Μεταμοσχευμένος νεφρός χοίρου λειτούργησε σε άνθρωπο για διάστημα-ρεκόρ

Ένα σημαντικό ορόσημο στην προσπάθεια αντιμετώπισης της παγκόσμιας έλλειψης μοσχευμάτων ανακοίνωσαν Αμερικανοί γιατροί, καθώς νεφρό από γενετικά τροποποιημένο χοίρο λειτούργησε στο σώμα ασθενούς για 271 ημέρες, σημειώνοντας τη μεγαλύτερη διάρκεια λειτουργίας που έχει καταγραφεί μέχρι σήμερα.

Ο ασθενής, Τιμ Άντριους, δήλωσε ότι η μεταμόσχευση του έδωσε «ελπίδα» και τον απάλλαξε προσωρινά από την ανάγκη να επισκέπτεται συχνά νοσοκομείο για αιμοκάθαρση.

Η ομάδα του νοσοκομείου Mass General Brigham στις ΗΠΑ υποστηρίζει ότι η επιτυχία αυτή δείχνει πως τα όργανα χοίρων θα μπορούσαν στο μέλλον να λειτουργούν ως «γέφυρα» μέχρι να βρεθεί διαθέσιμο ανθρώπινο μόσχευμα.

Ωστόσο, το νεφρό τελικά σταμάτησε να λειτουργεί και αφαιρέθηκε, με τον Άντριους να χρειάζεται για μικρό χρονικό διάστημα αιμοκάθαρση, μέχρι να βρεθεί ανθρώπινο μόσχευμα.

Η μάχη με την έλλειψη μοσχευμάτων

Οι επιστήμονες στρέφονται τα τελευταία χρόνια στη ξενομεταμόσχευση, δηλαδή τη χρήση οργάνων από άλλα είδη, εξαιτίας της μεγάλης έλλειψης διαθέσιμων μοσχευμάτων.

Στις ΗΠΑ περίπου 100.000 άνθρωποι περιμένουν μεταμόσχευση νεφρού, ενώ πραγματοποιούνται μόλις περίπου 25.000 επεμβάσεις τον χρόνο.

Ο Άντριους, που έπασχε από τελικού σταδίου νεφρική ανεπάρκεια λόγω διαβήτη τύπου 2, ενημερώθηκε ότι μπορεί να χρειαστούν έως και επτά χρόνια μέχρι να φτάσει στην κορυφή της λίστας μεταμοσχεύσεων. Ωστόσο, το προσδόκιμο ζωής ενός ασθενούς σε αιμοκάθαρση είναι κατά μέσο όρο περίπου πέντε χρόνια.

«Η ελπίδα είναι το σημαντικότερο πράγμα. Η πιθανότητα να απαλλαγώ από το μηχάνημα της αιμοκάθαρσης και να ζήσω τη ζωή μου», ανέφερε.

Πώς έγινε δυνατή η μεταμόσχευση

Οι χοίροι θεωρούνται κατάλληλοι για ξενομεταμοσχεύσεις, καθώς τα όργανά τους έχουν παρόμοιο μέγεθος με τα ανθρώπινα και υπάρχει μεγάλη εμπειρία στην εκτροφή τους.

Ωστόσο, η μεταμόσχευση ενός απλού οργάνου χοίρου σε άνθρωπο θα προκαλούσε άμεση και καταστροφική αντίδραση του ανοσοποιητικού συστήματος.

Για τον λόγο αυτό οι ερευνητές δημιούργησαν γενετικά τροποποιημένους χοίρους, στους οποίους έχουν γίνει 69 γονιδιακές αλλαγές ώστε τα όργανά τους να είναι περισσότερο συμβατά με τον ανθρώπινο οργανισμό.

Οι τροποποιήσεις αυτές αφαιρούν χαρακτηριστικά των κυττάρων του χοίρου που αναγνωρίζει και επιτίθεται το ανθρώπινο ανοσοποιητικό σύστημα, ενώ προσθέτουν ανθρώπινο γενετικό υλικό που λειτουργεί ως «καμουφλάζ» για την προστασία του μοσχεύματος.

Οι προκλήσεις παραμένουν

Η μεταμόσχευση πραγματοποιήθηκε στις 25 Ιανουαρίου 2025, όταν ο Άντριους ήταν 66 ετών. Το νεφρό λειτούργησε αμέσως και συνέχισε να φιλτράρει το αίμα του για 271 ημέρες.

Οι γιατροί εντόπισαν αρχικά σημάδια απόρριψης από το ανοσοποιητικό σύστημα, τα οποία αντιμετωπίστηκαν με αλλαγές στη φαρμακευτική αγωγή.

Ωστόσο, μετά από περίπου έξι μήνες, τα αιμοφόρα αγγεία του νεφρού άρχισαν να παρουσιάζουν βλάβες, το όργανο παρουσίασε φλεγμονή και τελικά σταμάτησε να λειτουργεί.

Οι επιστήμονες υπογραμμίζουν ότι η περίπτωση αυτή δείχνει τόσο τις δυνατότητες όσο και τα εμπόδια που παραμένουν στην κλινική εφαρμογή των ξενομεταμοσχεύσεων.

«Η περίπτωση αυτή αναδεικνύει τόσο την υπόσχεση όσο και τις προκλήσεις που παραμένουν στις μεταμοσχεύσεις νεφρών από ζώα σε ανθρώπους», ανέφεραν οι γιατροί στη δημοσίευσή τους στο ιατρικό περιοδικό The Lancet.