Στις κάλπες οι Ούγγροι – Απειλείται η ηγεμονία του Όρμπαν

Στις κάλπες προσέρχονται οι Ούγγροι σήμερα, Κυριακή 12 Απριλίου, και η συγκεκριμένη εκλογική αναμέτρηση χαρακτηρίζεται τουλάχιστον κρίσιμη καθώς οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι οι πολίτες ετοιμάζονται να βάλουν ένα τέλος στο καθεστώς “αντιφιλελεύθερης δημοκρατίας” του Βίκτορ Όρμπαν μετά από 16 χρόνια.

Οι περισσότερες δημοσκοπήσεις ευνοούν τον Πέτερ Μαγιάρ, ο οποίος ίδρυσε ένα λαϊκό κίνημα μετά τη ρήξη του με το κυβερνών κόμμα Fidesz, αλλά το βράδυ πριν από την ψηφοφορία ο Όρμπαν εμφανίστηκε προκλητικά αισιόδοξος.

«Θα πετύχουμε μια νίκη που θα εκπλήξει τους πάντες, ίσως ακόμη και εμάς τους ίδιους», είπε σε αρκετές χιλιάδες υποστηρικτές του.

Τα εκλογικά τμήματα άνοιξαν σήμερα το πρωί στις 6:00 π.μ. τοπική ώρα (7:00 π.μ. ώρα Ελλάδας), σύμφωνα με δημοσιογράφους του AFP, και αναμένεται να κλείσουν στις 7:00 μ.μ.. Τα αποτελέσματα θα αρχίσουν να ανακοινώνονται το βράδυ.

Ο Όρμπαν δυναμίτισε το κλίμα πριν από την ψηφοφορία, υποστηρίζοντας ότι η αντιπολίτευση «δεν θα σταματήσει σε τίποτα προκειμένου να καταλάβει την εξουσία», ενώ ο Μαγιάρ απάντησε καλώντας τους ψηφοφόρους να μην υποκύψουν στην «πίεση και τον εκβιασμό του Fidesz».

Έπειτα από 16 χρόνια διακυβέρνησης του Όρμπαν στην Ουγγαρία ο Μαγιάρ και το κόμμα του Tisza υπόσχονται «αλλαγή καθεστώτος», επαναφορά των σχέσεων με την Ευρωπαϊκή Ένωση και τέλος στις στενές σχέσεις με τη Ρωσία, γράφει το BBC.

Ο Μαγιάρ προσέλκυσε πολύ περισσότερο κόσμο στην τελευταία του συγκέντρωση στη δεύτερη μεγαλύτερη πόλη, τη Debrecen, σε σύγκριση με τον Όρμπαν στη Βουδαπέστη. Ωστόσο, ο Όρμπαν εξακολουθεί να χαίρει εκτίμησης από τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος κάλεσε τους Ούγγρους να «βγουν και να ψηφίσουν» τον «αληθινό του φίλο, μαχητή και ΝΙΚΗΤΗ».

Μιλώντας στους υποστηρικτές του το Σάββατο το βράδυ, ο Όρμπαν επικεντρώθηκε στα βασικά θέματα της εκστρατείας του, στοχοποιώντας τις Βρυξέλλες και την Ουκρανία. «Δεν δίνουμε τα παιδιά μας, δεν δίνουμε τα όπλα μας και δεν δίνουμε τα χρήματά μας», είπε.

Το μήνυμά του βρήκε απήχηση στο πλήθος, που φώναζε «δεν θα το επιτρέψουμε». Μια υποστηρίκτρια, η Γιοχάνα, δήλωσε ότι στηρίζει τις πολιτικές του για την προστασία της οικογένειας και ιδιαίτερα τη στάση του στον πόλεμο στην Ουκρανία. Έχει αποδειχθεί νικητής τέσσερις συνεχόμενες φορές, αλλά μια πέμπτη διαδοχική νίκη ίσως να μην είναι εφικτή.

Η οικονομία αντιμετωπίζει δυσκολίες, ενώ έχει δεχτεί πλήγματα από μια σειρά σκανδάλων, συμπεριλαμβανομένων αποκαλύψεων ότι ο υπουργός Εξωτερικών Péter Szijjártó συνομιλούσε τακτικά με τον Ρώσο ομόλογό του πριν και μετά από συνόδους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κάτι που ο ίδιος έχει παραδεχτεί.

Η Ουγγαρία δεν είναι μόνο στην ΕΕ αλλά και στο ΝΑΤΟ, ωστόσο ο Όρμπαν έχει μπλοκάρει βοήθεια ύψους 90 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία, προκαλώντας την οργή των Ευρωπαίων εταίρων του. Οι τρεις πιο αξιόπιστοι δημοσκόποι της χώρας δείχνουν όλοι ένα «τεράστιο προβάδισμα» για το κόμμα Tisza του Μαγιάρ, σύμφωνα με τον εκλογικό αναλυτή Ρόμπερτ Λάσλο από το think tank Political Capital στη Βουδαπέστη. Οι περισσότεροι αναλυτές ανέμεναν ότι το Fidesz θα μείωνε τη διαφορά όσο πλησίαζαν οι εκλογές, αλλά αυτό δεν συνέβη.

Ο Μαγιάρ έχει δηλώσει ότι οι ψηφοφόροι δεν χρειάζονται μόνο απόλυτη πλειοψηφία 100 εδρών στο κοινοβούλιο των 199 εδρών, αλλά και πλειοψηφία δύο τρίτων, ώστε να αναιρέσουν πολλές από τις συνταγματικές αλλαγές που έκανε το Fidesz, οι οποίες επηρέασαν την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης, την ιδιοκτησία των μέσων ενημέρωσης και πολλούς άλλους τομείς της ζωής.

Ένα περίπλοκο εκλογικό σύστημα

Τις τελευταίες ημέρες, στελέχη από την αστυνομία, τον στρατό και τον επιχειρηματικό κόσμο έχουν εκφραστεί κατά του Fidesz, και ορισμένοι πιστεύουν ότι αυτό δείχνει πως η κοινή γνώμη έχει στραφεί εναντίον του Όρμπαν.

Η Ουγγαρία έχει ένα πολύπλοκο εκλογικό σύστημα:

• Υπάρχουν συνολικά 199 έδρες στο κοινοβούλιο.
• Οι 106 βγαίνουν απευθείας: κάθε περιοχή ψηφίζει και εκλέγει έναν βουλευτή.
• Οι άλλες 93 μοιράζονται στα κόμματα, ανάλογα με τα συνολικά ποσοστά τους (ψηφίζουν και Ούγγροι του εξωτερικού).
• Οι ψήφοι που «περισσεύουν» ή χάνονται στις περιφέρειες προστίθενται στα συνολικά ποσοστά των κομμάτων.
• Αυτό συνήθως βοηθά το κυβερνών κόμμα (Fidesz).
• Για να μπει ένα κόμμα στη Βουλή, πρέπει να πάρει τουλάχιστον 5% των ψήφων.

Ο Όρμπαν έχει παραδεχτεί ότι το εκλογικό σύστημα έχει ωφελήσει το κόμμα του.

Ένα από τα λίγα δημοσκοπικά ινστιτούτα που θεωρούν ότι μπορεί ακόμη να κερδίσει είναι το Nézőpont Institute, του οποίου ο επικεφαλής, Άγκοστον Μρας, επισημαίνει 22 λεγόμενες «έδρες-κλειδιά» από τις συνολικά 106 εκλογικές περιφέρειες. Αν το Fidesz κερδίσει αυτές τις έδρες, προβλέπει πιθανή νίκη. Ωστόσο, καθώς το 5% των ψήφων σε αυτές τις περιφέρειες δεν θα καταμετρηθεί άμεσα, μπορεί να χρειαστούν αρκετές ημέρες μέχρι να ξεκαθαρίσει το τελικό αποτέλεσμα.

Υποστηρίζει επίσης ότι οι ψηφοφόροι του Fidesz ίσως δεν είναι τόσο εκδηλωτικοί όσο εκείνοι του Tisza.

«Οι συντηρητικοί ψηφοφόροι συνήθως δεν είναι τόσο ενθουσιώδεις ή η αυτοπεποίθησή τους είναι μάλλον περιορισμένη. Είναι πιο “κρυφοί” ψηφοφόροι, δεν είναι πρόθυμοι να απαντήσουν σε δημοσκοπήσεις, και μεταξύ των ψηφοφόρων του Fidesz υπάρχουν, αναλογικά, περισσότεροι εργαζόμενοι χειρωνακτικών επαγγελμάτων απ’ ό,τι στο εκλογικό σώμα του Tisza».

Για να κερδίσει ο Péter Magyar, το κόμμα του Tisza πρέπει να επικρατήσει απέναντι στο Fidesz σε σημαντικές πόλεις και περιοχές — ιδιαίτερα στο Győr, που είναι η έκτη μεγαλύτερη πόλη της Ουγγαρίας και βρίσκεται κοντά στα σύνορα με τη Σλοβακία, στα βορειοδυτικά.

Ο ίδιος ο Όρμπαν έφερε το Győr στο επίκεντρο της προεκλογικής εκστρατείας τον περασμένο μήνα, όταν εμφανώς εκνευρίστηκε από αποδοκιμασίες διαδηλωτών και τους κατηγόρησε ότι «προωθούν ουκρανικά συμφέροντα».

Αντίθετα, ο Μαγιάρ πραγματοποίησε μια πολύ μεγάλη συγκέντρωση σε κεντρική πλατεία του Győr την περασμένη Πέμπτη.

Παρόλο που ορισμένοι έχουν ευνοηθεί από τις πολιτικές του Όρμπαν, αυτό δεν ισχύει για όλους. Όπως πολλοί ψηφοφόροι που ψηφίζουν για πρώτη φορά και μίλησαν στο BBC, ο Νέμεθ είπε ότι κύρια προτεραιότητά του ήταν η ήττα του Fidesz: «Νομίζω ότι δεν είναι ο άνθρωπος, ο Πέτερ Μαγιάρ, που έχει τη μεγαλύτερη σημασία. Πιο σημαντικό είναι να αλλάξει κάποιος αυτούς τους πολιτικούς στο κοινοβούλιο».

Τα τελευταία δύο χρόνια, το Győr έχει ανεξάρτητο δήμαρχο και αντιδήμαρχο, αλλά το Fidesz εξακολουθεί να διατηρεί πλειοψηφία στο τοπικό συμβούλιο.

Κάποιοι ψηφοφόροι πιστεύουν ότι ο σωστός τρόπος για να αντιμετωπιστεί το Fidesz είναι η υπέρβαση της κομματικής πολιτικής. Παρόλο που ο Μαγιάρ διαμόρφωσε την πολιτική του καριέρα ως κεντροδεξιός συντηρητικός υπό τον Όρμπαν, στράφηκε δραματικά εναντίον του κόμματός του πριν από δύο χρόνια και πλέον προσελκύει ψηφοφόρους από όλο το πολιτικό φάσμα.

Αυτό επιτρέπει σε ψηφοφόρους που μπορεί να μην τον συμπαθούν ως άτομο να τον στηρίξουν, γνωρίζοντας ότι ψηφίζουν ένα ευρύ, πολυσυλλεκτικό κίνημα. Ο Μαγιάρ επέλεξε συνειδητά να μην συνεργαστεί με άλλα κόμματα, δημιουργώντας το Tisza από τη βάση, μέσω των λεγόμενων «νησίδων Tisza» — μικρών ομάδων ακτιβιστών μέσα σε «θάλασσες» προπυργίων του Fidesz. Η ιδέα δεν είναι εντελώς νέα, καθώς ο Όρμπαν είχε κάνει κάτι παρόμοιο στο παρελθόν, δημιουργώντας «κύκλους πολιτών» όταν βρισκόταν στην αντιπολίτευση.

Αυτές οι «νησίδες» αποτέλεσαν τα θεμέλια ενός εθνικού κινήματος και τη ραχοκοκαλιά της προεκλογικής του εκστρατείας. Οι υποψήφιοί του δεν είναι επαγγελματίες πολιτικοί: περιλαμβάνουν γιατρούς, εκπαιδευτικούς και επιχειρηματίες που γνωρίζουν τις τοπικές κοινωνίες και τα προβλήματα στην υγεία και την εκπαίδευση στην Ουγγαρία.

Οι δύο ηγέτες δεν συμμετέχουν σε τηλεοπτική αναμέτρηση, και η μάχη διεξάγεται κυρίως στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και στις πλατείες των πόλεων. Επισήμως, στελέχη του Fidesz δηλώνουν βέβαια για τη νίκη.