Ο Τραμπ πανηγύρισε 20 φορές ότι νίκησε τον πληθωρισμό, αλλά οι τιμές “σκαρφαλώνουν”

Ο Ντόναλντ Τραμπ, τη χρονιά πριν τις εκλογές που τελικά τον ανέδειξαν πρόεδρο των ΗΠΑ, ήταν ο βασικός εκπρόσωπος των Ρεπουμπλικανών που έθετε το ζήτημα του υψηλού κόστους ζωής για τους Αμερικανούς.

Ωστόσο μια ανασκόπηση των ομιλιών του από το Reuters αποκαλύπτει πως ο Αμερικανός πρόεδρος είναι πολύ μακριά από όσα έλεγε προεκλογικά, καθώς επανειλημμένα δηλώνει ότι ο πληθωρισμός έχει νικηθεί, ενώ σπάνια αναγνωρίζει την οικονομική πίεση που εξακολουθούν να βιώνουν πολλοί Αμερικανοί.

Σε πέντε ομιλίες του για την οικονομία από τον Δεκέμβριο, ο Τραμπ υποστήριξε ότι ο πληθωρισμός είχε νικηθεί ή είχε μειωθεί σημαντικά σχεδόν 20 φορές και είπε ότι οι τιμές πέφτουν σχεδόν 30 φορές, δηλώσεις που έρχονται σε αντίθεση με τα οικονομικά δεδομένα και την καθημερινότητα των ψηφοφόρων. Το υπόλοιπο μέρος του χρόνου ξοδεύτηκε σε παράπονα και άλλα θέματα, όπως η μετανάστευση, το αν η Σομαλία είναι χώρα, και επιθέσεις σε αντιπάλους.

Συνολικά, οι ομιλίες απεικονίζουν έναν πρόεδρο που προσπαθεί να συνδυάσει την κεντρική του δήλωση — ότι έχει λύσει την κρίση του κόστους ζωής — με τον πληθωρισμό κοντά στο 3% κατά τη διάρκεια του περασμένου έτους και την εμπειρία των ψηφοφόρων που πληρώνουν περισσότερα για τα βασικά τρόφιμα. Η τιμή του κιμά, για παράδειγμα, έχει αυξηθεί κατά 18% από τότε που ο Τραμπ ανέλαβε τα καθήκοντά του πριν από ένα χρόνο, ενώ οι τιμές του αλεσμένου καφέ έχουν αυξηθεί κατά 29%.

Ρεπουμπλικανοί που είναι υπεύθυνοι σε ζητήματα στρατηγικής δήλωσαν στο Reuters ότι το αντιφατικό του μήνυμα για το κύριο ζήτημα που αντιμετωπίοζυν οι ψηφοφόροι κινδυνεύει να δημιουργήσει ένα χάσμα αξιοπιστίας για τον ίδιο και το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα εν όψει των εκλογών του Νοεμβρίου, όταν η κυριαρχία στο Κογκρέσο θα είναι σε κίνδυνο. Δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι οι ψηφοφόροι είναι βαθιά απογοητευμένοι από τον τρόπο που χειρίστηκε ο Τραμπ την οικονομία.

«Δεν μπορεί να συνεχίσει να κάνει δηλώσεις που είναι προφανώς ψευδείς, ειδικά εις βάρος των Ρεπουμπλικανών που βρίσκονται σε ανταγωνιστικές περιφέρειες της Βουλής ή σε εκλογικές μάχες για τη Γερουσία», δήλωσε ο Ρομπ Γκόντφρεϊ, στρατηγικός σύμβουλος των Ρεπουμπλικανών. «Ο Τραμπ πρέπει να είναι πειθαρχημένος και επικεντρωμένος», πρόσθεσε.

Μια πηγή κοντά στον Λευκό Οίκο ανέφερε ότι ο Αμερικανός πρόεδρος χρειάζεται να αναδείξει το ζήτημα του κόστους ζωής πιο έντονα και μέσω προσωπικών επισκέψεων σε κρίσιμες περιφέρειες.

«Πρέπει να βγάλει το μήνυμα έξω γιατί το μήνυμα δεν φτάνει», δήλωσε η πηγή, που μίλησε υπό καθεστώς ανωνυμίας για να συζητήσει πιο ελεύθερα το ζήτημα.

Ο Κους Ντεσάι, εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, δήλωσε ότι η εστίαση του Τραμπ στην παράνομη μετανάστευση στις ομιλίες του συνδέεται άμεσα με την επιχειρηματολογία του ότι οι άνθρωποι που βρίσκονται στη χώρα παράνομα έχουν αρνητική επίδραση στην οικονομία. Ο Ντεσάι ανέφερε ότι αυτό προκαλεί «υπερφόρτωση των δημόσιων υπηρεσιών, διαταραχή της επιχειρηματικής δραστηριότητας λόγω εγκλήματος, πλημμυρισμένες αγορές κατοικίας και καταπιεσμένους μισθούς εργαζομένων».

Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα τονίσει ότι απομένει πολύ δουλειά για να καθαριστεί το οικονομικό χάος που, όπως λέει, του άφησε ο Δημοκρατικός προκάτοχός του, Τζο Μπάιντεν, πρόσθεσε ο Ντεσάι.

Η επιμονή του Τραμπ στο θέμα της μετανάστευσης

Η ανάλυση του Reuters διαπίστωσε ότι ο Τραμπ — όταν δεν δήλωνε ότι ο πληθωρισμός έχει νικηθεί — αφιέρωνε σχεδόν το μισό χρόνο ομιλίας του σε παράπονα και άλλα θέματα.

Σε περίπου πέντε ώρες χρόνου ομιλίας, πέρασε περίπου δύο ώρες μιλώντας για περίπου 20 θέματα που δεν σχετίζονταν με τις τιμές, όπως έδειξε η ανασκόπηση του Reuters. Το κύριο θέμα του ήταν η παράνομη μετανάστευση, για την οποία μίλησε συνολικά περίπου 30 έως 40 λεπτά.

Στις ομιλίες του προσέβαλε Αμερικανούς σομαλικής καταγωγής στη Μινεσότα, που ψήφισαν εναντίον του στις εκλογές του 2024. Είπε πως η Σομαλία «δεν είναι καν χώρα» — και σε τέσσερις ομιλίες μίλησε υποτιμητικά για τη σομαλικής καταγωγής βουλεύτρια των Δημοκρατικών στη Μινεσότα, Ιλχάν Ομάρ.

Η Ομάρ έχει επικρίνει πολλές φορές τον Τραμπ, ειδικά για τις πολιτικές του περί μετανάστευσης.

«Κάθε φορά που ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών έχει επιλέξει να χρησιμοποιήσει μισαλλόδοξο λόγο για να μιλήσει για εμένα και την κοινότητα που εκπροσωπώ, οι απειλές θανάτου εναντίον μου αυξάνονται εκθετικά», είπε η Ομάρ τον περασμένο μήνα, την ημέρα μετά από ένα περιστατικό όπου ένας άνδρας την ψέκασε με ένα υγρό με δυσάρεστη οσμή σε μια εκδήλωση.

Ο Τραμπ επίσης μίλησε για άντρες στα γυναικεία αθλήματα, τη Βενεζουέλα, το Ιράν, τον ISIS, τη Γροιλανδία, την Ουκρανία και τη Ρωσία, για τις προσλήψεις στρατιωτικών, για τον ψευδή του ισχυρισμό ότι υπήρξε νοθεία στις εκλογές του 2020, για τα όπλα των ΗΠΑ, έχει πολλές φορές ισχυριστεί ότι έχει τερματίσει οκτώ πολέμους, μίλησε ακόμη και για το πόσο πολύ τον συμπαθεί ένας παρουσιαστής του Fox News.

Το αφήγημα Τραμπ είναι επικίνδυνο για τους Ρεπουμπλικανούς

«Ο πληθωρισμός έχει σταματήσει. Τα εισοδήματα αυξάνονται. Οι τιμές πέφτουν», δήλωσε ο Τραμπ σε ομιλία του στην Αϊόβα στις 27 Ιανουαρίου.

Μόνο δύο φορές στις πέντε ομιλίες αναγνώρισε ο Τραμπ ότι οι τιμές παραμένουν ακόμη πολύ υψηλές, αλλά αυτό το απέδωσε στον Μπάιντεν. Ο Τραμπ εξελέγη το 2024 λόγω της δυσαρέσκειας των ψηφοφόρων για τους χειρισμούς του Μπάιντεν γύρω από την οικονομία και τον πληθωρισμό – ο οποίος εκτοξεύθηκε πάνω από το 9% το 2022 – καθώς και για την παράνομη μετανάστευση.

Οι Δημοκρατικοί προκάλεσαν το γεγονός πως οι τιμές είναι «πολύ υψηλές», είπε ο Τραμπ σε συγκέντρωση στην Πενσιλβάνια στις 9 Δεκεμβρίου. «Αλλά τώρα πέφτουν».

Στην ίδια ομιλία χαρακτήρισε τον όρο «προσιτότητα» ως «απάτη» των Δημοκρατικών. Μετά από δημόσιες αντιδράσεις, έχει σταματήσει να το λέει αυτό στις πιο πρόσφατες ομιλίες του.

Σε τέσσερις από τις ομιλίες, ο Τραμπ αλλάζει επανειλημμένα και άτακτα θέματα, συχνά ενώ βρίσκεται στη μέση της συζήτησης για την οικονομία, διαπίστωσε η ανασκόπηση του Reuters.

Οι τέσσερις Ρεπουμπλικανοί που μίλησαν στο Reuters δήλωσαν ότι το περιπλανώμενο ύφος του Τραμπ – το οποίο ο ίδιος αποκαλεί περήφανα «the weave»– κινδυνεύει να πνίξει το βασικό του οικονομικό επιχείρημα ότι έχει μειώσει τον πληθωρισμό και τις τιμές.

Μιλώντας σε ηγέτες από όλο τον κόσμο στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός της Ελβετίας στις 21 Ιανουαρίου, ο Τραμπ αφιέρωσε τα πρώτα 22 λεπτά στο θέμα, αλλά στη συνέχεια, για τα επόμενα 22 λεπτά, προσέβαλε τους Ευρωπαίους, είπε ότι θα μιλούσαν γερμανικά αν δεν υπήρχε η Αμερική, χαρακτήρισε το ΝΑΤΟ αχάριστο και κατήγγειλε τα «διεφθαρμένα» μέσα ενημέρωσης, πριν επιστρέψει στην αμερικανική οικονομία.

Ο Νταγκ Χέι, Ρεπουμπλικανός στον χώρο της στρατηγικής, δήλωσε ότι οι ψηφοφόροι θέλουν να ακούσουν τι κάνει ο Τραμπ για να μειώσει το κόστος ζωής. «Αλλά δεν έχουν καμία ανάμνηση από όσα λέει ο Τραμπ για τα οικονομικά ζητήματα, λόγω της έντασης της ίδιας του της ρητορικής».

Μια πηγή που γνωρίζει τον τρόπο σκέψης του Λευκού Οίκου δήλωσε ότι ο Τραμπ είναι πιθανό να χρησιμοποιήσει την ομιλία του για την Κατάσταση της Ένωσης στις 24 Φεβρουαρίου ως αφετηρία για πιο εντατικά ταξίδια στο εσωτερικό της χώρας, προκειμένου να ενισχύσει το μήνυμά του για την προσιτότητα.

Οι αυξήσεις στα τρόφιμα και οι λύσεις που προτείνει ο Τραμπ

Για πολλούς Αμερικανούς, η οικονομία εξακολουθεί να μοιάζει αμείλικτη. Οι τιμές παραμένουν υψηλές, παρότι ο ρυθμός του πληθωρισμού έχει υποχωρήσει ελαφρώς από τότε που ο Τραμπ ανέλαβε τα καθήκοντά του, από το 3% στο 2,7%. Όπως τονίζουν οι οικονομολόγοι, ένας χαμηλότερος ρυθμός πληθωρισμού δεν σημαίνει ότι οι τιμές μειώνονται — απλώς ότι αυξάνονται με πιο αργό ρυθμό.

Στους 12 μήνες έως τον Δεκέμβριο του 2025, το κόστος των τροφίμων αυξήθηκε πάνω από 3%, ενώ οι μέσες ωριαίες αποδοχές αυξήθηκαν μόλις κατά 1,1% σε ετήσια βάση. Το ποσοστό ανεργίας ήταν 4,4% τον Δεκέμβριο, αυξημένο από το 4% όταν ο Τραμπ ανέλαβε τα καθήκοντά του τον Ιανουάριο του 2025, σύμφωνα με κυβερνητικά στοιχεία.

Σε ορισμένες από τις ομιλίες του, ο Τραμπ επισημαίνει σωστά τη μείωση των τιμών σε ορισμένα καθημερινά αγαθά, μεταξύ των οποίων τα αυγά και η βενζίνη. Το κόστος των αυγών μειώθηκε περίπου κατά 21% τον Δεκέμβριο σε σύγκριση με έναν χρόνο νωρίτερα, αφού είχε βρεθεί κατά 60% υψηλότερο κατά τους πρώτους μήνες της επιστροφής του Τραμπ στο αξίωμα. Οι τιμές της βενζίνης είναι περίπου 4% χαμηλότερες σε σχέση με τον Ιανουάριο του περασμένου έτους.

Αλλά το κόστος ενός μέσου καλαθιού αγορών έχει αυξηθεί. Η τιμή του καφέ, του βοείου κρέατος και ορισμένων φρούτων, μεταξύ άλλων προϊόντων, έχει αυξηθεί τον τελευταίο χρόνο.

Ο Τραμπ πάντως προτείνει λύσεις στις ομιλίες του, μεταξύ των οποίων οι φορολογικές ελαφρύνσεις του που τέθηκαν σε ισχύ τον περασμένο μήνα και θα αποφέρουν μεγαλύτερη εξοικονόμηση χρημάτων για δεκάδες εκατομμύρια οικογένειες· η κατάργηση της φορολόγησης των φιλοδωρημάτων, των υπερωριών και των πληρωμών Κοινωνικής Ασφάλισης· το σχέδιό του για τη μείωση των επιτοκίων στεγαστικών δανείων· μια πρόταση για τη μείωση των τιμών των κατοικιών· και συμφωνίες με εταιρείες ασφάλισης υγείας για τη μείωση των τιμών των φαρμάκων.

Οι περισσότεροι οικονομολόγοι αναμένουν ότι τα νοικοκυριά και η οικονομία συνολικά θα ωφεληθούν τους επόμενους μήνες από τις μειώσεις στη φορολογία. Όμως, πιο πρόσφατες προτάσεις του Τραμπ είναι απίθανο να έχουν ουσιαστικό αντίκτυπο στο κόστος ζωής από τώρα έως τον Νοέμβριο, δήλωσαν ορισμένοι οικονομολόγοι στο Reuters. Μία από τις ιδέες του Τραμπ — να τεθεί ανώτατο όριο 10% στα επιτόκια των πιστωτικών καρτών για έναν χρόνο — θα μπορούσε ακόμη και να αποβεί μπούμερανγκ, καθώς ενδέχεται να περιορίσει την πρόσβαση σε πίστωση για οικογένειες χαμηλότερου εισοδήματος, προειδοποίησαν ορισμένοι οικονομολόγοι.

Ο Μάικ Μαρινέλα, εκπρόσωπος της Εθνικής Ρεπουμπλικανικής Επιτροπής του Κογκρέσου, η οποία στηρίζει υποψηφίους για τη Βουλή των Αντιπροσώπων, δήλωσε ότι ο Τραμπ και οι Ρεπουμπλικανοί βοηθούν τις εργαζόμενες οικογένειες. «Οι ψηφοφόροι βλέπουν αυτή τη σαφή αντίθεση, και τα καλύτερα έρχονται», είπε.

Περίπου το 35% των Αμερικανών εγκρίνει συνολικά τον τρόπο με τον οποίο ο Τραμπ χειρίζεται την οικονομία, σύμφωνα με δημοσκόπηση Reuters/Ipsos της 25ης Ιανουαρίου, ποσοστό ελαφρώς αυξημένο από το 33% τον Δεκέμβριο. Ωστόσο, είναι πολύ χαμηλότερο από το αρχικό 42% που κατέγραφε στο συγκεκριμένο ζήτημα όταν ανέλαβε για πρώτη φορά τα καθήκοντά του πριν από έναν χρόνο.

Πέφτοντας στην ίδια παγίδα με τον Μπάιντεν

Πρώην αξιωματούχοι για οικονομικά θέματα σε προηγούμενες κυβερνήσεις λένε ότι ο Τραμπ πέφτει στην ίδια παγίδα με τον Μπάιντεν το 2024, όταν βρέθηκε αντιμέτωπος με επίμονα υψηλό πληθωρισμό.

Ο Μπάιντεν συνέχιζε να υποστηρίζει ότι η αμερικανική οικονομία ήταν ισχυρή και προέτρεπε τους ψηφοφόρους να εξετάζουν άλλα οικονομικά στοιχεία. Αυτή η στρατηγική απέτυχε παταγωδώς και οι Δημοκρατικοί τιμωρήθηκαν στις κάλπες.

Οι αξιωματούχοι συμφώνησαν ότι είναι σημαντικό οι πρόεδροι να δείχνουν στους ψηφοφόρους ότι κατανοούν τον οικονομικό τους πόνο, ιδιαίτερα σε χρονιά εκλογών.

«Σίγουρα μιλούσαμε πάνω από τα κεφάλια του κόσμου για τον πληθωρισμό», δήλωσε σε συνέντευξη ο Τζάρεντ Μπέρνσταϊν, επικεφαλής του Συμβουλίου Οικονομικών Συμβούλων του Μπάιντεν.

«Αυτό που κάναμε συνήθως ήταν να λέμε: “Μόλις βγήκε μια νέα έκθεση για την απασχόληση, είναι πολύ ισχυρή”, και όλα αυτά ήταν αλήθεια. Όμως το γεγονός είναι ότι δεν υπήρχαν πολλά που μπορούσαμε να κάνουμε σε ό,τι αφορά το επίπεδο των τιμών».