Axios: Οι συνομιλίες για το Ιράν δείχνουν μια αχτίδα προόδου, καθώς πλησιάζει η προθεσμία του Τραμπ

Οι συνομιλίες μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν δείχνουν να κινούνται -έστω σταδιακά- προς μια χαραμάδα προόδου, την ώρα που η ασφυκτική προθεσμία που έχει θέσει ο Ντόναλντ Τραμπ πλησιάζει επικίνδυνα.

Τις τελευταίες 24 ώρες φαίνεται να καταγράφονται σημάδια κινητικότητας στις διαπραγματεύσεις, σύμφωνα με Αμερικανούς και Ισραηλινούς αξιωματούχους που μίλησαν στο Axios, αλλά η επίτευξη συμφωνίας μέχρι τις 8 το βράδυ (ώρα Ανατολικής Ακτής) μοιάζει ακόμη μακρινή.

Στον Λευκό Οίκο, η συζήτηση φαίνεται να έχει αλλάξει τόνο: από το «αν μπορούμε να φτάσουμε σε συμφωνία» στο πιο πιεστικό «αν μπορούμε να φτάσουμε εγκαίρως».

Και το διακύβευμα είναι βαρύ. Μια αποτυχία ή ακόμη και η έλλειψη επαρκούς προόδου ώστε να δοθεί παράταση, θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια πρωτοφανή κλιμάκωση του πολέμου.

Ο Τραμπ έχει ήδη ανεβάσει δραματικά τους τόνους, απειλώντας με καταστροφή κρίσιμων υποδομών του Ιράν -γέφυρες, μονάδες ηλεκτροπαραγωγής, ακόμη και εγκαταστάσεις πετρελαίου και ύδρευσης- αν η Τεχεράνη δεν συμφωνήσει να ανοίξει τα Στενά του Ορμούζ.

«Ένας ολόκληρος πολιτισμός θα πεθάνει απόψε», έγραψε χαρακτηριστικά, σε μια φράση που αιωρείται σαν προειδοποίηση ή προφητεία.

Από την πλευρά του, το Ιράν διαμηνύει ότι δεν θα μείνει αδρανές, προειδοποιώντας για αντίποινα σε ενεργειακές και υδάτινες υποδομές κρατών του Κόλπου.

Τα δύσκολα σημεία της διαπραγμάτευσης

Στον πυρήνα των συνομιλιών βρίσκονται δύο βασικά εμπόδια. Το πρώτο είναι η απαίτηση της Τεχεράνης για εγγυήσεις ότι ΗΠΑ και Ισραήλ δεν θα ξεκινήσουν εκ νέου τις εχθροπραξίες μετά από μια προσωρινή παύση και η καθυστέρηση στις απαντήσεις της ιρανικής ηγεσίας λόγω των συνθηκών ασφαλείας.

Την ίδια ώρα, αντικρουόμενα δημοσιεύματα περιπλέκουν το τοπίο. Η Wall Street Journal έκανε λόγο για διακοπή απευθείας επικοινωνίας, οι New York Times για αποχώρηση του Ιράν από τις συνομιλίες, με την Τεχεράνη να διαψεύδει κατηγορηματικά.

Εδώ και δύο εβδομάδες, οι δύο πλευρές ανταλλάσσουν σχέδια μέσω μεσολαβητών από το Πακιστάν, την Αίγυπτο και την Τουρκία.

Ο αντιπρόεδρος Βανς, ο απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ και ο Τζάρεντ Κούσνερ συμμετέχουν ενεργά, ενώ υπάρχει και απευθείας δίαυλος επικοινωνίας με τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί.

Η τελευταία ιρανική αντιπρόταση, αν και δεν συμβαδίζει με τις αμερικανικές θέσεις, εκλήφθηκε ως “καλύτερη από το αναμενόμενο” μια μικρή, αλλά κρίσιμη μετατόπιση.

Οι μεσολαβητές επιχειρούν τώρα να γεφυρώσουν τα χάσματα, επεξεργαζόμενοι τροποποιήσεις και νέες εκδοχές.

Το βασικό σενάριο που εξετάζεται περιλαμβάνει αμοιβαία μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης: επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ από τη μία, εγγυήσεις για τερματισμό του πολέμου από την άλλη.

Παράλληλα, συζητείται και μια εκεχειρία 45 ημερών, που θα δώσει χρόνο για διαπραγμάτευση μιας πιο συνολικής συμφωνίας.

«Όλα είναι αλληλένδετα. Υπάρχει ξεκάθαρα συζήτηση για κατάπαυση του πυρός», σημειώνει Αμερικανός αξιωματούχος.

Διπλωματία υπό πίεση

Παρά τις απειλές, ο Τραμπ φέρεται να παραδέχεται σε στενό του κύκλο ότι οι συνομιλίες είναι «πολύ σοβαρές», χωρίς όμως να μπορεί να προβλέψει την κατάληξή τους.

Οι μεσολαβητές πιέζουν, οι δίαυλοι παραμένουν ανοιχτοί και στο παρασκήνιο εξετάζεται ακόμη και ενδεχόμενο απευθείας συνάντησης -πιθανώς στο Ισλαμαμπάντ- ή έστω μιας εικονικής διαπραγμάτευσης.

«Υπάρχει διάθεση για περισσότερες συνομιλίες», λένε οι πηγές. Αλλά ο χρόνος στενεύει.

Οι διαπραγματεύσεις αναμένεται να συνεχιστούν μέχρι την τελευταία στιγμή, με το βλέμμα καρφωμένο στο ρολόι.

Ο Βανς, από τη Βουδαπέστη, εμφανίστηκε συγκρατημένα αισιόδοξος: «Έχουμε πετύχει σχεδόν όλους τους στρατιωτικούς μας στόχους. Ο πόλεμος πλησιάζει στο τέλος του».

Και κατέληξε με μια φράση που συμπυκνώνει την ένταση της στιγμής: «Η μπάλα βρίσκεται στο γήπεδο του Ιράν. Δεν είναι οι ταχύτεροι διαπραγματευτές, αλλά πιστεύουμε ότι θα απαντήσουν μέχρι τις 8. Ελπίζουμε να είναι η σωστή απάντηση».