Το “μήνυμα” του Έπσταϊν για τον Πούτιν και οι σχέσεις με τη Ρωσία

Ο Τζέφρι Έπσταϊν είχε ένα μήνυμα για τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν.

Ήταν Ιούνιος του 2018 — περίπου έναν χρόνο μετά τον αιφνίδιο θάνατο του πρέσβη της Ρωσίας στα Ηνωμένα Έθνη, Βιτάλι Τσούρκιν. Ο Τσούρκιν ήταν κάποιος με τον οποίο ο Έπσταϊν συναντιόταν τακτικά στη Νέα Υόρκη, σύμφωνα με τα έγγραφα που δόθηκαν στη δημοσιότητα από το Υπουργείο Δικαιοσύνης, και ο Έπσταϊν είχε μάλιστα προσφερθεί να βοηθήσει τον γιο του Τσούρκιν, Μαξίμ, να βρει δουλειά σε εταιρεία στη Νέα Υόρκη.

Παράλληλα, ο παιδόφιλος και καταδικασμένος για σεξουαλικά εγκλήματα, επιδίωκε να έρθει σε επαφή και με έναν άλλο Ρώσο αξιωματούχο: τον υπουργό Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ.

Στις 24 Ιουνίου 2018, ο Έπσταϊν έστειλε email στον Νορβηγό πολιτικό Τόρμπιορν Γιάγκλαντ, τότε γενικό γραμματέα του Συμβουλίου της Ευρώπης: «Νομίζω ότι θα μπορούσατε να προτείνετε στον Πούτιν ότι ο Λαβρόφ μπορεί να αποκτήσει εικόνα μιλώντας μαζί μου. Ο Βιτάλι Τσούρκιν το έκανε (παλιά) αλλά πέθανε.?!»

Ο Γιάγκλαντ απάντησε ότι θα συναντούσε τον βοηθό του Λαβρόφ τη Δευτέρα που ακολουθούσε και θα το πρότεινε.

Ο Έπσταϊν απάντησε: «Ο Τσούρκιν ήταν εξαιρετικός. Καταλάβαινε τον Τραμπ μετά τις [δικές μας] συζητήσεις. Δεν είναι περίπλοκο. Πρέπει να φανεί ότι παίρνει κάτι, τόσο απλό είναι».

Ενώ το ενδιαφέρον του Έπσταϊν για την «στρατολόγηση» μοντέλων από τη Ρωσία και άλλες περιοχές της Ανατολικής Ευρώπης είχε αποκαλυφθεί και στο παρελθόν, η τελευταία δημοσιοποίηση εγγράφων προσφέρει νέα στοιχεία για τις προσπάθειές του να προσεγγίσει υψηλόβαθμους Ρώσους αξιωματούχους.

Η νέα δέσμη εγγράφων που αποκαλύπτει περισσότερα για τις επικοινωνίες του Έπσταϊν με διεθνείς πολιτικούς, συμπεριλαμβανομένων Ρώσων αξιωματούχων, έχει οδηγήσει σε περισσότερες εικασίες σχετικά με τα κίνητρα του δισεκατομμυριούχου. Ο Πολωνός πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ δήλωσε σε συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου αυτή την εβδομάδα ότι η χώρα του θα ξεκινήσει έρευνα για τις πιθανές σχέσεις του Έπσταϊν με τις ρωσικές μυστικές υπηρεσίες.

«Όλο και περισσότερες ενδείξεις, όλο και περισσότερες πληροφορίες και όλο και περισσότερα σχόλια στον παγκόσμιο Τύπο σχετίζονται με την υποψία ότι αυτό το πρωτοφανές σκάνδαλο παιδεραστίας συνδιοργανώθηκε από τις ρωσικές μυστικές υπηρεσίες», είπε ο Τουσκ.

«Δεν χρειάζεται να σας πω πόσο σοβαρή είναι για την ασφάλεια του πολωνικού κράτους η ολοένα και πιο πιθανή δυνατότητα οι ρωσικές μυστικές υπηρεσίες να συνδιοργάνωσαν αυτή την επιχείρηση», πρόσθεσε. «Αυτό μπορεί να σημαίνει μόνο ότι κατέχουν επίσης υλικά εναντίον πολλών ηγετών που παραμένουν ενεργοί σήμερα».

Το Κρεμλίνο απέρριψε τις υποψίες ότι ο Έπσταϊν ήταν κατάσκοπος της Ρωσίας. «Η θεωρία ότι ο Έπσταϊν ελεγχόταν από τις ρωσικές μυστικές υπηρεσίες μπορεί να εκληφθεί με πολλούς τρόπους, αλλά όχι σοβαρά», δήλωσε την Πέμπτη ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ. Ο Πεσκόφ πρόσθεσε ότι οι δημοσιογράφοι δεν θα έπρεπε «να χάνουν χρόνο» ερευνώντας ισχυρισμούς ότι ο Έπσταϊν είχε δεσμούς με τις ρωσικές μυστικές υπηρεσίες.

Τα έγγραφα δεν δείχνουν κάτι παραπάνω από έναν Έπσταϊν να προσπαθεί να συναναστραφεί με ισχυρά πρόσωπα και να τοποθετηθεί ως ένας είδους γεωπολιτικός παίκτης. Τα έγγραφα δεν δείχνουν αν ο Έπσταϊν κατάφερε ποτέ να συνδεθεί με τον Ρώσο ηγέτη.

Στις 9 Μαΐου 2013, σύμφωνα με τα έγγραφα, ο Έπσταϊν έγραψε στον πρώην πρωθυπουργό του Ισραήλ Εχούντ Μπάρακ ότι ο Γιάγκλαντ «πρόκειται να δει τον Πούτιν στο Σότσι» στις 20 Μαΐου και ότι ο Γιάγκλαντ ρώτησε αν ο Έπσταϊν θα ήταν διαθέσιμος να συναντήσει τον Ρώσο πρόεδρο «για να εξηγήσει πώς η Ρωσία μπορεί να δομήσει συμφωνίες ώστε να ενθαρρύνει δυτικές επενδύσεις».

«Δεν τον συνάντησα ποτέ, ήθελα να το ξέρεις», πρόσθεσε ο Έπσταϊν στο email προς τον Μπάρακ. Μέσω εκπροσώπου του, ο δισεκατομμυριούχος Μπιλ Γκέιτς έχει περιγράψει δημόσια τη συνάντησή του με τον Έπσταϊν ως «σοβαρό σφάλμα κρίσης», αλλά έχει αρνηθεί οποιαδήποτε ανάρμοστη συμπεριφορά.

Ωστόσο, σε ένα άλλο email προς τον Μπάρακ στις 21 Μαΐου 2013, ο Έπσταϊν ισχυρίστηκε —χωρίς να προσκομίσει αποδείξεις— ότι αρνήθηκε αίτημα του Πούτιν να συναντηθούν κατά τη διάρκεια ενός ρωσικού οικονομικού συνεδρίου στην Αγία Πετρούπολη. Ο Έπσταϊν είπε ότι αν ο Πούτιν ήθελε να τον συναντήσει, θα «έπρεπε να διαθέσει πραγματικό χρόνο και ιδιωτικότητα». (Δεν είναι σαφές αν ο Πούτιν όντως ζήτησε ποτέ να συναντηθεί με τον Έπσταϊν.)

Περισσότερο από έναν χρόνο αργότερα, τον Ιούλιο του 2014, ένα email προς τον Έπσταϊν υποδηλώνει ότι είχε προγραμματισμένη συνάντηση με τον Πούτιν και ότι είχε προσκαλέσει τον ιδρυτή του LinkedIn να συμμετάσχει. Ο Τζόι Ίτο, τότε διευθυντής του MIT Media Lab, έγραψε στον Έπσταϊν:

«Δεν κατάφερα να πείσω τον Ριντ να αλλάξει το πρόγραμμά του για να πάει να συναντήσει τον Πούτιν μαζί σου. ;-)»

Ο Ίτο έχει ζητήσει συγγνώμη στο παρελθόν για την σχέση του με τον Έπσταϊν και για την αποδοχή χρηματοδότησης για το MIT Media Lab.

Ορισμένες από τις επικοινωνίες του Έπσταϊν με Ρώσους αξιωματούοχους έγιναν σε μια ευαίσθητη περίοδο για τις σχέσεις ΗΠΑ–Ρωσίας — μετά τις κατηγορίες της αμερικανικής κοινότητας πληροφοριών ότι η Ρωσία παρενέβη στις προεδρικές εκλογές του 2016, τις οποίες κέρδισε ο Ντόναλντ Τραμπ. Τον Ιούνιο του 2018, ο Γιάγκλαντ έγραψε στον Έπσταϊν ότι ήλπιζε να μείνει στην κατοικία του στο Παρίσι και ότι θα ερχόταν από τη Μόσχα, όπου σκόπευε να συναντήσει τον Πούτιν, τον Λαβρόφ και τον Ντμίτρι Μεντβέντεφ, τότε πρωθυπουργό της Ρωσίας.

«Απλώς λυπάμαι που δεν είμαι μαζί σου για να συναντήσω τους Ρώσους», απάντησε ο Έπσταϊν. Την Πέμπτη, η νορβηγική ανακριτική υπηρεσία Økokrim ανακοίνωσε ότι άνοιξε έρευνα για τον Γιάγκλαντ με βάση πληροφορίες που περιλαμβάνονται στα έγγραφα για τον Έπσταϊν.

Σε δήλωσή του, ο δικηγόρος του Γιάγκλαντ, Άντερς Μπρόσβετ, είπε ότι ο πελάτης του θα συνεργαστεί με την έρευνα και θα παράσχει «βασικά ευρήματα και τη σχετική τεκμηρίωση» στην υπηρεσία. «Με βάση όσα έχουμε διαπιστώσει μέχρι στιγμής, παραμένουμε βέβαιοι για την έκβαση», δήλωσε ο Μπρόσβετ.

Τα έγγραφα που δημοσιεύθηκαν υποδηλώνουν ότι ο Έπσταϊν είχε στενή σχέση με τουλάχιστον έναν Ρώσο που είχε δεσμούς με την FSB — την κύρια υπηρεσία ασφαλείας της Ρωσίας και διάδοχο της KGB. Ο Έπσταϊν αναφέρθηκε στον Σεργκέι Μπελιάκοφ, για τον οποίο το ρωσικό κρατικό πρακτορείο ειδήσεων TASS ανέφερε ότι αποφοίτησε από την Ακαδημία της FSB στη Μόσχα το 1999, ως «πολύ καλό μου φίλο» σε ένα email του 2015 προς τον δισεκατομμυριούχο επενδυτή επιχειρηματικού κεφαλαίου Πίτερ Τιλ.

Λίγες ημέρες αργότερα, ο Γιάγκλαντ είπε στον Έπσταϊν στις 14 Μαΐου 2013 ότι σχεδίαζε να μεταφέρει ένα μήνυμα στον Πούτιν εκ μέρους του Έπσταϊν, ότι δηλαδή ο Έπσταϊν θα μπορούσε να φανεί χρήσιμος.

«Έχω έναν φίλο που μπορεί να σε βοηθήσει να λάβεις τα απαραίτητα μέτρα (και στη συνέχεια να σε παρουσιάσει) και να ρωτήσει [αν] τον ενδιαφέρει να συναντηθεί μαζί σου», έγραψε ο Γιάγκλαντ σε email προς τον Έπσταϊν.

Ο Έπσταϊν απάντησε:

«Βρίσκεται σε μοναδική θέση να κάνει κάτι σπουδαίο, όπως το Sputnik έκανε για την κούρσα του Διαστήματος. Μπορείς να του πεις ότι εσύ κι εγώ είμαστε κοντά και ότι συμβουλεύω τον Γκέιτς. Αυτό είναι εμπιστευτικό. Θα χαρώ να τον συναντήσω, αλλά για τουλάχιστον δύο με τρεις ώρες, όχι λιγότερο».

Η Ρωσίδα που ήθελε να εκβιάσει ισχυρούς επιχειρηματίες στη Ν. Υόρκη

Τα έγγραφα δείχνουν ότι ο Έπσταϊν είχε προσφερθεί να τον φέρει σε επαφή με τον Μπελιάκοφ, ο οποίος εκείνη την περίοδο ήταν επικεφαλής του Ιδρύματος του Οικονομικού Φόρουμ της Αγίας Πετρούπολης, υπεύθυνου για τη διοργάνωση του μεγαλύτερου οικονομικού συνεδρίου της Ρωσίας.

Αφού παρακολούθησε το Διεθνές Οικονομικό Φόρουμ της Αγίας Πετρούπολης (SPIEF) το 2015, ο Μπάρακ, ο πρώην πρωθυπουργός του Ισραήλ, ενημέρωσε τον Έπσταϊν ότι είχε συναντηθεί με αρκετούς Ρώσους αξιωματούχους, μεταξύ των οποίων τον Λαβρόφ, την επικεφαλής της Κεντρικής Τράπεζας της Ρωσίας, Ελβίρα Ναμπιούλινα, καθώς και με αρκετούς άλλους επικεφαλής ρωσικών τραπεζών.

«Ευχαριστώ που (οργάνωσες) όλο αυτό», έγραψε ο Μπάρακ σε email προς τον Έπσταϊν.

Το γραφείο του Μπάρακ δήλωσε στο CNN ότι οι επισκέψεις του πρώην Ισραηλινού πρωθυπουργού στο SPIEF «γίνονταν πάντα κατόπιν πρόσκλησης» του γραφείου του Πούτιν. Σύμφωνα με τη δήλωση, ο Έπσταϊν ενδιαφερόταν για τις ρωσικές υποθέσεις και για το ενδεχόμενο να συναντήσει τον Πούτιν, αλλά ο Μπάρακ «ποτέ δεν ανέφερε» το όνομα του Έπσταϊν στο Κρεμλίνο· απλώς «συζητούσε περιστασιακά» παγκόσμια ζητήματα μαζί του και «ανέφερε ορισμένα πρόσωπα που είχε συναντήσει».

Σε ανταλλαγή email το 2016 μεταξύ του Μπελιάκοφ και του Έπσταϊν, ο Μπελιάκοφ ενημερώνει τον Έπσταϊν ότι είχε αναλάβει νέα θέση στο Ρωσικό Ταμείο Άμεσων Επενδύσεων (RDIF) — το κρατικό επενδυτικό ταμείο της χώρας — και ότι αναζητούσε επενδύσεις για ρωσικά έργα.

«Θα κάνω οτιδήποτε [είναι] χρήσιμο για εσένα», έγραψε ο Έπσταϊν στον Μπελιάκοφ σε ένα άλλο email αργότερα την ίδια εβδομάδα.

Ο Έπσταϊν είχε επίσης απευθυνθεί στον Μπελιάκοφ για βοήθεια τουλάχιστον μία φορά. Σε αλληλογραφία του 2015, ο Έπσταϊν έγραψε στον Μπελιάκοφ ότι μια Ρωσίδα «κοπέλα» από τη Μόσχα προσπαθούσε να εκβιάσει μια «ομάδα ισχυρών» επιχειρηματιών στη Νέα Υόρκη και ότι «είναι κακό για τις δουλειές όλων όσοι εμπλέκονται». Στη συνέχεια, ο Έπσταϊν ενημέρωσε τον Μπελιάκοφ για το πότε η γυναίκα έφτασε στη Νέα Υόρκη και σε ποιο ξενοδοχείο διέμενε, ρωτώντας: «Προτάσεις;».

Ο Έπσταϊν ισχυρίστηκε επίσης ότι προσέφερε συμβουλές στον Ρώσο ολιγάρχη Όλεγκ Ντεριπάσκα. Σε email του 2018 με τον Τζάιντ Ζάιτλιν, πρώην CEO της Coach και ιδιώτη επενδυτή, ο Ζάιτλιν ευχαριστεί τον Έπσταϊν για τις «σκέψεις του σχετικά με τον Ντεριπάσκα», ο οποίος είχε δεχθεί κυρώσεις από τις ΗΠΑ μόλις έναν μήνα νωρίτερα. Ο Έπσταϊν στη συνέχεια προώθησε την αλληλογραφία στον Στιβ Μπάνον, πρώην επικεφαλής στρατηγικής του Τραμπ.

«Απλώς σε κρατάω ενήμερο», έγραψε ο Έπσταϊν στον Μπάνον.

Ένα email του Νοεμβρίου 2010 που περιλαμβάνεται στα αρχεία αναφέρεται σε μια προσπάθεια κάποιου που ισχυριζόταν ότι ήταν βοηθός του Έπσταϊν να κανονίσει μια συνάντηση μεταξύ του Έπσταϊν και κάποιου που αναφέρεται ως «Όλεγκ».

«Σας γράφω για να δω ποιες είναι οι δυνατότητες να συναντηθούν ο Τζέφρι και ο Όλεγκ στη Μόσχα την επόμενη εβδομάδα, Τρίτη ή Τετάρτη; Ή μήπως ο Όλεγκ έχει σχέδια να βρίσκεται στο Παρίσι την επόμενη εβδομάδα;» έγραφε το άτομο. Τα ονόματα τόσο του αποστολέα όσο και του παραλήπτη έχουν αφαιρεθεί από τα αρχεία που δόθηκαν στη δημοσιότητα. Δεν είναι σαφές αν ο Έπσταϊν και ο Ντεριπάσκα είχαν ποτέ επαφή ή αν συναντήθηκαν. Εκπρόσωπος του Ντεριπάσκα δήλωσε στο Bloomberg ότι δεν γνώριζε προσωπικά τον Έπσταϊν.

Ένα ακόμη Ρωσικό πρόσωπο στον κύκλο του Έπσταϊν ήταν η Μάσα Ντρόκοβα Μπούχερ, 37χρονη επενδύτρια επιχειρηματικού κεφαλαίου, η οποία το 2017 ήταν υπεύθυνη δημοσίων σχέσεων του Έπσταϊν, βοηθώντας τον μετά την καταδίκη του το 2008 για προτροπή σε πορνεία.

Η Μπούχερ ήταν γνωστή στη Ρωσία ως μέλος της Nashi, μιας φιλοπουτινικής νεολαιίστικης οργάνωσης, όπου είχε ακόμη και δική της τηλεοπτική εκπομπή. Εμφανίστηκε σε ντοκιμαντέρ του 2012 για το κίνημα με τίτλο Putin’s Kiss, αναφορά σε μια διάσημη στιγμή όπου φίλησε τον Πούτιν στο μάγουλο.

Έκτοτε έχει δηλώσει ότι αποχώρησε από το κίνημα και ότι εγκατέλειψε τη ρωσική υπηκοότητα το 2022, μετά την εισβολή στην Ουκρανία.

Εκείνη και ο Έπσταϊν φαίνεται να είχαν στενή σχέση. Το 2017, τον ρώτησε σε email αν είχε ακούσει κάτι σχετικά με πιθανές κυρώσεις σε εταιρείες με έρευνα και ανάπτυξη στη Ρωσία, καθώς αυτό θα μπορούσε να επηρεάσει «κάποιους καλούς φίλους». Εκείνος της είπε ότι θα τη σύστηνε στον Πίτερ Τιλ. Αργότερα, η Μπούχερ έστειλε στον Έπσταϊν βίντεο όπου τραγουδούσε και του είπε ότι ήταν «ανανεωμένη» επειδή δεν «έπαιρνε ουσίες εδώ και καιρό». Του απέδωσε τα εύσημα για τη βοήθεια που της παρείχε στην ίδρυση του επενδυτικού της ταμείου Day One Ventures το 2018.

«Σκεφτόμουν όλα τα καλά πράγματα που μου δίδαξες», έγραψε σε μήνυμα προς τον Έπσταϊν το 2019. «Δεν θα δημιουργούσα ποτέ το fund μου χωρίς τις ιδέες και τις γνώσεις που μοιράστηκες μαζί μου και αγαπώ πραγματικά τη δουλειά μου. Σε ευχαριστώ που υπήρξες τόσο καλός φίλος, Τζέφρι!»

Το 2022, η Washington Post ανέφερε ότι στις παρουσιάσεις της προς επενδυτές, η Μπούχερ προέβαλλε τις διασυνδέσεις της με Ρώσους ολιγάρχες, όμως η ίδια έχει απορρίψει αυτούς τους ισχυρισμούς και έχει αρνηθεί ότι είχε οποιαδήποτε ρωσική χρηματοδότηση.

Τα ταξίδια του Έπσταϊν στη Ρωσία

Αν και δεν είναι σαφές πόσο συχνά ταξίδευε ο Έπσταϊν στη Ρωσία, τα αρχεία πτήσεων που ανέλυσε το CNN και δημοσιοποιήθηκαν από το Υπουργείο Δικαιοσύνης επιβεβαιώνουν ότι πράγματι επισκέφθηκε τη χώρα. Ο Έπσταϊν και η Γκισλέιν Μάξγουελ ταξίδεψαν στη Ρωσία μεταξύ 22 και 24 Νοεμβρίου 2002, πετώντας από την Κοπεγχάγη στο αεροδρόμιο Βνούκοβο της Μόσχας με το προσωπικό αεροσκάφος του Έπσταϊν, σύμφωνα με τα αρχεία πτήσεων και ένα email του 2018 που δημοσίευσε το Υπουργείο Δικαιοσύνης.

Στη συνέχεια, οι δυο τους πέταξαν στην Αγία Πετρούπολη, προσγειώθηκαν στο αεροδρόμιο Πούλκοβο την ίδια ημέρα και, στις 24 Νοεμβρίου, τα αρχεία δείχνουν ότι αναχώρησαν με το ίδιο αεροσκάφος για την Ιρλανδία.

Μια φωτογραφία που ανέβηκε το 2005 στον λογαριασμό Flickr της Έστερ Ντάισον δείχνει τον Έπσταϊν στο Σάροφ της Ρωσίας, να στέκεται μπροστά από την εξοχική κατοικία του Αντρέι Ζαχάροφ. Ο Ζαχάροφ είχε εργαστεί στη σοβιετική βόμβα υδρογόνου και αργότερα έγινε γνωστός ως αντιφρονών. Η φωτογραφία, την οποία γεωεντόπισε το CNN, γράφει ως ημερομηνία “28 Απριλίου 1998”, αν και το CNN δεν μπορεί να επαληθεύσει ανεξάρτητα την ημερομηνία λήψης της.

Η Ντάισον, η οποία εκείνη την περίοδο δραστηριοποιούνταν σε νεοφυείς επιχειρήσεις στην Ανατολική Ευρώπη και τη Ρωσία, επιβεβαίωσε τη γνησιότητα της φωτογραφίας. Το Σάροφ είναι ρωσική πόλη που φιλοξενεί κλειστό κέντρο πυρηνικών ερευνών — και ο Έπσταϊν ήταν γνωστό ότι είχε έντονο ενδιαφέρον για την επιστήμη και την τεχνολογία.

Σύμφωνα με emails που δημοσιοποιήθηκαν από το Υπουργείο Δικαιοσύνης, ο Έπσταϊν υπέβαλε εκ νέου αίτηση για ρωσική βίζα το 2018. Ένα άλλο email δείχνει ότι η ομάδα του ρώτησε για τη μεταφορά της ισχύουσας ρωσικής βίζας του σε νέο διαβατήριο τον Μάρτιο του 2019, μόλις λίγους μήνες πριν από τη σύλληψή του με ομοσπονδιακές κατηγορίες που σχετίζονταν με εμπορία ανηλίκων για σεξουαλική εκμετάλλευση.