Τα… fake news του Τραμπ πριν από την ομιλία του για την “Κατάσταση του Έθνους”

Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ θα εκφωνήσει την πρώτη ομιλία για την Κατάσταση του Έθνους της δεύτερης θητείας του σήμερα Τρίτη (24/2). Οι προτεραιότητες της ρεπουμπλικανικής κυβέρνησης έχουν επικεντρωθεί κυρίως στην οικονομία, τη μετανάστευση, την εγκληματικότητα, την ενέργεια και την εθνική ασφάλεια.

Τον τελευταίο χρόνο, ο Τραμπ προβάλλει τα επιτεύγματά του, χλευάζοντας παράλληλα το έργο του προκατόχου του, πρώην προέδρου Τζο Μπάιντεν. Ωστόσο, μεγάλο μέρος αυτής της ρητορικής βασίζεται σε ψευδείς ή παραπλανητικούς ισχυρισμούς — πολλοί από τους οποίους είναι πιθανό να επαναληφθούν στην ομιλία του προς το έθνος.

Ακολουθεί μια επισκόπηση από το AP για ορισμένες από τις ψευδείς και παραπλανητικές δηλώσεις που έχει κάνει ο Τραμπ σε πρόσφατες δημόσιες εμφανίσεις.

Οικονομία

Ο Τραμπ δηλώνει συχνά ότι οι ΗΠΑ είναι πλέον «η πιο καυτή χώρα στον κόσμο», μετά από χρόνια ως «νεκρή χώρα». Η αμερικανική οικονομία κάθε άλλο παρά «νεκρή» ήταν όταν ο Τραμπ επέστρεψε στην εξουσία πέρυσι. Στη δεύτερη θητεία του, πάντως, η οικονομία παρουσίασε γενικά ισχυρές επιδόσεις — έπειτα από ένα ασταθές ξεκίνημα.

Το 2024, τελευταίο έτος της προεδρίας Μπάιντεν, το ΑΕΠ των ΗΠΑ αυξήθηκε κατά 2,8% σε όρους προσαρμοσμένους στον πληθωρισμό, ταχύτερα από κάθε άλλη ανεπτυγμένη χώρα, με εξαίρεση την Ισπανία. Είχε επίσης αναπτυχθεί με υγιείς ρυθμούς από το 2021 έως το 2023.

Το ΑΕΠ συρρικνώθηκε για πρώτη φορά σε τρία χρόνια το πρώτο τρίμηνο του 2025. Η ανάπτυξη ανέκαμψε στο δεύτερο εξάμηνο, αλλά επιβραδύνθηκε ξανά στο τέταρτο τρίμηνο. Η ετήσια αύξηση του ΑΕΠ για το 2025 διαμορφώθηκε στο 2,2%.

Ένας βασικός δείκτης πληθωρισμού υποχώρησε σε χαμηλό σχεδόν πενταετίας τον Ιανουάριο. Ωστόσο, σύμφωνα με τον προτιμώμενο δείκτη της Ομοσπονδιακής Τράπεζας, παραμένει αυξημένος, καθώς οι τιμές σε προϊόντα όπως έπιπλα, ρούχα και τρόφιμα συνεχίζουν να ανεβαίνουν.

Οι επιχειρήσεις έχουν επίσης μειώσει σημαντικά τις προσλήψεις. Το 2025 δημιουργήθηκαν μόλις 181.000 νέες θέσεις εργασίας — ο χαμηλότερος αριθμός, εκτός ύφεσης, από το 2002. Οι οικονομολόγοι αποδίδουν την εξέλιξη αυτή σε μια σειρά παραγόντων: Η αβεβαιότητα που προκαλούν οι δασμοί και η τεχνητή νοημοσύνη οδήγησε πολλές εταιρείες σε αναστολή προσλήψεων, ενώ πολλές επιχειρήσεις είχαν ήδη προχωρήσει σε μαζικές προσλήψεις μετά την πανδημία.

Το χρηματιστήριο των ΗΠΑ κατέγραψε άνοδο πέρυσι, αλλά υποαπέδωσε σε σχέση με αρκετές ξένες αγορές. Ο δείκτης S&P 500 ενισχύθηκε κατά 17%, έναντι 71% στη Νότια Κορέα, 29% στο Χονγκ Κονγκ, 26% στην Ιαπωνία, 22% στη Γερμανία και 21% στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Επενδύσεις

Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα ισχυριστεί ότι οι ΗΠΑ έχουν εξασφαλίσει έως και 18 τρισ. δολάρια σε επενδύσεις, χωρίς να παρουσιάσει αποδείξεις. Το ποσό φαίνεται υπερβολικό ή ιδιαίτερα υποθετικό — ή και τα δύο.

Η ιστοσελίδα του Λευκού Οίκου αναφέρει πολύ χαμηλότερο ποσό, 9,6 τρισ. δολάρια, το οποίο φαίνεται να περιλαμβάνει και δεσμεύσεις επενδύσεων που έγιναν επί Μπάιντεν.

Μελέτη που δημοσιεύθηκε τον Ιανουάριο αμφισβητεί κατά πόσο θα υλοποιηθούν περισσότερα από 5 τρισ. δολάρια επενδυτικών δεσμεύσεων που ανακοινώθηκαν πέρυσι από βασικούς εμπορικούς εταίρους των ΗΠΑ.

Μετανάστευση

Κεντρικό στοιχείο της ατζέντας Τραμπ είναι ο περιορισμός της παράτυπης μετανάστευσης, αν και συχνά χρησιμοποιεί ανακριβείς ισχυρισμούς.

Έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι η εισροή μεταναστών προκάλεσε εκρηκτική αύξηση της εγκληματικότητας. Ωστόσο, δεν υπάρχουν στοιχεία για αύξηση εγκλημάτων που διαπράττονται από μετανάστες, είτε στα σύνορα είτε σε πόλεις με μεγάλη εισροή, όπως η Νέα Υόρκη. Μελέτες δείχνουν ότι άτομα που διαμένουν παράτυπα στις ΗΠΑ είναι λιγότερο πιθανό να συλληφθούν για βίαια ή άλλα εγκλήματα σε σχέση με τους γηγενείς Αμερικανούς.

Ο Τραμπ αναφέρεται επίσης συχνά σε περισσότερα από 300.000 «εξαφανισμένα» παιδιά μεταναστών. Ο ισχυρισμός αυτός διαστρεβλώνει έκθεση του Αυγούστου 2024 του Γραφείου του Γενικού Επιθεωρητή του Υπουργείου Εσωτερικής Ασφάλειας, η οποία επέκρινε την Υπηρεσία Μετανάστευσης και Τελωνείων για ανεπαρκή παρακολούθηση των ασυνόδευτων ανηλίκων μετά την αποδέσμευσή τους.

Ενέργεια

Ο Τραμπ εξυμνεί συστηματικά τον άνθρακα ως «όμορφο, καθαρό άνθρακα». Αν και η παραγωγή άνθρακα είναι καθαρότερη σε σχέση με το παρελθόν, δεν παύει να προκαλεί ρύπανση.

Οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα από τη βιομηχανία άνθρακα έχουν μειωθεί τα τελευταία 30 χρόνια, σύμφωνα με την Υπηρεσία Πληροφοριών Ενέργειας των ΗΠΑ. Ωστόσο, έρευνα που υποστηρίζεται από τον ΟΗΕ επισημαίνει ότι η παγκόσμια παραγωγή άνθρακα πρέπει να μειωθεί δραστικά για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.

Η καύση άνθρακα εκπέμπει επίσης διοξείδιο του θείου και οξείδια του αζώτου, που συμβάλλουν στην όξινη βροχή, το νέφος και τις αναπνευστικές παθήσεις.

Ο πρόεδρος επικρίνει επίσης συστηματικά την αιολική ενέργεια, υποστηρίζοντας ότι είναι ακριβή και ότι οι ανεμογεννήτριες σκοτώνουν πουλιά.

Η χερσαία αιολική ενέργεια είναι από τις φθηνότερες μορφές παραγωγής ηλεκτρισμού, με κόστος περίπου 30 δολάρια ανά μεγαβατώρα, σύμφωνα με εκτιμήσεις του Ιουλίου από την Υπηρεσία Πληροφοριών Ενέργειας.

Οι ανεμογεννήτριες ενέχουν κινδύνους για τα πουλιά, όπως κάθε υποδομή, ωστόσο η National Audubon Society εκτιμά ότι οι κίνδυνοι αυτοί μπορούν να αντιμετωπιστούν και ότι η κλιματική αλλαγή αποτελεί μεγαλύτερη απειλή.

Εκλογές

Ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του 2026, ο Τραμπ επαναλαμβάνει ότι κέρδισε τις προεδρικές εκλογές του 2020.

Ο ισχυρισμός αυτός είναι ψευδής και έχει καταρριφθεί επανειλημμένα. Η νίκη του Μπάιντεν επιβεβαιώθηκε μέσω επανακαταμετρήσεων και ελέγχων στις πολιτείες-κλειδιά. Ο Τραμπ και οι σύμμαχοί του έχασαν δεκάδες δικαστικές προσφυγές, ενώ ο τότε υπουργός Δικαιοσύνης του δήλωσε ότι δεν υπήρξε εκτεταμένη νοθεία.

Ο Μπάιντεν έλαβε 306 εκλεκτορικές ψήφους έναντι 232 του Τραμπ και περισσότερες από 7 εκατ. ψήφους στη λαϊκή ψήφο.

Ο Τραμπ χαρακτηρίζει επίσης τη νίκη του το 2024 «σαρωτική». Κέρδισε 312 εκλεκτορικές ψήφους έναντι 226, ωστόσο η διαφορά στη λαϊκή ψήφο ήταν μικρή: 49,8% (77.302.580 ψήφοι) έναντι 48,32% (75.017.613 ψήφοι) της Δημοκρατικής υποψήφιας Κάμαλα Χάρις.

Εγκληματικότητα

Ο Τραμπ αποδίδει στον εαυτό του τη σημαντική μείωση της βίαιης εγκληματικότητας το 2025, ισχυριζόμενος ότι το ποσοστό ανθρωποκτονιών έφτασε στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων 125 ετών. Ωστόσο, η εγκληματικότητα είχε ήδη πτωτική πορεία.

Μελέτη του Ιανουαρίου από το Independent Council on Criminal Justice, βασισμένη σε στοιχεία από 35 πόλεις, κατέγραψε μείωση 21% στις ανθρωποκτονίες από το 2024 στο 2025.

Υπάρχει ισχυρή πιθανότητα το ποσοστό να διαμορφωθεί περίπου στις 4 ανθρωποκτονίες ανά 100.000 κατοίκους — το χαμηλότερο επίπεδο από το 1900.

Η εγκληματικότητα είχε αυξηθεί σημαντικά το 2020 εν μέσω πανδημίας, αλλά υποχώρησε κοντά στα προ πανδημίας επίπεδα έως το 2022.

Εξωτερική πολιτική

Ο Τραμπ υποστηρίζει συχνά ότι έχει «λύσει» οκτώ πολέμους, ένας ισχυρισμός που θεωρείται υπερβολικός. Αν και έχει συμβάλει στη διαμεσολάβηση σε ορισμένες περιπτώσεις, ο ρόλος του δεν είναι τόσο ξεκάθαρος όσο παρουσιάζεται.

Μεταξύ των συγκρούσεων που αναφέρει είναι αυτές μεταξύ Ισραήλ και Χαμάς, Ισραήλ και Ιράν, Αιγύπτου και Αιθιοπίας, Ινδίας και Πακιστάν, Σερβίας και Κοσόβου, Ρουάντας και Κονγκό, Αρμενίας και Αζερμπαϊτζάν, καθώς και Καμπότζης και Ταϊλάνδης.