Χανταϊός: Πότε θα είναι έτοιμα φάρμακα και εμβόλια

Εδώ και χρόνια επιστήμονες σε διάφορα ερευνητικά ιδρύματα ανά τον κόσμο αναζητούν τη θεραπεία για την σπάνια μολυσματική ασθένεια του χανταϊού, η οποία προκάλεσε συρροή κρουσμάτων σε κρουαζιερόπλοιο.

Η τελευταία κλειστού τύπου επιδημία, η οποία έχει προκαλέσει τρεις θανάτους και έχει μολύνει αρκετά άτομα, προσθέτει επείγουσα ανάγκη στις εν λόγω προσπάθειες.

Αν και τον χανταϊό συνήθως μεταδίδεται μέσω της επαφής από μολυσμένα τρωκτικά, η τρέχουσα επιδημία αφορά ένα στέλεχος που μπορεί να μεταδοθεί από άνθρωπο σε άνθρωπο.

Ωστόσο, οι όποιες έρευνες υπήρξαν στο παρελθόν, είχαν καταληφθεί απουσία σταθερής χρηματοδότησης, και τώρα, οι ειδικοί αναζητούν και πάλι χρήματα, προκειμένου να χρηματοδοτήσουν περαιτέρω δοκιμές και άλλες έρευνες που θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην ανάπτυξη φαρμάκων και εμβολίων για τον χανταϊό.

Ακολουθούν τα δεδομένα που έχουμε μέχρι σήμερα για τα φάρμακα και τα εμβόλια του χανταϊού που βρίσκονται υπό ανάπτυξη:

Φάρμακα για τον χανταϊό

Ένα διεθνές κονσόρτσιουμ ερευνητών από πανεπιστήμια, βιοτεχνολογικές εταιρείες και το Ινστιτούτο Στρατιωτικής Έρευνας των ΗΠΑ ανέπτυξε ένα αντίσωμα που σχεδιάστηκε για να επιτίθεται στον χανταϊό.

Σε μια μελέτη, το αντίσωμα προστάτευσε χάμστερ από το στέλεχος των Άνδεων, το στέλεχος που εντοπίζεται στην τρέχουσα επιδημία και μπορεί να μεταδοθεί μεταξύ ανθρώπων,  σύμφωνα με τα αποτελέσματα μελέτης που δημοσιεύτηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Science Translational Medicine το 2022.

Το αντίσωμα προήλθε από δείγματα αίματος ατόμων που είχαν μολυνθεί από άλλο στέλεχος του χανταϊού, δήλωσε ο Καρτίκ Τσάντραν, καθηγητής Μικροβιολογίας και Ανοσολογίας στο Albert Einstein College of Medicine στη Νέα Υόρκη και μέλος της ομάδας που το ανέπτυξε.

Το αντίσωμα σχεδιάστηκε για να συνδέεται με τις πρωτεΐνες στην επιφάνεια του ιού, εμποδίζοντας έτσι την ικανότητά του να εισχωρεί στα ανθρώπινα κύτταρα. Επίσης, μπορεί να βοηθήσει στην εξάλειψη των μολυσμένων κυττάρων.

Τα αντισώματα ήταν ένα κρίσιμο εργαλείο στη μάχη κατά του Covid-19. Λίγο μετά την εμφάνιση του ιού, φαρμακευτικές εταιρείες, όπως οι Regeneron Pharmaceuticals και Eli Lilly, σχεδίασαν αντισώματα και τα δοκίμασαν σε μολυσμένα άτομα, διαπιστώνοντας ότι κρατούσαν πολλούς ανθρώπους εκτός νοσοκομείου.

Με το αντίσωμα για τον χανταϊό, ο στόχος θα ήταν να χορηγηθεί σε άτομα που εκτέθηκαν, ώστε είτε να αποτραπεί η μόλυνση είτε να περιοριστεί η σοβαρότητα οποιασδήποτε ασθένειας, δήλωσε ο Τσάντραν. Θα μπορούσε επίσης να χορηγηθεί σε κάποιον που έχει μολυνθεί και παρουσιάζει κάποια συμπτώματα, προκειμένου να αποτραπεί η επιδείνωσή τους.

Ωστόσο, το αντίσωμα έχει δοκιμαστεί μόνο σε ζώα και δεν θα ήταν εφικτό να παραχθεί σε σημαντική ποσότητα για να βοηθήσει στην τρέχουσα επιδημία. Η χρηματοδότηση από το Ινστιτούτο Αλλεργιών και Λοιμωδών Νόσων των ΗΠΑ για το πρόγραμμα έληξε το 2024, πριν προλάβουν να το δοκιμάσουν σε ανθρώπους.

Ο Τσάντραν χρειάζεται τώρα περισσότερα χρήματα για να προχωρήσει η έρευνα, αλλά είπε ότι το κονσόρτσιουμ δεν κατάφερε να εξασφαλίσει την απαραίτητη χρηματοδότηση, καθώς τα ξεσπάσματα hantavirus είναι σπάνια και δεν αποτελούν προτεραιότητα σε σχέση με άλλους ιούς.

Ένα τμήμα του Στρατού των ΗΠΑ συμμετείχε επίσης στην ερευνητική προσπάθεια, μαζί με τη Mapp Biopharmaceutical, η οποία ανέπτυξε ένα πειραματικό “κοκτέιλ” αντισωμάτων που χορηγήθηκε σε ασθενείς με τον ιό Έμπολα κατά τη διάρκεια της επιδημίας στη Δυτική Αφρική το 2014 και το 2015, μειώνοντας το ποσοστό θνησιμότητας σε μια μικρή μελέτη.

Εμβόλια για τον χανταϊό

Πριν ακόμη ξεκινήσει αυτή η επιδημία, η Moderna πραγματοποίησε έρευνα για τους χανταϊούς, σε συνεργασία με το Στρατιωτικό Ινστιτούτο Ιατρικής Έρευνας για Μολυσματικές Ασθένειες των ΗΠΑ.

Η εταιρεία δημιούργησε επίσης μια συνεργασία το 2024 με το Κέντρο Καινοτομίας Εμβολίων του Πανεπιστημίου Κορέας για τη διεξαγωγή έρευνας σχετικά με το εμβόλιο του χανταϊού, στο πλαίσιο ενός προγράμματος της Moderna για συνεργασία με εξωτερικούς ερευνητές για επικίνδυνους ιούς.

«Αυτές οι προσπάθειες είναι σε πρώιμο στάδιο και συνεχίζονται και αντικατοπτρίζουν την ευρύτερη ευθύνη της Moderna να αναπτύξει αντίμετρα για αναδυόμενες μολυσματικές ασθένειες», δήλωσε εκπρόσωπος της εταιρείας.

Αυτό δεν είναι το μόνο ερευνητικό έργο για εμβόλιο τον χανταϊό τα τελευταία χρόνια. Το Στρατιωτικό Ινστιτούτο Ιατρικής Έρευνας πραγματοποίησε μερικές πρώιμες μελέτες για πιθανό εμβόλιο σε ανθρώπους, με μία από αυτές να προκαλεί με ασφάλεια ανοσολογική απόκριση, σύμφωνα με τα αποτελέσματα που δημοσιεύτηκαν στην επιστημονική επιθεώρηση Journal of Infectious Diseases το 2023.