Οι Ευρωπαίοι χαράζουν σχέδιο δράσης απέναντι στον Τραμπ – Η πρόταση Μητσοτάκη

Ξεκίνησε λίγο μετά τις 20:30 (ώρα Ελλάδος) στις Βρυξέλλες το έκτακτο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, με αντικείμενο τις σχέσεις ΕΕ-ΗΠΑ, εν μέσω αυξημένης μεταβλητότητας στις διατλαντικές σχέσεις, παρά τα πιο θετικά μηνύματα των τελευταίων 24ωρών.

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες συναντώνται στις Βρυξέλλες για να συζητήσουν το μέλλον της διατλαντικής σχέσης και να χαράξουν συντονισμένη στάση απέναντι στη διοίκηση Τραμπ.

Το κλίμα που περιβάλλει τη συνάντηση έχει αλλάξει άρδην το τελευταίο 24ωρο, μετά την ανακοίνωση του αμερικανού προέδρου ότι ανακαλεί τις δασμολογικές του απειλές.

Παρά την ανακούφιση που υπαινίσσεται η εξέλιξη αυτή, η αβεβαιότητα σχετικά με τη μακροπρόθεσμη σταθερότητα της σχέσης παραμένει βαθιά ενσωματωμένη στον ευρωπαϊκό σχεδιασμό. Όπως τονίζουν διπλωματικές πηγές, «ακριβώς λόγω της ασταθούς φύσης της διατλαντικής δυναμικής, η διάρθρωση κοινής ευρωπαϊκής θέσης είναι σήμερα επιτακτική».

Η σύνοδος κορυφής ξεκίνησε με τους ηγέτες να τηρούν ενός λεπτού σιγή για τα θύματα του σιδηροδρομικού δυστυχήματος στην Ισπανία.

Πριν αρχίσει η συζήτηση για τις σχέσεις ΕΕ–ΗΠΑ, ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, μετέφερε μήνυμα συλλυπητηρίων εκ μέρους όλων των ηγετών προς τον Ισπανό Πρωθυπουργό Πέδρο Σάντσεθ για τα θύματα των πρόσφατων τραγικών σιδηροδρομικών δυστυχημάτων στην Ισπανία.

Στη συνέχεια, οι ηγέτες τήρησαν ενός λεπτού σιγή στη μνήμη των θυμάτων, σύμφωνα με αξιωματούχο της ΕΕ.

Πολλές πρωτεύουσες χαρακτήρισαν τις τελευταίες εβδομάδες ως σοκ για τις διατλαντικές σχέσεις – αλλά όχι ρήξη – υπογραμμίζοντας ότι η Ευρώπη πρέπει να παραμείνει ενωμένη υπό την πίεση των ΗΠΑ.

Η Ολλανδία δήλωσε ότι η Ουάσινγκτον παραμένει «εξαιρετικά σημαντική», άποψη που συμμερίζεται η Λιθουανία, η οποία χαρακτήρισε τις ΗΠΑ «τον πιο κοντινό φίλο της».

Η Αυστρία ήταν πιο προσεκτική, λέγοντας ότι «μόνο ο χρόνος θα δείξει αν η ζημιά είναι προσωρινή». Παρ’ όλα αυτά, η Βιέννη επισήμανε κάποια ανακούφιση, σημειώνοντας ότι η Ουάσινγκτον είχε υποχωρήσει από τις απειλές δασμών και την προσπάθεια να προσαρτήσει τη Γροιλανδία.

Η Σουηδία δήλωσε ότι η προσπάθεια των ΗΠΑ να καταλάβουν τη Γροιλανδία είναι «εντελώς απαράδεκτη», προσθέτοντας ότι οποιαδήποτε χώρα με ένα νησί θα μπορούσε να καταλάβει τι αντιμετωπίζει η Δανία. Η Ευρώπη, σύμφωνα με τη Στοκχόλμη, δεν θα επιτρέψει να εκβιαστεί.

Πολλές χώρες της ΕΕ, ωστόσο, χαιρέτισαν το γεγονός ότι ο Τραμπ υποχώρησε από τα σχέδια να αποκτήσει τη Γροιλανδία με τη βία και από τις προτεινόμενες δασμολογικές απειλές κατά οκτώ ευρωπαϊκών χωρών.

Η Δανία, που βρέθηκε στο επίκεντρο των εβδομάδων έντασης γύρω από τη Γροιλανδία, δήλωσε ότι θα συνεργαστεί με τις ΗΠΑ μέσω παραδοσιακής διπλωματίας.

Η κορυφαία διπλωμάτης της ΕΕ, Κάγια Κάλλας, αναγνώρισε ότι οι διατλαντικές σχέσεις υπέστησαν «μεγάλο πλήγμα» την περασμένη εβδομάδα, αλλά τόνισε ότι η Ευρώπη δεν θα απορρίψει «80 χρόνια καλών σχέσεων» λόγω των τρεχουσών διαφωνιών. Η Γερμανία πρόσθεσε ότι «η ενότητα και η αποφασιστικότητα μπορούν να κάνουν τη διαφορά».

Αυτό το θέμα κυριάρχησε στη συνέχεια της συζήτησης. Η Γαλλία δήλωσε ότι όταν η Ευρώπη ενεργεί από κοινού και αντιδρά γρήγορα, οι εντάσεις μπορούν να τεθούν υπό έλεγχο και η Ευρώπη κερδίζει «σεβασμό».

Η Φινλανδία τόνισε ότι η Ευρώπη πρέπει να συνεχίσει να στηρίζει τη Δανία και τη Γροιλανδία και να παραμείνει ενωμένη, ενώ η Δανία ευχαρίστησε επίσης την Ευρώπη για την υποστήριξή της, χαρακτηρίζοντάς την «εξαιρετικά σημαντική» σε μια πολύ δύσκολη κατάσταση.

Η πρωθυπουργός της Ιταλίας Τζόρτζια Μελόνι έφτασε στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο για να συμμετάσχει στην άτυπη σύνοδο κορυφής, ωστόσο, δεν απάντησε σε ερωτήσεις δημοσιογράφων.

“Συμβούλιο Ειρήνης” αυστηρά για τη Γάζα προτείνει ο Μητσοτάκης

Μία συμβιβαστική πρόταση για το “Συμβούλιο Ειρήνης” του Ντόναλντ Τραμπ για τη Γάζα κατέθεσε προσερχόμενος στην έκτακτη Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ στις Βρυξέλλες ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης.

“Όχι μόνο η Ελλάδα αλλά και όλες οι χώρες της ΕΕ με δύο εξαιρέσεις έχουν εκφράσει εύλογους νομικούς προβληματισμούς, καθώς το Συμβούλιο Ειρήνης όπως έχει παρουσιαστεί από τις ΗΠΑ εκφεύγει κατά πολύ του ψηφίσματος 2803 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ”, δήλωσε ο πρωθυπουργός.

Πρότεινε δε οι 13 χώρες που έχουν προσκληθεί, “να προσυπογράψουν την προσχώρηση τους μόνο όμως για την επόμενη φάση της ειρηνευτικής διαδικασίας στη Γάζα και για όσο απαιτηθεί”. 

Ο κ.Μητσοτάκης έκανε λόγο για “εύλογη συμβιβαστική λύση που θα μας επιτρέψει να συμμετάσχουμε στην ειρηνευτική διαδικασία στη Γάζα χωρίς όμως να δημιουργήσουμε έναν νέο οργανισμό, που θα λειτουργεί ανταγωνιστικά στον ΟΗΕ”. 

“Παραμένουμε σε επαγρύπνηση” δηλώνει ο Εμανουέλ Μακρόν

Η Γαλλία και η Ευρώπη θέλουν «σεβασμό», υπογράμμισε ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν προσερχόμενος στο έκτακτο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις Βρυξέλλες.

Όπως δήλωσε, η άτυπη σύνοδος κορυφής αποσκοπεί στο να καταδείξει ότι «όταν η Ευρώπη είναι ενωμένη, ισχυρή και αντιδρά γρήγορα, οι εξελίξεις κινούνται με τάξη και ψυχραιμία». Ο Εμανουέλ Μακρόν εξέφρασε την ικανοποίησή του για το γεγονός ότι, έπειτα από μια εβδομάδα που ξεκίνησε με κλιμάκωση, απειλές εισβολής και εμπορικές απειλές, η κατάσταση επανήλθε σε ένα «πολύ πιο αποδεκτό πλαίσιο», τονίζοντας ωστόσο ότι «η Ευρώπη παραμένει σε επαγρύπνηση». Επισήμανε, επίσης, ότι «όταν η ΕΕ αντιδρά ενιαία και αξιοποιεί τα μέσα που διαθέτει, μπορεί να επιβάλει τον σεβασμό ακόμη και υπό απειλή».

Αναφερόμενος στο ΝΑΤΟ και τη Γροιλανδία, ο Εμανουέλ Μακρόν δήλωσε ότι θα συζητηθούν οι στρατιωτικές ασκήσεις που προγραμματίζει η Συμμαχία, σημειώνοντας ότι «η Γαλλία είναι διαθέσιμη να συμμετάσχει». Παράλληλα, υπογράμμισε ότι διαβεβαίωσε τη Δανή πρωθυπουργό για τη στήριξη της Γαλλίας στις επικείμενες συζητήσεις, επαναλαμβάνοντας ότι η Ευρώπη είναι έτοιμη να χρησιμοποιήσει τα μέσα που διαθέτει, εφόσον επανεμφανιστούν απειλές.

Ο Γάλλος πρόεδρος σημείωσε ότι τα ζητήματα ασφάλειας της Αρκτικής θα συζητηθούν στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ, ενώ τα θέματα που άπτονται της κυριαρχίας της Γροιλανδίας εμπίπτουν στις διμερείς σχέσεις Ηνωμένων Πολιτειών και Δανίας και αποτελούν αρμοδιότητα της Κοπεγχάγης. «Πρέπει να προσεγγιστούν με ψυχραιμία», είπε χαρακτηριστικά.

Τέλος, ερωτηθείς για τις σχέσεις του με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, ο Εμανουέλ Μακρόν περιορίστηκε να πει ότι «δεν εξαρτώνται από εμένα», ενώ ο ίδιος δήλωσε «ήρεμος και σταθερός».

“Ευγνώμων” για την αλλαγή στάσης του Τραμπ για τη Γροιλανδία δηλώνει ο Φρίντριχ Μερτς

Ο καγκελάριος της Γερμανίας Φρίντριχ Μερτς καλωσόρισε την αλλαγή στάσης του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για τη Γροιλανδία, αφού είχε προηγουμένως εκφράσει τον φόβο ότι η διένεξη θα μπορούσε να προκαλέσει ρήξη στο ΝΑΤΟ.

«Είμαι πολύ ευγνώμων που ο πρόεδρος Τραμπ πήρε αποστάσεις από τα αρχικά σχέδιά του για κατάληψη της Γροιλανδίας. Είμαι επίσης ευγνώμων που απέφυγε να επιβάλει επιπρόσθετους δασμούς από την 1η Φεβρουαρίου» είπε ο Μερτς στους δημοσιογράφους, προσερχόμενος στην έκτακτη σύνοδο κορυφής των ηγετών της ΕΕ στις Βρυξέλλες.

Η Δανία έχει ζητήσει μόνιμη παρουσία του ΝΑΤΟ στην περιοχή της Αρκτικής, λέει η πρωθυπουργός

Η Δανία έχει ζητήσει από το ΝΑΤΟ να ισχυροποιήσει την παρουσία του στην περιοχή της Αρκτικής, δήλωσε σήμερα η δανή πρωθυπουργός Μέτε Φρεντέρικσεν σε δημοσιογράφους προσερχόμενη στην έκτακτη σύνοδο κορυφής των ηγετών της ΕΕ στις Βρυξέλλες.

«Χρειαζόμαστε μόνιμη παρουσία του ΝΑΤΟ στην περιοχή της Αρκτικής, συμπεριλαμβανομένης της Γροιλανδίας», είπε η Φρεντέρικσεν την επομένη της συνάντησης του γενικού γραμματέα της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας Μαρκ Ρούτε με τον Ντόναλντ Τραμπ, μετά την οποία ο πρόεδρος των ΗΠΑ ανακοίνωσε πως συμφωνήθηκε το πλαίσιο μιας μελλοντικής συμφωνίας για το νησί – το οποίο αποτελεί μέρος του βασιλείου της Δανίας.

«Είναι σαφές ότι είμαστε κυρίαρχο κράτος και δεν μπορούμε να διαπραγματευτούμε για αυτό. Αλλά, φυσικά, μπορούμε να συζητήσουμε με τις ΗΠΑ για το πώς μπορούμε να ισχυροποιήσουμε τη συνεργασία μας για την ασφάλεια στην περιοχή της Αρκτικής», συμπλήρωσε.

“Συνεργασία αντί για αντιπαράθεση” ζητά ο πρόεδρος της Λιθουανίας

Η Λιθουανία εξακολουθεί να θεωρεί τις ΗΠΑ ως τον στενότερο φίλο της, δήλωσε ο πρόεδρος της χώρας Γκιτάνας Ναουσέντα προσερχόμενος στην έκτακτη σύνοδο κορυφής των Ευρωπαίων ηγετών στις Βρυξέλλες.

«Η συνεργασία θα έπρεπε να είναι η λέξη κλειδί, αντί για την αντιπαράθεση», είπε στους δημοσιογράφους.

Ο Ναουσέντα πρόσθεσε ότι θεωρεί σημαντικό οι ΗΠΑ και η Ευρωπαϊκή Ένωση να επιλύσουν μαζί όλα τα ζητήματα ασφαλείας.

Είμαστε εδώ για αποκλιμάκωση, όχι για κλιμάκωση, λέει ο Νίκος Χριστοδουλίδης

Ο Νίκος Χριστοδουλίδης δήλωσε την Πέμπτη ότι οι ηγέτες της ΕΕ θα επιδιώξουν τρόπους να μειώσουν τις εντάσεις με τις ΗΠΑ αντί να τις οξύνουν.

«Είμαστε εδώ για να αποκλιμακώσουμε και όχι να κλιμακώσουμε την κατάσταση», είπε στους δημοσιογράφους, προσθέτοντας: «Είμαστε εδώ για να βρούμε έναν θετικό δρόμο προς τα εμπρός, χωρίς, φυσικά, καμία παραχώρηση στην εδαφική κυριαρχία και την ακεραιότητα οποιουδήποτε κράτους-μέλους».

Τις τελευταίες εβδομάδες, οι Ευρωπαίοι έχουν αντιταχθεί επανειλημμένα στις αμερικανικές απαιτήσεις για απόκτηση της Γροιλανδίας, η οποία αποτελεί ημι-αυτόνομη επικράτεια της Δανίας. Οι εντάσεις κλιμακώθηκαν περαιτέρω όταν ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, απείλησε με δασμούς τις χώρες της ΕΕ που δεν συμφωνούσαν με την αγορά του νησιού της Αρκτικής.

Ως πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για έξι μήνες, η Κύπρος αντιμετωπίζει το λεπτό έργο της ενοποίησης των κρατών-μελών της ΕΕ γύρω από μια κοινή απάντηση προς την Ουάσινγκτον.

Την περασμένη Κυριακή, μια ομάδα χωρών, συμπεριλαμβανομένων της Γαλλίας, της Γερμανίας και της Ισπανίας, υπέδειξε την πρόθεσή της να υιοθετήσει αυστηρότερη στάση, ανοίγοντας την προοπτική χρήσης του Εργαλείου Αντιπίεσης της ΕΕ – ενός ισχυρού εργαλείου εμπορικής άμυνας, το οποίο ορισμένες χώρες φοβόντουσαν ότι θα μπορούσε να κλιμακώσει περαιτέρω τις εντάσεις με τις ΗΠΑ.

Την Πέμπτη το βράδυ, αναμένεται οι ηγέτες της ΕΕ να εξαγάγουν διδάγματα από την κρίση της εβδομάδας και να σκιαγραφήσουν το μέλλον των διατλαντικών σχέσεων, ένα χρόνο μετά την επιστροφή του Τραμπ στην εξουσία, η οποία έχει βαθιά αποσταθεροποιήσει τη διεθνή τάξη.

Το Συμβούλιο Ειρήνης του Τραμπ θα συζητηθεί στην άτυπη σύνοδο κορυφής, λέει ο πρωθυπουργός της Ιρλανδίας

Οι ηγέτες των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα συζητήσουν την πρωτοβουλία του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, το αποκαλούμενο «Συμβούλιο Ειρήνης» για τη διευθέτηση του πολέμου στη Γάζα και άλλων συγκρούσεων, είπε ο πρωθυπουργός της Ιρλανδίας Μίχολ Μάρτιν, προσερχόμενος στην άτυπη σύνοδο κορυφής στις Βρυξέλλες.

Ο Μάρτιν είπε ότι σήμερα το πρωί συναντήθηκε με εκπροσώπους της Παλαιστινιακής Αρχής και συζήτησε τις ανθρωπιστικές ανάγκες στον παλαιστινιακό θύλακα.

«Η οικονομική αλληλεξάρτηση είναι τόσο ισχυρή και τόσο εκτεταμένη, που η υπονόμευσή της θα είχε σοβαρές συνέπειες για τους Ευρωπαίους και τους Αμερικανούς πολίτες», πρόσθεσε.

Οι διατλαντικές σχέσεις έχουν δεχθεί «μεγάλο πλήγμα» αυτήν την εβδομάδα, είπε η Κάγια Κάλλας

«Οι διατλαντικές σχέσεις σίγουρα υπέστησαν ένα μεγάλο πλήγμα την τελευταία εβδομάδα. Αλλά νομίζω ότι μέσα σε αυτόν τον ένα χρόνο μάθαμε ότι αυτές οι σχέσεις δεν ήταν οι ίδιες όπως παλιά. Από την ευρωπαϊκή πλευρά, δεν είμαστε πρόθυμοι να ακυρώσουμε 80 χρόνια καλών σχέσεων, και είμαστε έτοιμοι να εργαστούμε γι’ αυτές», είπε στους δημοσιογράφους στις Βρυξέλλες η Ύπατη Εκπρόσωπος της ΕΕ, Κάγια Κάλλας, φτάνοντας στη σύνοδο κορυφής.

«Η δύναμή μας προέρχεται από την ενότητα. Όταν είμαστε έτοιμοι να δράσουμε για να υπερασπιστούμε τις αξίες μας, να υπερασπιστούμε τα συμφέροντά μας, αυτό είναι το μήνυμα που πρέπει να στείλουμε. Τόσο στους αντιπάλους μας όσο και στους συμμάχους μας».

Η Κάλλας τόνισε ότι η ΕΕ και οι ΗΠΑ παραμένουν «σύμμαχοι», παρά την πρωτοφανή κρίση που προκάλεσε η απειλή δασμών του Ντόναλντ Τραμπ, η οποία έθεσε ολόκληρη τη συμμαχία στα πρόθυρα κατάρρευσης.

«Αν και πιστεύω ότι όλοι ανακουφίστηκαν με τις πρόσφατες ανακοινώσεις, έχουμε επίσης δει ότι μέσα σε αυτόν τον ένα χρόνο είμαστε έτοιμοι για πολλή απρόβλεπτη κατάσταση. Οπότε πρέπει ακόμη να συζητήσουμε τα σχέδιά μας για διάφορα σενάρια. Γιατί μια μέρα τα πράγματα πάνε με έναν τρόπο, την άλλη μέρα αλλάζουν ξανά», είπε.

«Η λέξη για φέτος ήταν η απρόβλεπτη κατάσταση, και αυτό ζούμε».

Η Κάλλας κάλεσε την ΕΕ και τις ΗΠΑ να εστιάσουν τις προσπάθειές τους στο να τερματιστεί ο πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, επισημαίνοντας ότι «δεν έχουμε δει καμία υποχώρηση από τη ρωσική πλευρά», και προειδοποίησε ότι οποιαδήποτε εντύπωση ρήξης στη συμμαχία θα ωφελήσει «τους αντιπάλους μας».

«Οπότε ελπίζουμε ότι επενδύουμε στις διατλαντικές μας σχέσεις ώστε να είναι ισχυρότερες και να αντιμετωπίσουν τις πραγματικές απειλές», κατέληξε.

Η Μέτσολα λέει ότι η εμπορική συμφωνία ΕΕ–ΗΠΑ επανέρχεται σε τροχιά

«Μπορούμε σε αυτό το στάδιο να συνεχίσουμε τις εσωτερικές μας συζητήσεις για την εμπορική συμφωνία ΕΕ–ΗΠΑ, οι οποίες είχαν παγώσει εν αναμονή της επικείμενης απειλής δασμών, και έτσι θα την προωθήσω μαζί με τους συναδέλφους μου ώστε να προχωρήσουμε», δήλωσε η Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Ρομπέρτα Μέτσολα κατά την άφιξή της στο Συμβούλιο.

Στον άμεσο απόηχο των απειλών δασμών του Τραμπ το περασμένο Σαββατοκύριακο, η πλειοψηφία των ευρωβουλευτών είχε ταχθεί υπέρ της αναστολής των εσωτερικών διαπραγματεύσεων για τη συμφωνία ΕΕ–ΗΠΑ (Turnberry). Αυτό σήμαινε ότι η ψηφοφορία στην επιτροπή εμπορίου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου κινδύνευε να μη διεξαχθεί όπως είχε προγραμματιστεί στις 26 Ιανουαρίου.

Ωστόσο, η Μέτσολα δήλωσε το βράδυ της Πέμπτης ότι η ψηφοφορία «θα πρέπει τώρα να πραγματοποιηθεί τις επόμενες ημέρες». Εάν αυτό συμβεί, τότε ουσιαστικά δεν θα υπάρξει καμία καθυστέρηση στη συμφωνία ΕΕ–ΗΠΑ, τουλάχιστον όσον αφορά τις εργασίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

«Οι συνάδελφοί μας είναι βέβαιοι ότι μπορούμε να συνεχίσουμε τις συζητήσεις και, αν όλα πάνε καλά, ναι, μπορεί να προγραμματιστεί στην ολομέλεια [για την τελική ψηφοφορία επί της θέσης του Κοινοβουλίου]», δήλωσε η Μέτσολα.

“Χρειαζόμαστε τη διατλαντική σχέση”, δηλώνει ο πρόεδρος της Ρουμανίας

Ο πρόεδρος της Ρουμανίας Νικούσορ Νταν χαιρέτισε την επιστροφή των διατλαντικών σχέσεων «στις κανονικές παραμέτρους», όπως είπε, πριν από την έκτακτη σύνοδο των Ευρωπαίων ηγετών στις Βρυξέλλες.

«Το γενικό μήνυμά μου είναι ότι χρειαζόμαστε αυτήν τη διατλαντική σχέση, στην Ευρώπη και τη Ρουμανία. Είναι πολύ καλό ότι με τον διάλογο η σχετική ένταση μειώθηκε και επιστρέψαμε στις κανονικές παραμέτρους», είπε.

Ο Νταν πρόσθεσε ότι το Βουκουρέστι εξετάζει ακόμη το αν θα ενταχθεί στο «Συμβούλιο Ειρήνης» του Ντόναλντ Τραμπ.

Οι ΗΠΑ να κατανοήσουν τη διαφορά μεταξύ “κυριαρχίας και ηγεσίας”, λέει ο Τουσκ

Ο Πολωνός πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ δήλωσε ότι το κλειδί, «και νομίζω ότι είναι προφανές για όλους μας, είναι να διατηρηθεί η ενότητα της Ευρώπης – αυτό λειτουργεί».

Τόνισε ότι η ενότητα της ΕΕ και η συνεργασία με άλλους μη ευρωπαϊκούς εταίρους, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, ο Καναδάς, η Ισλανδία και η Νορβηγία, είναι «ο μόνος τρόπος για να αντιμετωπιστεί αυτό το πολύ παράξενο πρόβλημα που έχουμε σήμερα στη διεθνή πολιτική».

Σε μια σαφή αιχμή κατά του Τραμπ, είπε ότι «ο εξαναγκασμός δεν είναι καλή μέθοδος, ιδιαίτερα στις σχέσεις μας με τους… διατλαντικούς εταίρους».

Υπογράμμισε ότι είναι «πολύ αφοσιωμένος» στις διατλαντικές σχέσεις και ότι οι ΗΠΑ είναι στρατηγικά σημαντικές για την Πολωνία.

Σε περαιτέρω δηλώσεις του στα πολωνικά, είπε ότι δεν περιμένει «κανένα πυροτέχνημα» σήμερα και σημείωσε ότι η συνάντηση είχε προγραμματιστεί πριν από τη χθεσινή στροφή του Τραμπ στο θέμα των δασμών και την «δύσκολη και ακόμη αβέβαιη» αποστολή του Μαρκ Ρούτε να «προσπαθήσει να επιλύσει το ζήτημα της Γροιλανδίας με πολιτισμένο τρόπο».

Ωστόσο, τόνισε ότι είναι πολύ σημαντικό να φανεί η ενότητα της ΕΕ ως απάντηση στα σχόλια του Τραμπ και είπε ότι η Ευρώπη – πέρα από την ΕΕ – θα πρέπει να επικεντρωθεί στην προστασία των σχέσεων με τις ΗΠΑ από το ενδεχόμενο «κατάρρευσης».

Προειδοποίησε επίσης τους ηγέτες να μη χάσουν από τα μάτια τους την επιδεινούμενη κατάσταση στην Ουκρανία εξαιτίας «αχρείαστων» αποσπάσεων προσοχής σε άλλα ζητήματα.

Τι βρίσκεται στην ατζέντα του Συμβουλίου

Στην ατζέντα του Συμβουλίου περιλαμβάνονται το ζήτημα της Γροιλανδίας, οι ενδεχόμενες εμπορικές απειλές κατά κρατών-μελών της ΕΕ, καθώς και ευρύτερα ζητήματα ασφάλειας και γεωπολιτικής, όπως η Ουκρανία και η ασφάλεια στην Αρκτική.

Αυτό το έκτακτο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συγκλήθηκε από τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα πριν από μερικές ημέρες, όταν ο Αμερικανός Πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, κράδαινε την απειλή ενός εμπορικού πολέμου από την 1η Φεβρουαρίου, αν δεν του παραχωρούσαν τον έλεγχο της Γροιλανδίας. Την απειλή αυτή ο Αμερικανός Πρόεδρος την πήρε πίσω, επικαλούμενος μια συμφωνία που επιτεύχθηκε με το ΝΑΤΟ για τη Γροιλανδία.

Παρά αυτό το θετικό μήνυμα των τελευταίων 24 ωρών, οι Ευρωπαίοι ηγέτες έκριναν αναγκαίο να πραγματοποιηθεί η συζήτηση στο ανώτατο πολιτικό επίπεδο.

Σύμφωνα με ανώτερο αξιωματούχο της ΕΕ, έπειτα από έναν χρόνο της νέας αμερικανικής διοίκησης, το 2025 χαρακτηρίστηκε από νέο ύφος, νέες πολιτικές και διαφορετική στάση των ΗΠΑ σε πολλούς τομείς. Από την πλευρά της, η ΕΕ κινήθηκε με στόχο τη σταθεροποίηση της σχέσης, σε πλαίσιο αμοιβαίου οφέλους.

Σε ό,τι αφορά στα «διδάγματα» από τις πρόσφατες εξελίξεις, επιβεβαιώνεται για άλλη μια φορά η επιτακτική ανάγκη για επιτάχυνση της ατζέντας για «στρατηγική αυτονομία της ΕΕ», ενώ, σύμφωνα με ανώτερο αξιωματούχο της ΕΕ, η αντίδραση των κρατών-μελών ήταν ταχεία, συντονισμένη και ψύχραιμη, με σαφή και σταθερά μηνύματα.

Σε ό,τι αφορά στη Γροιλανδία, αναγνωρίζεται ότι παραμένουν ανοιχτά ζητήματα. Υπενθυμίζεται ότι, σε πρόσφατη ενημέρωση από τον Γενικό Γραμματέα του ΝΑΤΟ, έγινε γνωστό πως σε συνομιλία του με τον πρόεδρο των ΗΠΑ συμφωνήθηκε προσέγγιση δύο αξόνων: αφενός διμερής διάλογος μεταξύ ΗΠΑ, Γροιλανδίας και Δανίας στο πλαίσιο της υφιστάμενης αμυντικής συμφωνίας και αφετέρου ενίσχυση του ρόλου του ΝΑΤΟ στην ασφάλεια της Αρκτικής. Η ΕΕ δηλώνει πλήρη αλληλεγγύη προς τη Δανία. Θετικό στοιχείο χαρακτηρίζεται το γεγονός ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ ξεκαθάρισε πως δεν τίθεται θέμα στρατιωτικής απειλής κατά της Γροιλανδίας.

Στο πεδίο του εμπορίου, η ΕΕ δηλώνει έτοιμη να αντιδράσει εφόσον οι απειλές επιβεβαιωθούν, κάτι που προς το παρόν δεν έχει συμβεί. Παράλληλα, τονίζεται ότι υπάρχει συμφωνία ΕΕ-ΗΠΑ για το εμπόριο, ενώ η Ένωση παραμένει σε ετοιμότητα για κάθε ενδεχόμενο.

Σε σχέση με το λεγόμενο «Συμβούλιο για την Ειρήνη» (Board of Peace) του Ντόναλντ Τραμπ, αξιωματούχοι της ΕΕ διευκρινίζουν ότι το θέμα θα τεθεί στο πλαίσιο της συνολικής συζήτησης για τις διατλαντικές σχέσεις. Αρκετά κράτη-μέλη έχουν λάβει προσκλήσεις συμμετοχής, ωστόσο η μεγάλη πλειονότητα των Ευρωπαίων ηγετών έχει ήδη καταστήσει σαφές ότι δεν προτίθεται να συμμετάσχει.

Η αρχική παρουσίαση της πρωτοβουλίας επικεντρωνόταν στο ζήτημα της Γάζας, ωστόσο, στη συνέχεια διαπιστώθηκε ότι πρόκειται για ευρύτερη πρόταση με διευρυμένους στόχους, η οποία εγείρει νομικά ερωτήματα, κυρίως ως προς τη συμβατότητά της με το ευρωπαϊκό δίκαιο. Η ΕΕ δηλώνει έτοιμη να εμπλακεί σε διάλογο με τις ΗΠΑ για την αποσαφήνιση των ζητημάτων αυτών.

Παρά τον συντονισμό και τις ανταλλαγές απόψεων σε ευρωπαϊκό επίπεδο, δεν αναμένεται συντονισμένη απάντηση της ΕΕ στο ζήτημα του Συμβουλίου για την Ειρήνη. Τα κράτη-μέλη μπορούν να απαντήσουν στις προσκλήσεις με βάση το εθνικό τους συμφέρον, ενώ η ανάλυση της ΕΕ για την πρωτοβουλία βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη.

Αξιωματούχοι υπογραμμίζουν ότι ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου δεν συγκαλεί συνόδους αντιδρώντας σε κάθε δημόσια δήλωση του Αμερικανού προέδρου. Ωστόσο, η νέα και συχνά απρόβλεπτη πραγματικότητα στις σχέσεις ΕΕ-ΗΠΑ καθιστά αναγκαία μια συνολική πολιτική αποτίμηση, ενόψει και της άτυπης συνόδου των ηγετών που έχει προγραμματιστεί για τις 12 Φεβρουαρίου.