Επιζώντες των βομβιστικών επιθέσεων στις Βρυξέλλες απειλούνται με περικοπές συντάξεων 10 χρόνια μετά

Δέκα χρόνια μετά τα τραύματα που άλλαξαν τη ζωή του από τις τρομοκρατικές επιθέσεις που έπληξαν το αεροδρόμιο και έναν σταθμό του μετρό στις Βρυξέλλες, ο Walter Benjamin παραμένει άγρυπνος τα βράδια. Όχι μόνο λόγω της φρίκης που έζησε στις 22 Μαρτίου 2016.

Πέρυσι, όπως λέει, η μηνιαία του σύνταξη μειώθηκε δραστικά προκειμένου να ανακτηθούν oι «υπερπληρωμένες» αποζημιώσεις επιζώντων, όπως λέει.

Όπως λέει ο Guardian, ο Benjamin, σήμερα 56 ετών, βρισκόταν τρία μέτρα μακριά από τον δεύτερο δράστη στο αεροδρόμιο Ζάβεντεμ όταν εξερράγη η βόμβα. Τρεις βομβιστές αυτοκτονίας σκότωσαν 32 ανθρώπους εκείνη την ημέρα και άφησαν περισσότερους από 320 τραυματίες με τραύματα που οι γιατροί συνήθως βλέπουν σε εμπόλεμες ζώνες. Τη μία στιγμή στεκόταν στον χώρο check-in ετοιμαζόμενος να πάρει πτήση για το Τελ Αβίβ. Την επόμενη, εκτοξεύτηκε στον αέρα και βρέθηκε πεσμένος στο έδαφος μέσα σε μια λίμνη αίματος, ανάμεσα σε νεκρούς και βαριά τραυματισμένους. Έχασε το δεξί του πόδι και υποβλήθηκε σε 17 επεμβάσεις για να σωθεί το αριστερό.

Ο γιατρός του είπε ότι θα χρειάζονταν τρία ή τέσσερα χρόνια για να περπατήσει ξανά. Όμως, τρεις μήνες μετά την επίθεση, στεκόταν ήδη όρθιος και άρχιζε ασκήσεις, όπως λέει, «γιατί δεν ήθελα να είμαι βάρος στην κοινωνία… δεν ήθελα η κόρη μου [τότε 16 ετών] να έχει έναν πατέρα που θα έπρεπε να στηρίζει».

Σωματικά, είναι σε καλή κατάσταση, λέει. Περπατά 30-40 λεπτά κάθε μέρα σε διάδρομο για να διατηρεί τη δύναμη και το ηθικό του. Όμως δεν μπορεί να βγει από το σπίτι χωρίς φαρμακευτική αγωγή: «Μερικές φορές μπορεί να βρίσκομαι στον δρόμο ή οπουδήποτε και να πάθω κρίση πανικού. Έρχεται πολύ γρήγορα».

Τον περασμένο Ιούλιο ενημερώθηκε ότι είχε λάβει υπερβολική κρατική αποζημίωση: η μηνιαία του σύνταξη, που του απονεμήθηκε ως θύμα τρομοκρατικής επίθεσης, μειώθηκε κατά 70%, όπως λέει. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς του, το εισόδημά του από συντάξεις θα μειωθεί κατά 130.000 έως 150.000 ευρώ. Περιγράφει αυτή τη διαφορά ως χρέος που φοβάται ότι θα μετακυλιστεί στους οικείους του.

«Ήταν σοκ», λέει. «Γιατί δεν έχω κρύψει ποτέ τίποτα από όσα έχω λάβει. Και αν πεθάνω, το χρέος θα υπάρχει για την κόρη μου. Δεν είναι σωστό. Είναι ένα ψυχολογικό σοκ. Δεν καταλαβαίνω γιατί μας αναγκάζουν να ζούμε έτσι».

«Δεν είναι χρήματα που πληρώνω στον χρηματιστή μου», λέει με πικρή ειρωνεία, περιγράφοντας τα επιπλέον έξοδα που έχει, όπως ακριβότερα αεροπορικά εισιτήρια και ταξί λόγω του προσθετικού μέλους· ψυχολογική υποστήριξη· και επιπλέον βοήθεια όταν δεν μπορεί να περπατήσει εξαιτίας των τραυματισμών που προκαλεί η πρόθεση. Εκπρόσωπος της βελγικής ομοσπονδιακής υπηρεσίας συντάξεων δήλωσε ότι οποιαδήποτε μείωση στην αποζημίωση θα εφαρμόζεται σε μελλοντικές πληρωμές και δεν θα υπάρξει ποτέ απαίτηση ανάκτησης χρέους από το άτομο ή τους οικείους του.

Τι λέει η ομάδα υποστήριξης θυμάτων τρομοκρατίας Life for Brussels

Η ομάδα υποστήριξης θυμάτων τρομοκρατίας Life for Brussels λέει ότι ο Benjamin δεν είναι ο μόνος. «Πολλά θύματα ζουν σε απόλυτη απόγνωση», ανέφερε σε ανακοίνωσή της την περασμένη εβδομάδα, που δημοσιεύτηκε πριν από τις εκδηλώσεις αυτού του Σαββατοκύριακου για τη συμπλήρωση 10 χρόνων από τις επιθέσεις. «Το κράτος απαιτεί την επιστροφή ποσών που καταβλήθηκαν όλα αυτά τα χρόνια, βυθίζοντας οικογένειες σε αδικαιολόγητη δυσχέρεια».

Η κατάσταση προέκυψε επειδή, σύμφωνα με βελγικό νόμο που ψηφίστηκε το 2017, τα θύματα δεν δικαιούνται να αποζημιώνονται δύο φορές για το τραύμα τους. Οι επιζώντες τρομοκρατικών ενεργειών δικαιούνται να λαμβάνουν σύνταξη, η οποία υπόκειται σε μειώσεις εάν έχουν λάβει άλλες πληρωμές, όπως κοινωνική ασφάλιση ή ασφαλιστικές αποζημιώσεις.

Οι επιζώντες είχαν τη δυνατότητα να διεκδικήσουν αποζημίωση μέσω ασφαλιστηρίων που κάλυπταν το αεροδρόμιο των Βρυξελλών και τον φορέα μεταφορών της πόλης, STIB.

“Με το γράμμα επανήλθαν όλες οι μνήμες”

Η Life for Brussels υποστηρίζει ότι οι αρχές κάνουν λανθασμένες αφαιρέσεις βάσει μιας αμφισβητήσιμης ερμηνείας του νόμου και δεν σέβονται την αρχή της μη αναδρομικής εφαρμογής των μειώσεων.

Η Aurélie Cardon, ειδικός επικοινωνίας, πήγαινε στη δουλειά της στις 22 Μαρτίου 2016 όταν τραυματίστηκε στην επίθεση στον σταθμό μετρό Maelbeek, στην ευρωπαϊκή συνοικία της πόλης. Αν και βρισκόταν στο βαγόνι όπου σημειώθηκε η έκρηξη, «στάθηκα πολύ τυχερή», λέει. «Καθόμουν και το ωστικό κύμα πέρασε από πάνω μου». Έμεινε με τραυματισμούς, μεταξύ των οποίων πόνο στη μέση και βλάβες στα τύμπανα των αυτιών. Για μεγάλο διάστημα ένιωθε φόβο και πανικό στα μέσα μαζικής μεταφοράς ή σε άλλους πολυσύχναστους χώρους, που υποχώρησαν με θεραπεία.

Της απονεμήθηκε ισόβια σύνταξη 126 ευρώ τον μήνα – ή έτσι νόμιζε. Πριν από έναν χρόνο, όπως λέει, η σύνταξή της διακόπηκε ξαφνικά χωρίς εξήγηση. Έπειτα, τον περασμένο Δεκέμβριο, έλαβε έναν λογαριασμό που ανέφερε ότι όφειλε στην κυβέρνηση 1.500 ευρώ.

«Αυτό που με ενοχλεί περισσότερο – περισσότερο από την επιστροφή χρημάτων – είναι ότι όλη αυτή η ιστορία είχε τελειώσει για μένα, γιατί ήταν πριν από 10 χρόνια», λέει. «Αλλά με αυτό το γράμμα όλα επανήλθαν. Είναι σαν αυτή η ιστορία να μην τελειώνει ποτέ».

Σε ανακοίνωση που δημοσιεύτηκε την ίδια ημέρα που οι επιζώντες μίλησαν σε δημοσιογράφους, η βελγική υπηρεσία συντάξεων ζήτησε συγγνώμη.

«Η υπηρεσία συντάξεων καταβάλλει συντάξεις σε περίπου 700 θύματα τρομοκρατίας. Καθώς αυτές οι συντάξεις θεωρούνται “υπολειμματικές αποζημιώσεις”, ο νόμος απαιτεί από την υπηρεσία να λαμβάνει υπόψη άλλες αποζημιώσεις και να τις αφαιρεί από τη σύνταξη», ανέφερε. Η ανακοίνωση πρόσθεσε ότι σε 14 περιπτώσεις «δυστυχώς» ανακτήθηκαν χρήματα «λανθασμένα», ενώ 43 άτομα είχαν λάβει «ενδεχομένως συγκεχυμένη επιστολή». Η υπηρεσία δήλωσε ότι όσοι είχαν υποστεί λανθασμένες περικοπές θα αποζημιωθούν, ενώ δεν θα υπάρξει «αναδρομική προσαρμογή» για τους υπόλοιπους 43.

Πρόσθεσε: «Η υπηρεσία συντάξεων λυπάται για τον τρόπο που εξελίχθηκαν τα γεγονότα και εκφράζει την ειλικρινή της συγγνώμη προς τα θύματα. Γνωρίζουμε ότι οι διοικητικές μας ενέργειες προκάλεσαν επιπλέον ταλαιπωρία».

Ο Benjamin λέει ότι δεν έχει λάβει επιστολή. «Το μεγάλο σκάνδαλο είναι ότι για 10 χρόνια δεν υπάρχει καμία παρακολούθηση από το κράτος για το τι μας συνέβη», λέει, ζητώντας ένα σύστημα όπου θα υπάρχουν τακτικοί έλεγχοι για την υγεία των επιζώντων ή άλλα προβλήματα.

Η ανακοίνωση ήταν καλά νέα, λέει η Cardon, η οποία επιβεβαίωσε ότι έλαβε επιστολή την περασμένη εβδομάδα που την ενημέρωνε ότι η απαίτηση επιστροφής χρημάτων ήταν λάθος. Ωστόσο, ο αγώνας της δεν έχει τελειώσει, λέει. Συνεχίζει να πιέζει για την επαναφορά της πλήρους σύνταξής της, χωρίς μειώσεις.

Όπως είναι κατανοητό, πρόκειται για ένα θέμα που θα προτιμούσε να αφήσει πίσω της. «Το να μιλάς συνεχώς για τις επιθέσεις, να τις σκέφτεσαι, να κάνεις υπολογισμούς, δεν είναι ευχάριστο… Θα ήθελα να προχωρήσω μπροστά».