Σαράγεβο: Στα ίχνη μιας πόλης με πολλές ζωές

Βρίσκεται σε μια στενή κοιλάδα των Δειναρικών Άλπεων, το Σαράγεβο διατηρεί μια αστική φυσιογνωμία που αλλάζει σχεδόν από οικοδομικό τετράγωνο σε οικοδομικό τετράγωνο. Η συνύπαρξη Ανατολής και Δύσης είναι εδώ απολύτως ορατή: τα οθωμανικά καλντερίμια του 15ου αιώνα παραχωρούν τη θέση τους στις επιβλητικές λεωφόρους και τις προσόψεις της Αυστροουγγρικής περιόδου, χωρίς η μετάβαση να μοιάζει τεχνητή.

Η Bascarsija και ο παλμός της παλιάς πόλης

Η φυσική αφετηρία είναι η Bascarsija, η παλιά οθωμανική αγορά και ιστορικός και πολιτιστικός πυρήνας του Σαράγεβο. Πλακόστρωτα σοκάκια, εργαστήρια, καφενεία και μικρά μαγαζιά συνθέτουν την πιο αναγνωρίσιμη εικόνα της πόλης.

Στο κέντρο της πλατείας βρίσκεται το Sebilj, η ξύλινη οθωμανική κρήνη του 18ου αιώνα, σχεδόν πάντα περικυκλωμένη από περιστέρια και περαστικούς. Από εδώ ξεκινούν τα στενά της αγοράς, ανάμεσά τους και η Kazandziluk, γνωστή για τα παραδοσιακά εργαστήρια χαλκουργίας.

Ο μεταλλικός ήχος από τα σφυριά των τεχνιτών συνοδεύει τη βόλτα. Μπρούτζινα σκεύη, δίσκοι και σερβίτσια για καφέ σκαλίζονται επιτόπου, σε μια τέχνη που εξακολουθεί να αποτελεί μέρος της καθημερινής ζωής της περιοχής.

Σε κοντινή απόσταση βρίσκεται το τζαμί Gazi Husrev-beg, το σημαντικότερο ισλαμικό μνημείο της χώρας, χτισμένο το 1530. Το συγκρότημα περιλαμβάνει μεντρεσέ, βιβλιοθήκη και δημόσιο λουτρό και αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα δείγματα της οθωμανικής κληρονομιάς της πόλης.

Λίγα μέτρα πιο πέρα, το «Sarajevo Meeting of Cultures» σηματοδοτεί με μια γραμμή στο έδαφος το σημείο όπου η οθωμανική αρχιτεκτονική συναντά την αυστροουγγρική. Η αλλαγή στο αστικό τοπίο γίνεται αμέσως αντιληπτή.

Η Λατινική Γέφυρα και μια καμπή της ευρωπαϊκής ιστορίας

Ακολουθώντας τον ποταμό Miljacka, ο επισκέπτης φτάνει στη Λατινική Γέφυρα (Latinska Cuprija). Στις 28 Ιουνίου 1914, κοντά στο σημείο αυτό, ο Γκαβρίλο Πρίντσιπ δολοφόνησε τον Αρχιδούκα Φραγκίσκο Φερδινάνδο της Αυστρίας.

Το γεγονός πυροδότησε την αλληλουχία εξελίξεων που οδήγησε στην έναρξη του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου, προσδίδοντας στη συγκεκριμένη τοποθεσία βαρύτητα που ξεπερνά κατά πολύ τα όρια της πόλης.

Η μνήμη της πολιορκίας

Η σύγχρονη ταυτότητα του Σαράγεβο παραμένει άμεσα συνδεδεμένη με την πολιορκία της πόλης κατά τη διάρκεια του πολέμου της Βοσνίας, από το 1992 έως το 1996, τη μακρύτερη πολιορκία στη νεότερη ιστορία.

Τα ίχνη της περιόδου είναι ακόμη ορατά στον αστικό ιστό, ενώ ορισμένα σημεία βοηθούν να κατανοήσει κανείς καλύτερα την κλίμακα και τη φύση εκείνων των γεγονότων.

Το Μουσείο Τούνελ της Ελπίδας (Tunnel Spasa) βρίσκεται κοντά στο αεροδρόμιο. Εκεί σκάφτηκε η μυστική σήραγγα κάτω από τον διάδρομο προσγείωσης, η οποία αποτέλεσε τη μοναδική δίοδο της πολιορκημένης πόλης προς τον έξω κόσμο για την προμήθεια τροφίμων, πολεμοφοδίων και φαρμάκων.

Στην παλιά πόλη, το Galerie 11/07/95 παρουσιάζει μια διαδραστική φωτογραφική έκθεση αφιερωμένη στη μνήμη των θυμάτων της γενοκτονίας της Σρεμπρένιτσα.

Στους δρόμους συναντά κανείς και τα «Ρόδα του Σαράγεβο» (Sarajevo Roses): ίχνη από οβίδες στο τσιμέντο, γεμισμένα με κόκκινη ρητίνη ως φόρος τιμής στα θύματα των βομβαρδισμών.

Η θέα από το Κίτρινο Φρούριο

Το Κίτρινο Φρούριο (Zuta Tabija), στους λόφους πάνω από την Bascarsija, προσφέρει την καλύτερη πανοραμική άποψη της πόλης.

Από εκεί διακρίνεται καθαρά η γεωγραφία του Σαράγιεβο, με τον πυκνό αστικό ιστό να απλώνεται μέσα στην κοιλάδα και τα βουνά να τον περιβάλλουν. Η δύση του ηλίου είναι η ιδανική ώρα για την επίσκεψη.

Περπατώντας στο κέντρο

Το κέντρο του Σαράγεβο είναι εξαιρετικά συμπαγές και σε μεγάλο βαθμό πεζοδρομημένο, κάτι που κάνει την εξερεύνηση με τα πόδια την πιο πρακτική επιλογή.

Η Ferhadija είναι ο κεντρικός πεζόδρομος της αυστροουγγρικής συνοικίας, με καταστήματα, καφέ και νεοκλασικά κτίρια. Εκεί βρίσκεται και ο Καθεδρικός Ναός της Καρδιάς του Ιησού.

Εξίσου ευχάριστη είναι η διαδρομή κατά μήκος των οχθών του Miljacka, όπου ξεχωρίζει η επιβλητική Εθνική

Βιβλιοθήκη (Vijecnica), εξαιρετικό δείγμα ψευδο-μοριστικού ρυθμού.

Με το τελεφερίκ στο Trebevic

Η Sarajevska Zicara συνδέει το κέντρο με το όρος Trebevic μέσα σε λίγα λεπτά.

Εκεί βρίσκονται τα εγκαταλελειμμένα κανάλια bobsled των Χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων του 1984. Σήμερα είναι καλυμμένα με γκράφιτι και περιβάλλονται από πυκνό δάσος, δημιουργώντας ένα ασυνήθιστο τοπίο όπου η ολυμπιακή κληρονομιά συναντά τη σύγχρονη street art και τη φύση.

Γαστρονομία: Οι βασικές γεύσεις της Βοσνίας

Η κουζίνα της χώρας συνδυάζει βαλκανικές, οθωμανικές και κεντροευρωπαϊκές επιρροές, με έμφαση στο κρέας, τα ζυμαρικά και τα φρέσκα γαλακτοκομικά.

Τα Cevapi είναι μικρά ρολά από ψητό κιμά, συνήθως μοσχάρι και αρνί, που σερβίρονται μέσα σε ψωμί somun, με ψιλοκομμένο κρεμμύδι και kajmak, ένα κρεμώδες γαλακτοκομικό. Θα τα βρείτε στις παραδοσιακές Cevabdzinica, όπως το Zeljo και το Petica.

Το Burek είναι παραδοσιακή πίτα με χειροποίητο φύλλο. Στη Βοσνία, η ονομασία αφορά αποκλειστικά την πίτα με κιμά. Η εκδοχή με τυρί λέγεται Sirnica, ενώ εκείνη με σπανάκι Zeljanica. Σερβίρονται σε εξειδικευμένα μαγαζιά, τις Buregdzinica, όπως το Sac.

Το Bosanski Lonac είναι παραδοσιακό βοσνιακό φαγητό που σιγομαγειρεύεται σε πήλινη γάστρα, με στρώσεις από κρέας και λαχανικά. Θα το βρείτε κυρίως σε παραδοσιακά εστιατόρια, γνωστά ως Ascinica.

Ο Bosanska Kafa, ο βοσνιακός καφές, σερβίρεται σε χάλκινο μπρίκι, το dzezva, πάνω σε δίσκο, συνοδευόμενος από λουκούμι (rahatlokum) και ένα ποτήρι νερό. Τα παραδοσιακά καφενεία της Bascarsija είναι το κατάλληλο μέρος για να τον δοκιμάσει κανείς.

Για το τέλος του γεύματος, οι πιο δημοφιλείς επιλογές είναι ο μπακλαβάς και το Tufahija, ένα βραστό μήλο γεμιστό με καρύδια και σαντιγί.

Χρήσιμες πληροφορίες

Το εθνικό νόμισμα της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης είναι το Μετατρέψιμο Μάρκο (BAM/KM), το οποίο έχει σταθερή ισοτιμία με το ευρώ: 1 ευρώ αντιστοιχεί περίπου σε 1,95 BAM.

Αν και τα ευρώ γίνονται συχνά δεκτά σε τουριστικά σημεία, τα μετρητά σε τοπικό νόμισμα είναι απαραίτητα για μικρότερες αγορές.

Η άνοιξη και το φθινόπωρο προσφέρουν τις καλύτερες συνθήκες για περιήγηση, χάρη στον ήπιο καιρό.

Το καλοκαίρι φιλοξενείται το διεθνώς αναγνωρισμένο Sarajevo Film Festival, ενώ τον χειμώνα οι λάτρεις του σκι κατευθύνονται στα γύρω βουνά, κυρίως στη Jahorina και τη Bjelasnica.

Το Σαράγεβο διαβάζεται καλύτερα μέσα από τις αντιθέσεις του: οθωμανική αγορά και αυστροουγγρικές λεωφόροι, μνημεία παγκόσμιας ιστορίας και ίχνη ενός πρόσφατου πολέμου, αστικό τοπίο και βουνό σε απόσταση λίγων λεπτών. Αυτή ακριβώς η πυκνότητα εμπειριών είναι που του δίνει τον ιδιαίτερο χαρακτήρα του.