Farm Food Future: Συμμαχία για τη μικρή αγροδιατροφική επιχειρηματικότητα – Το στοίχημα του αγρότη – επιχειρηματία

Το κενό δεξιοτήτων και επιχειρηματικου προσανατολισμού επιχειρεί να καλύψει το Farm Food Future, το δωρεάν πρόγραμμα εκπαίδευσης και καθοδήγησης της μη κερδοσκοπικής οργάνωσης Wise Greece, με την υποστήριξη του Κοινωφελούς Ιδρύματος Ιωάννη Σ. Λάτση.

Έτσι, όπως αναφέρθηκε σε ειδική εκδήλωση το μεσημέρι της Τρίτης 29/09, μετά τις 660 εγγραφές του πρώτου κύκλου, το πρόγραμμα περνά στη δεύτερη φάση του, εμπλουτισμένο με νέο εκπαιδευτικό περιεχόμενο, διευρυμένο δίκτυο μεντόρων και, για πρώτη φορά, τέσσερις διά ζώσης εκπαιδευτικές δράσεις στην περιφέρεια.

Στην πράξη, το Farm Food Future επιχειρεί να δώσει στους συμμετέχοντες όχι μόνο γνώσεις, αλλά και εργαλεία που μπορούν να χρησιμοποιήσουν άμεσα: από τη σύνταξη ενός επιχειρηματικού πλάνου και την οικονομική διαχείριση έως το marketing, τις πωλήσεις, την ανάπτυξη συνεργασιών και την αξιοποίηση της τεχνολογίας.

Από το προϊόν στο επιχειρηματικό σχέδιο

Τα στοιχεία, πάντως, από τον πρώτο κύκλο αποτυπώνουν με σαφήνεια το σημείο αφετηρίας πολλών από όσους στρέφονται στην αγροδιατροφική επιχειρηματικότητα. Το 70,8% των συμμετεχόντων δήλωνε ότι δεν γνώριζε επαρκώς θέματα οικονομικής διαχείρισης, βιωσιμότητας και οικονομικού σχεδιασμού, ενώ το 98,1% δεν είχε δημιουργήσει ποτέ επιχειρηματικό ή οικονομικό πλάνο.

Η εικόνα αυτή μεταβλήθηκε σημαντικά μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος. Το 97,2% δήλωσε ότι απέκτησε καλύτερη γνώση για τη δημιουργία επιχειρηματικού πλάνου, ενώ το 94,2% ανέφερε ότι βελτίωσε την κατανόησή του για τη δημιουργία αποτελεσματικών καμπανιών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Παράλληλα, το 90,4% δήλωσε ότι γνωρίζει πλέον καλύτερα πώς μπορεί να αναπτύξει νέες συνεργασίες.

Συνολικά, το 97,1% των συμμετεχόντων απάντησε ότι απέκτησε πρακτικές γνώσεις που μπορούν να αξιοποιηθούν στα επόμενα επαγγελματικά ή επιχειρηματικά του βήματα.

Δεν πρόκειται, επομένως, απλώς για έναν ακόμη κύκλο μαθημάτων. Η φιλοσοφία του προγράμματος είναι να μεταφέρει τη γνώση από τη θεωρία στην καθημερινότητα μιας μικρής επιχείρησης.

«Δεν μας ενδιαφέρουν οι θεωρητικές γνώσεις, γιατί όταν θέλεις να χτίσεις μια επιχείρηση δεν μπορείς να ακούσεις θεωρίες», ανέφερε χαρακτηριστικά η ιδρύτρια της Wise Greece, Μελίνα Ταπραντζή, εξηγώντας ότι ο σχεδιασμός του προγράμματος βασίστηκε στις πραγματικές ανάγκες που καταγράφονται μέσα από τη συνεργασία με μικρούς παραγωγούς και οικογενειακές επιχειρήσεις.

Η Wise Greece συνεργάζεται σήμερα με 100 μικρούς παραγωγούς και περισσότερα από 2.500 προϊόντα, έχοντας από το 2013 άμεση εικόνα των δυσκολιών που αντιμετωπίζει η μικρή επιχειρηματικότητα στην προσπάθειά της να οργανωθεί, να αναπτυχθεί και να αποκτήσει πρόσβαση σε νέες αγορές.

Η γνώση μέσα από την πράξη

Σε αυτό το σημείο αποκτά ιδιαίτερη σημασία το mentoring, ένα από τα βασικά εργαλεία του Farm Food Future. Περισσότεροι από 50 μέντορες από τον επιχειρηματικό και ακαδημαϊκό χώρο συμμετείχαν στον πρώτο κύκλο, μεταξύ άλλων επιχειρηματίες, στελέχη εταιρειών, πανεπιστημιακοί, σεφ και διατροφολόγοι.

Η λογική είναι απλή: ένας άνθρωπος που βρίσκεται στα πρώτα βήματα μιας επιχειρηματικής προσπάθειας έχει τη δυνατότητα να συζητήσει συγκεκριμένα προβλήματα και διλήμματα με κάποιον που έχει ήδη αντιμετωπίσει αντίστοιχες καταστάσεις.

Στον πρώτο κύκλο καταγράφηκαν 32 αιτήματα mentoring. Όπως ανέφερε η κ. Ταπραντζή, αρχικά αρκετοί συμμετέχοντες δυσκολεύονταν να πιστέψουν ότι έμπειρα στελέχη και επιχειρηματίες θα διέθεταν πραγματικά χρόνο για να ακούσουν τις ανάγκες τους. Η εμπειρία, ωστόσο, έδειξε ότι υπήρχε σημαντική διάθεση από τους μέντορες να μοιραστούν την εμπειρία και τη γνώση τους.

Στη σημασία αυτής της ανταλλαγής εμπειρίας αναφέρθηκε και η ιδρύτρια του eFresh.gr, Ζήνα Μαυροειδή (σσ. δεύτερη από αριστερά στην κεντρική φωτ.), η οποία συμμετείχε ως μέντορας. Όπως εξήγησε, οι ανάγκες και οι δεξιότητες ενός επιχειρηματία αλλάζουν όσο εξελίσσεται η επιχείρησή του. Ένα δίκτυο ανθρώπων με διαφορετικές εμπειρίες μπορεί έτσι να λειτουργήσει υποστηρικτικά, προσφέροντας μια εξωτερική ματιά στις αποφάσεις και στα προβλήματα που προκύπτουν.

Από το marketing μέχρι τις συνεργασίες

Το πρόγραμμα δεν περιορίζεται, ωστόσο, στην εκπόνηση ενός επιχειρηματικού σχεδίου. Η θεματολογία του καλύπτει ένα ευρύτερο φάσμα αναγκών που αντιμετωπίζει μια μικρή αγροδιατροφική επιχείρηση στην προσπάθειά της να περάσει από την παραγωγή στην ανάπτυξη.

Οικονομική διαχείριση, κοστολόγηση και επιχειρηματικός σχεδιασμός συνδυάζονται με γνώσεις για την προβολή και τις πωλήσεις, τη χρήση των social media, την ανάπτυξη συνεργασιών, την τεχνολογία και την περιβαλλοντική βιωσιμότητα.

Για έναν μικρό παραγωγό, η προσέγγιση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία. Στα πρώτα στάδια μιας επιχείρησης, ο ίδιος άνθρωπος συχνά καλείται να καλύψει πολλαπλούς ρόλους: από την παραγωγή και την ανάπτυξη του προϊόντος μέχρι την πώληση, την επικοινωνία και τη διανομή.

Αυτή την πραγματικότητα περιέγραψε ο Δημήτρης Μητράκος της Yamas (σσ. δεύτερος από δεξιά στην κεντρική φωτ.), σημειώνοντας ότι ως μέντορας συνάντησε ανθρώπους με καλές ιδέες και διάθεση να προχωρήσουν, αλλά και με σημαντικά κενά σε βασικές επιχειρηματικές γνώσεις.

Το στοίχημα της ανάπτυξης

Πίσω από την ανάγκη για περισσότερη επιχειρηματική γνώση βρίσκεται ένα ευρύτερο ζήτημα: η δυνατότητα των μικρών επιχειρήσεων της αγροδιατροφής να αποκτήσουν πρόσβαση σε πόρους, δίκτυα και αγορές.

Η Ζήνα Μαυροειδή επισήμανε ότι η Ελλάδα διαθέτει μεγάλο αριθμό μικρών και αυτόνομων παραγωγών, οι οποίοι συχνά βασίζονται αποκλειστικά στις δικές τους δυνάμεις. Όσο όμως μια επιχείρηση μεγαλώνει, αυξάνονται και οι ανάγκες της για χρηματοδότηση, επενδύσεις, υποδομές και διευρυμένα δίκτυα πωλήσεων.

Το ζητούμενο δεν είναι κατ’ ανάγκη η δημιουργία μεγάλων επιχειρήσεων, αλλά η ανάπτυξη ενός οικοσυστήματος συνεργασιών, μέσα στο οποίο οι μικρότεροι παραγωγοί και επιχειρηματίες μπορούν να αποκτούν πρόσβαση σε δυνατότητες που θα ήταν δύσκολο να εξασφαλίσουν μόνοι τους.

Περισσότερη γνώση και στην περιφέρεια

Ο δεύτερος κύκλος του Farm Food Future διευρύνει αυτή την προσέγγιση και γεωγραφικά. Το νέο διαδικτυακό εκπαιδευτικό πρόγραμμα εμπλουτίζεται με νέα εργαλεία και περιεχόμενο, ενώ παράλληλα διευρύνεται το mentoring.

Η σημαντικότερη νέα προσθήκη είναι οι τέσσερις διά ζώσης εκπαιδευτικές δράσεις στην περιφέρεια. Στόχος είναι η εκπαίδευση και η καθοδήγηση να φτάσουν σε παραγωγούς και ανθρώπους της αγροδιατροφής που δεν έχουν την ίδια πρόσβαση σε αντίστοιχες ευκαιρίες με όσους δραστηριοποιούνται στα μεγάλα αστικά κέντρα.

Στη σημασία της δεύτερης φάσης στάθηκε η γενική διευθύντρια του Κοινωφελούς Ιδρύματος Ιωάννη Σ. Λάτση, Εύα Λιανού (σσ. δεξιά στην κεντρική φωτ.), επισημαίνοντας ότι η συνέχεια του Farm Food Future αξιοποιεί την εμπειρία του πρώτου κύκλου και δίνει τη δυνατότητα περαιτέρω εξέλιξης του προγράμματος.

Η αγροδιατροφή, όπως σημείωσε, βρίσκεται αντιμέτωπη με σημαντικές αλλαγές που συνδέονται με την κλιματική αλλαγή, την τεχνολογία, την ανάγκη για μεγαλύτερη εξωστρέφεια και τη μετάβαση σε πιο βιώσιμα παραγωγικά και επιχειρηματικά μοντέλα. Σε αυτό το περιβάλλον, η γνώση της παραγωγής και του προϊόντος αποτελεί μόνο την αφετηρία. Χρειάζονται παράλληλα επιχειρηματική οργάνωση, γνώση της αγοράς, συνεργασίες και αξιοποίηση των διαθέσιμων εργαλείων.

Η μικρή επιχείρηση ως μοχλός για την τοπική οικονομία

Η σημασία της ενίσχυσης της μικρής επιχειρηματικότητας στην αγροδιατροφή ξεπερνά, όμως, τα όρια μιας μεμονωμένης επιχείρησης. Όπως ανέφερε ο γενικός γραμματέας Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Σπύρος Πρωτοψάλτης (σσ. αριστερά στην κεντρική φωτ.), η ανάπτυξη μιας μικρής επιχείρησης μπορεί να δημιουργήσει πολλαπλασιαστικά οφέλη για την τοπική οικονομία.

Η αύξηση των πωλήσεων μπορεί να σημαίνει περισσότερες αγορές πρώτης ύλης από την τοπική παραγωγή, νέες θέσεις εργασίας και περισσότερες ευκαιρίες για ανθρώπους που επιλέγουν να παραμείνουν και να εργαστούν στον τόπο τους.

Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει, παράλληλα, η σύνδεση της τοπικής παραγωγής με την εστίαση και τον τουρισμό, ώστε μεγαλύτερο μέρος της προστιθέμενης αξίας των προϊόντων να παραμένει στην περιοχή όπου παράγονται.

Τι προσφέρει το Farm Food Future

Ο δεύτερος κύκλος του Farm Food Future απευθύνεται σε παραγωγούς και αγρότες, μεταποιητές και επαγγελματίες της τυποποίησης, διατροφολόγους, σεφ και επαγγελματίες της εστίασης, νεοφυείς και μικρές επιχειρήσεις του κλάδου, καθώς και φοιτητές και φοιτήτριες συναφών ειδικοτήτων.

Η συμμετοχή είναι δωρεάν και μέσα από την πλατφόρμα του προγράμματος παρέχεται πρόσβαση σε εκπαιδευτικό υλικό και πρακτικά εργαλεία για:

• τη δημιουργία και οργάνωση επιχειρηματικού σχεδίου,
• την οικονομική διαχείριση και τον σχεδιασμό,
• την προβολή και τις πωλήσεις,
• την αξιοποίηση των social media,
• την ανάπτυξη νέων συνεργασιών,
• την αξιοποίηση της τεχνολογίας,
• την περιβαλλοντική βιωσιμότητα.

Παράλληλα, οι συμμετέχοντες μπορούν να αξιοποιήσουν το δίκτυο mentoring, ενώ στον νέο κύκλο προστίθενται και οι τέσσερις διά ζώσης εκπαιδευτικές δράσεις στην περιφέρεια.

Με άλλα λόγια, το Farm Food Future επιχειρεί να καλύψει την απόσταση ανάμεσα στο «έχω ένα καλό προϊόν» και στο «μπορώ να το μετατρέψω σε μια οργανωμένη και βιώσιμη επιχειρηματική δραστηριότητα» — δίνοντας στους ανθρώπους της αγροδιατροφής πρόσβαση σε γνώση, εργαλεία και ανθρώπους που μπορούν να τους βοηθήσουν να κάνουν το επόμενο βήμα.

Οι εγγραφές για τον δεύτερο κύκλο έχουν ανοίξει. Περισσότερες πληροφορίες για το πρόγραμμα και τη διαδικασία συμμετοχής παρέχονται μέσω της πλατφόρμας farm2future.gr.