και μουσικός, ίσως έχετε συγκρατήσει το όνομά του από την ανάμειξή του με την τζαζ κολεκτίβα που μας έχει δώσει The Comet Is Coming και Sons of Kemet.
Πριν λίγο καιρό κυκλοφόρησε το δεύτερο άλμπουμ του με τον εύγλωττο τίτλο I know you’re hurting, everyone is hurting, everyone is trying, you have got to try (Heavenly, 2026), όπου πάνω από ήπια breaks και house μοτίβα απλώνει το εμπνευσμένο, κι ενίοτε σαρδόνιο, spoken word του. Περιλαμβάνει κι ένα παλιότερο κομμάτι που εξηγεί όλους τους -ισμούς της εποχής μας, από πολιτικά συστήματα μέχρι κοινωνικές θεωρίες, σε λιγότερο από 4 λεπτά. Κι όλο αυτό με βάση τη μαμά σου που βάζει πλυντήριο
Mum Does the Washing // Η Μαμά Πλένει Τα Ρούχα
The world according to your mum doing the washing Ο κόσμος σύμφωνα με τη μαμά σου που πλένει τα ρούχα
Capitalism: Your mum washes does the washing. You pay her a dollar. You get her to do your mate’s washing. Your mate pays you 50 dollars Καπιταλισμός: Η μαμά σου πλένει τα ρούχα. Την πληρώνεις ένα δολάριο. Την βάζεις να πλύνει και τα ρούχα του φίλου σου. Ο φίλος σου σε πληρώνει 50 δολάρια
Communism: Your mum does the washing. You do the washing. Every night you salute a picture of your dad Κομμουνισμός: Η μαμά σου πλένει τα ρούχα. Κι εσύ πλένεις τα ρούχα. Κάθε βράδυ χαιρετάτε μια φωτογραφία του μπαμπά σου
Socialism: Your mum does the washing. You do the cooking. Everyone is happy in theory Σοσιαλισμός: Η μαμά σου πλένει τα ρούχα. Εσύ μαγειρεύεις. Όλοι είναι ευτυχισμένοι, θεωρητικά.
Feudalism: Your mum does the washing and pays you tax Φεουδαρχία: Η μαμά σου πλένει τα ρούχα, σου πληρώνει και φόρο.
Colonialism:You barge into mum’s room. Claim you “discovered” her room. Dump all your dirty clothes on the floor Αποικιοκρατία: Μπαίνεις στο δωμάτιο της μαμάς σου. Ισχυρίζεσαι ότι εσύ «ανακάλυψες» το δωμάτιό της. Πετάς όλα τα βρώμικα ρούχα σου στο πάτωμα.
Fascism: Your mum does the washing and you are obsessed with her nose Φασισμός: Η μαμά σου πλένει τα ρούχα κι εσύ έχεις εμμονή με τη μύτη της
Liberalism: You watch your mum do the washing and feel really really bad. “Something must be done” you say. Something may or may not get done Φιλελευθερισμός: Παρακολουθείς τη μαμά σου να πλένει τα ρούχα και νιώθεις πολύ πολύ άσχημα. «Κάτι πρέπει να γίνει» λες. Τελικά, κάτι μπορεί να γίνει. Ή και όχι.
Libertarianism: Your mum does the washing. You believe you did the washing Λιμπερταριανισμός: Η μαμά σου πλένει τα ρούχα. Πιστεύεις ότι τα έπλυνες εσύ.
Religion: Your mum does the washing. You thank god Θρησκεία: Η μαμά σου πλένει τα ρούχα. Δόξα τω θεώ.
Atheism: Your mum does the washing. You make a twelve part YouTube video demanding peer reviewed evidence she did, ιn fact, do the washing Αθεϊα: Η μαμά σου πλένει τα ρούχα. Εσύ φτιάχνεις ένα YouTube βίντεο σε δώδεκα μέρη που απαιτεί αποδεικτικά στοιχεία, ουδέτερα αξιολογημένα, ότι όντως το έκανε.
Zionism: You shoved your mum into the washing machine. And the spinning made her dizzy. And the dizziness made her vomit. And you point at the vomit and call it antisemitism Σιωνισμός: Έσπρωξες τη μαμά σου μέσα στο πλυντήριο ρούχων. Και το στύψιμο την έκανε να ζαλιστεί. Κι από τη ζάλη έκανε εμετό. Κι εσύ δείχνεις τον εμετό και το αποκαλείς αντισημιτισμό.
Americanism: Your mum does the washing. It’s in the constitution. END OF DISCUSSION Αμερικανισμός: Η μαμά σου πλένει τα ρούχα. Το λέει το σύνταγμα. ΤΕΛΟΣ ΣΥΖΗΤΗΣΗΣ.
Mansplaining: Your mum does the washing. You tell her how best to do the washing. You have never done the washing Ανδρική επεξήγηση: Η μαμά σου πλένει τα ρούχα. Της λες πώς να το κάνει καλύτερα. Έσύ δεν έχεις πλύνει ποτέ τα ρούχα.
Same Sex Marriage: Your mums do the washing Γάμος ομόφυλων ζευγαριών: Οι μαμάδες σου πλένουν τα ρούχα.
Patriarchy: Your mum doesn’t exist. The washing is mysteriously done Πατριαρχία: Η μαμά σου δεν υπάρχει. Τα ρούχα πλένονται με κάποιον μυστηριώδη τρόπο.
Terfism: Your mum doesn’t want your other mum. Doing the washing because of, like, genitals and stuff Ριζοσπαστικός αντιτράνς φεμινισμός: Η μία μαμά σου δεν θέλει η άλλη μαμά σου να πλένει τα ρούχα λόγω, ας πούμε, γεννητικών οργάνων κι άλλων τέτοιων πραγμάτων.
Polling: There’s a 70% chance you will do your washing on Saturday night. Come Sunday morning it was 100% done by your mum Δημοσκoπήσεις: Υπάρχει 70% πιθανότητα να πλύνεις τα ρούχα σου το Σαββατόβραδο. Έρχεται η Κυριακή πρωί και 100% το έχει κάνει η μαμά σου
Africanism: You go to Benny’s house. Benny’s mum does the washing. You ask your mum why she doesn’t do the washing. You do not survive the night Αφρικανισμός: Πηγαίνεις στο σπίτι του Μπένι. Η μαμά του Μπένι πλένει τα ρούχα. Ρωτάς τη μαμά σου γιατί εκείνη δεν πλένει τα ρούχα. Δεν βγάζεις τη νύχτα.
Feminism: Your mum insists you grow up and do your own washing Φεμινισμός: Η μαμά σου επιμένει να μεγαλώσεις και να πλένεις μόνος σου τα ρουχα.
White feminism: Your mum hired a woman of colour to do the washing Λευκός φεμινισμός: Η μαμά σου προσέλαβε μια μαύρη για να πλένει τα ρούχα.
Male feminism: That one time I did the washing I told everybody I did the washing. I blogged about it, bragged about it, took a selfie, Insta story. went on TV, won an Oscar, went on fortnite, did a dance. I’m an ally. Hashtag me too Ανδρικός φεμινισμός: Εκείνη τη μία φορά που έπλυνα τα ρούχα, το είπα σε όλους ότι έπλυνα τα ρούχα. Το έγραψα σε blog, καυχήθηκα γι’ αυτό, τράβηξα μια selfie, το έκανα story στο Instagram, βγήκα στην τηλεόραση, κέρδισα ένα Όσκαρ, το πόσταρα στο Fortnite, έριξα κι ένα χορό. Είμαι σύμμαχος. Κάντε κι εμένα hashtag.
Egalitarianism: That one time you did the washing is proof it’s all equal and no one needs feminism any more Εξισωτισμός: Εκείνη η μία φορά που έπλυνες τα ρούχα είναι η απόδειξη ότι είμαστε όλοι ίσοι και κανείς δεν χρειάζεται πια τον φεμινισμό
Hip Hop: Everyday I’m hustling. Every day I’m hustling. When I bring the basket, mama puts the washing in Χιπ χοπ: Κάθε μέρα είμαι στη γύρα. Κάθε μέρα είμαι στη γύρα. Όταν φέρνω το καλάθι, η μαμά βάζει μέσα τα ρούχα
Narcissism: You look good in the clothes your mum washed Ναρκισσισμός: Φαίνεσαι ωραίος με τα ρούχα που σου έπλυνε η μαμά σου.
Surrealism: The washing does your mum Σουρεαλισμός: Τα ρούχα πλένουν τη μαμά σου.
