Κλιματιστικό: Τι προκαλεί σε δέρμα, μάτια και πνεύμονες, πώς να προστατευτούμε

Ο κλιματισμός αποτελεί πολύτιμο σύμμαχο απέναντι στις υψηλές θερμοκρασίες, ιδίως σε περιόδους παρατεταμένου καύσωνα.

Η πολύωρη παραμονή, ωστόσο, σε έντονα κλιματιζόμενους χώρους μπορεί να προκαλέσει ενοχλήσεις, κυρίως εξαιτίας της ξηρότητας του αέρα, της απότομης μεταβολής της θερμοκρασίας και της ανεπαρκούς συντήρησης των συσκευών.

Γιατροί επισημαίνουν ότι τα περισσότερα συμπτώματα είναι ήπια και μπορούν να περιοριστούν με απλά μέτρα. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται, πάντως, από όσους έχουν ευαίσθητο δέρμα, φορούν φακούς επαφής ή αντιμετωπίζουν χρόνια αναπνευστικά προβλήματα.

Ξηρότητα σε δέρμα, μάτια, μύτη και λαιμό

Μία από τις συχνότερες επιπτώσεις του κλιματισμού είναι η απώλεια υγρασίας από το δέρμα. Καθώς το κλιματιστικό αφαιρεί υγρασία από τον αέρα, το δέρμα μπορεί να παρουσιάσει ξηρότητα, αίσθημα τραβήγματος, ξεφλούδισμα ή αυξημένη ευαισθησία.

Σε ανθρώπους που έχουν ήδη ξηρό ή ευαίσθητο δέρμα, τα συμπτώματα ενδέχεται να γίνουν εντονότερα, ενώ μπορεί να επιδεινωθούν παθήσεις όπως το έκζεμα.

Η δρ Όπελ Μπέικερ, γενική γιατρός στην κλινική Mayfield του Μπράιτον και Χόουβ, εξηγεί: «Το κλιματιστικό μειώνει την υγρασία του αέρα, κάτι που μας κάνει να αισθανόμαστε πιο δροσερά, μπορεί όμως να αυξήσει την απώλεια νερού από το δέρμα».

Η ξηρότητα δεν περιορίζεται στο δέρμα. Ο ξηρός αέρας μπορεί να επηρεάσει και τα μάτια, προκαλώντας κάψιμο, τσούξιμο ή αίσθημα δυσφορίας. Όσοι φορούν φακούς επαφής είναι πιθανό να ενοχληθούν περισσότερο, καθώς η επιφάνεια των ματιών στεγνώνει ευκολότερα.

«Σε πολύ σπάνιες περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστεί και παροδική θολή όραση», σημειώνει η δρ Μπέικερ, προσθέτοντας ότι το συχνότερο ανοιγοκλείσιμο των βλεφάρων μπορεί να συμβάλει στην καλύτερη ενυδάτωση των ματιών.

Ανάλογες ενοχλήσεις μπορεί να παρουσιαστούν στη μύτη και στον λαιμό. Οι βλεννογόνοι χρειάζονται υγρασία για να λειτουργούν σωστά και, όταν ξηραίνονται, μπορεί να προκληθούν πονόλαιμος, βραχνάδα ή αίσθημα βουλωμένης μύτης.

Η δρ Λούσι Χούπερ, γενική γιατρός στο Λονδίνο και συνιδρύτρια της Coyne Medical, αναφέρει: «Όταν η μύτη και ο λαιμός ξηραίνονται, δυσκολεύεται η απομάκρυνση της βλέννας, η οποία αποτελεί σημαντικό μέρος της άμυνας του ανοσοποιητικού συστήματος».

Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστεί και ρινορραγία, καθώς η ξηρότητα κάνει τον εσωτερικό ιστό της μύτης πιο ευάλωτο σε μικρούς τραυματισμούς.

«Ο κλιματισμός μπορεί να ξηράνει τους βλεννογόνους στο εσωτερικό της μύτης και να τους κάνει πιο επιρρεπείς σε μικρές ρωγμές. Έτσι, το δυνατό φύσημα ή η μηχανική ενόχληση της μύτης μπορεί να προκαλέσει αιμορραγία», εξηγεί η δρ Μπέικερ.

Πότε επιβαρύνονται οι πνεύμονες και γιατί εμφανίζονται πονοκέφαλοι

Η επίδραση του κλιματισμού στο αναπνευστικό εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την κατάσταση της συσκευής. Ένα κλιματιστικό που δεν συντηρείται σωστά μπορεί να διασπείρει σκόνη, γύρη, μούχλα και άλλα αλλεργιογόνα στον χώρο.

Τα σωματίδια αυτά είναι δυνατόν να ερεθίσουν τους πνεύμονες και να επιδεινώσουν καταστάσεις όπως το άσθμα ή οι αλλεργίες.

«Όταν οι μονάδες κλιματισμού δεν συντηρούνται σωστά, μπορεί να αυξηθεί η κυκλοφορία σκόνης, γύρης και μούχλας, στοιχεία που ερεθίζουν τους πνεύμονες και ενδέχεται να πυροδοτήσουν συμπτώματα άσθματος», αναφέρει η δρ Μπέικερ.

Η δρ Χούπερ προσθέτει ότι οι κλειστοί και ανεπαρκώς αεριζόμενοι χώροι μπορεί να διευκολύνουν τη μετάδοση λοιμώξεων του αναπνευστικού. Το ζήτημα είναι σοβαρότερο για όσους πάσχουν ήδη από χρόνια πνευμονοπάθεια, καθώς μία επιπλέον λοίμωξη μπορεί να επιβαρύνει αισθητά την κατάστασή τους.

Η πολύωρη έκθεση στον ψυχρό αέρα μπορεί επίσης να συνδεθεί με πονοκέφαλο, μυϊκή δυσκαμψία ή πόνους στο σώμα. Οι ενοχλήσεις αυτές οφείλονται συχνά σε συνδυασμό παραγόντων, όπως η αφυδάτωση, η ξηρότητα του δέρματος και η μυϊκή ένταση που προκαλεί το ψυχρό ρεύμα αέρα.

«Όσοι έχουν παραμείνει για ώρες σε ένα έντονα κλιματιζόμενο δωμάτιο ίσως έχουν αισθανθεί πονοκέφαλο ή πόνους στο σώμα. Συνήθως η βασική αιτία είναι η αφυδάτωση, αλλά και ο ψυχρός αέρας μπορεί να προκαλέσει μυϊκή ένταση», επισημαίνει η δρ Μπέικερ.

Πώς περιορίζονται οι ενοχλήσεις

Το πρώτο και σημαντικότερο μέτρο είναι η επαρκής ενυδάτωση. Η τακτική κατανάλωση νερού μέσα στην ημέρα συμβάλλει στην πρόληψη της ξηρότητας και μειώνει την πιθανότητα εμφάνισης πονοκεφάλου ή κόπωσης.

Παράλληλα, όσοι πρόκειται να παραμείνουν για πολλές ώρες σε κλιματιζόμενο χώρο καλό είναι να χρησιμοποιούν ενυδατική κρέμα. Προϊόντα που περιέχουν γλυκερίνη ή υαλουρονικό οξύ βοηθούν το δέρμα να συγκρατεί την υγρασία και ενισχύουν τον φυσικό προστατευτικό φραγμό του.

«Μια καλή ενυδατική κρέμα δημιουργεί ένα πρόσθετο προστατευτικό στρώμα και περιορίζει την απώλεια υγρασίας», τονίζει η δρ Μπέικερ.

Χρήσιμη είναι επίσης η εφαρμογή ενός θρεπτικού βάλσαμου στα χείλη, ενώ όσοι φορούν φακούς επαφής μπορούν να μειώνουν τις ώρες χρήσης τους ή να χρησιμοποιούν κατάλληλες ενυδατικές οφθαλμικές σταγόνες.

Στο αυτοκίνητο, οι αεραγωγοί δεν θα πρέπει να κατευθύνονται απευθείας προς το πρόσωπο και τα μάτια. Στο σπίτι ή στον χώρο εργασίας, η τακτική συντήρηση της συσκευής και ο καθαρισμός ή η αντικατάσταση των φίλτρων είναι απαραίτητα για τον περιορισμό της σκόνης και των αλλεργιογόνων.

Ένας υγραντήρας μπορεί επίσης να βοηθήσει στη διατήρηση ικανοποιητικών επιπέδων υγρασίας, ιδιαίτερα σε χώρους όπου το κλιματιστικό λειτουργεί για πολλές ώρες. Τα φυτά εσωτερικού χώρου μπορούν να συμβάλουν σε μικρότερο βαθμό στη βελτίωση της ατμόσφαιρας.

Τέλος, οι γιατροί συνιστούν συνετή και όχι αδιάκοπη χρήση του κλιματισμού. Τις πρωινές ώρες, όταν η θερμοκρασία είναι χαμηλότερη, μπορεί να αρκεί ο φυσικός αερισμός του χώρου. Η ενεργοποίηση της συσκευής αργότερα, όταν η ζέστη γίνεται εντονότερη, μειώνει την πολύωρη έκθεση στον ψυχρό και ξηρό αέρα, χωρίς να στερεί την απαραίτητη προστασία από τη ζέστη.