Η πρόταση που θα φέρει το Ιράν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με τις ΗΠΑ

Το Ιράν αρνείται να εξαγάγει το απόθεμά του των 300 κιλών ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού, αλλά εμφανίζεται διατεθειμένο να μειώσει τον βαθμό καθαρότητας του υλικού υπό την εποπτεία της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας (IAEA – International Atomic Energy Agency), σύμφωνα με ιρανικές πηγές.

Όπως λέει ο Guardian, η πρόταση αναμένεται να αποτελέσει τον πυρήνα της προσφοράς που πρόκειται να καταθέσει η Τεχεράνη προς τις ΗΠΑ τις επόμενες ημέρες, την ώρα που ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ εξετάζει το ενδεχόμενο αξιοποίησης της αυξημένης ναυτικής παρουσίας των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή για ενδεχόμενο πλήγμα κατά του Ιράν.

Το Ιράν διαθέτει σήμερα απόθεμα ουρανίου εμπλουτισμένου στο 60% — επίπεδο κοντά στην κατασκευή πυρηνικού όπλου — αλλά δηλώνει πρόθυμο να μειώσει τον εμπλουτισμό στο 20% ή και χαμηλότερα.

Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Άμπας Αραγτσί, υποστηρίζει επίσης ότι οι ΗΠΑ δεν έχουν ζητήσει την πλήρη εγκατάλειψη του δικαιώματος εμπλουτισμού εντός του Ιράν. Το επίκεντρο των διαβουλεύσεων, σύμφωνα με τον ίδιο, αφορά το επίπεδο εμπλουτισμού και τον αριθμό των φυγοκεντρητών που θα επιτρέπονται.

Είχε συζητηθεί το ενδεχόμενο αποστολής του αποθέματος στη Ρωσία και η σύνδεση του ιρανικού προγράμματος εμπλουτισμού με διεθνή κοινοπραξία, ωστόσο ιρανικές πηγές επιμένουν ότι η ιδέα κοινοπραξίας δεν έχει τεθεί επίσημα. Ιρανικά μέσα που πρόσκεινται στην κυβέρνηση επικαλέστηκαν διπλωμάτη ο οποίος δήλωσε: «Τονίσαμε στις διαπραγματεύσεις ότι τα πυρηνικά υλικά δεν θα φύγουν από τη χώρα».

Η ιρανική εκδοχή, που χαρακτηρίζεται από σχετικά αδιάλλακτη στάση, σημαίνει ότι καθοριστικής σημασίας θα είναι ο βαθμός πρόσβασης που θα δοθεί στην IAEA για επιθεωρήσεις πυρηνικών εγκαταστάσεων.

Τι λέει ο Ιρανός ΥΠΕΞ

Η πρόταση της Τεχεράνης ενδέχεται να επηρεάσει το κατά πόσο ο Τραμπ θα θεωρήσει αναγκαία μια στρατιωτική επέμβαση.

Σε συνέντευξή του που μεταδόθηκε την Παρασκευή στις ΗΠΑ, ο Αραγτσί δήλωσε ότι «η Ουάσινγκτον δεν έχει ζητήσει από την Τεχεράνη να αναστείλει μόνιμα τον εμπλουτισμό ουρανίου», απορρίπτοντας επίσης αναφορές ότι το Ιράν πρότεινε προσωρινή αναστολή δύο έως τριών ετών. Ωστόσο, ο πρέσβης των ΗΠΑ στον ΟΗΕ, Mike Waltz, δήλωσε ότι η Ουάσινγκτον επιδιώκει «μηδενικό εμπλουτισμό» από το Ιράν.

Ο Ιρανός νομικός Ρεζά Νασρί προειδοποίησε ότι εάν το Ιράν δεχθεί επίθεση ενώ υπάρχουν ακόμη περιθώρια διπλωματικής επίλυσης, άλλα κράτη της περιοχής θα καταλήξουν στο συμπέρασμα πως τα πυρηνικά όπλα αποτελούν τη μόνη πραγματική αποτρεπτική δύναμη απέναντι στις ΗΠΑ και το Israel.

Την ίδια ώρα, ξέσπασαν διαδηλώσεις σε πανεπιστήμια, μεταξύ άλλων στο Πανεπιστήμιο Ιατρικών Επιστημών της Μασχάντ και σε τουλάχιστον δύο πανεπιστήμια της Τεχεράνης, έπειτα από την επαναλειτουργία τους μετά από κλείσιμο λόγω φόβων για κινητοποιήσεις. Στο Πανεπιστήμιο Σαρίφ, φοιτητές φώναζαν συνθήματα όπως «Javed Shah» και «Θάνατος στον δικτάτορα», με τον πρύτανη να προειδοποιεί ότι οι αρχές θα επαναφέρουν τα μαθήματα σε διαδικτυακή μορφή αν συνεχιστούν οι κινητοποιήσεις.

Διαμαρτυρίες αναμένονται και στη συνεδρίαση του UN Human Rights Council στη Γενεύη, όπου η Αφσανέχ Ναδιπούρ θα συμμετάσχει για πρώτη φορά ως πλήρες μέλος της Συμβουλευτικής Επιτροπής, με θητεία τριών ετών.