Πού είναι ο Ρούμπιο; Η ηχηρή απουσία στη μεγαλύτερη κρίση της προεδρίας Τραμπ

Ο Μάρκο Ρούμπιο έχει αναλάβει τόσους πολλούς ρόλους στην κυβέρνηση Τραμπ, γεγονός που τον έχει αναδείξει σε… «Υπουργό των Πάντων», όπως γράφουν οι Financial Times.

Ωστόσο, παρότι κατέχει δύο από τα ισχυρότερα αξιώματα στην Ουάσινγκτον —του υπουργού Εξωτερικών και του συμβούλου εθνικής ασφάλειας— απουσιάζει εμφανώς από τη τη μεγαλύτερη διεθνή κρίση της προεδρίας Τραμπ: τον πόλεμο στο Ιράν.

Την Παρασκευή, ο Αμερικανός πρόεδρος αποφάσισε να στείλει –προτού ανακαλέσει την απόφασή του– για ακόμη μία φορά τον γαμπρό του, Τζάρεντ Κούσνερ, και τον ειδικό απεσταλμένο Στιβ Γουίτκοφ στο Πακιστάν για διαπραγματεύσεις. Νωρίτερα αυτόν τον μήνα,  ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς ηγήθηκε των συνομιλιών στο Ισλαμαμπάντ.

Αξιοσημείωτο είναι ότι ο Ρούμπιο, ο κορυφαίος διπλωμάτης των ΗΠΑ, απουσίαζε και από τα δύο ταξίδια.

Υπουργός Εξωτερικών αλλά περισσότερο στο εσωτερικό

Ο πρώην γερουσιαστής της Φλόριντα, τον οποίο ο Τραμπ αποκαλούσε υποτιμητικά «Μικρό Μάρκο» όταν ήταν αντίπαλοι στις εκλογές του 2016, έχει καταφέρει να εντυπωσιάσει ακόμα και τους επικριτές του κατά τη δεύτερη θητεία του Τραμπ με την αδιάλειπτη αφοσίωσή του στον πρόεδρο — ακόμη κι αν αυτό σημαίνει ότι περνά σε δεύτερο πλάνο στα πιο κρίσιμα ζητήματα εξωτερικής πολιτικής.

Για τον Ρούμπιο, ο οποίος όπως και ο Βανς φιλοδοξεί μία μέρα να αναλάβει την προεδρία των ΗΠΑ, ίσως υπάρχουν και στρατηγικά πλεονεκτήματα στο να κρατά αποστάσεις από έναν αντιδημοφιλή πόλεμο.

«Ο Ρούμπιο μπορεί ήδη να αντιλαμβάνεται ότι το Ιράν είναι μια χαμένη υπόθεση, και όσο λιγότερο συνδέεται μαζί του τόσο το καλύτερο», δήλωσε στους Financial Times ο Στίβεν Γουόλτ, καθηγητής διεθνών σχέσεων στο Χάρβαρντ.

Ενώ ο Βανς παρέστη σε συνεχείς διαπραγματεύσεις με Ιρανούς αξιωματούχους στο Ισλαμαμπάντ, συνολικής διάρκειας 21 ωρών, ο Ρούμπιο βρισκόταν με τον Τραμπ στο Μαϊάμι, παρακολουθώντας έναν αγώνα Ultimate Fighting Championship.

Το παράδοξο των διπλών καθηκόντων του Ρούμπιο, σε συνδυασμό με το χαμηλό προφίλ που διατηρεί σε κρίσιμα ζητήματα, έχει προκαλέσει τόσο χλευασμό όσο και σύγχυση.

Μόνο ένα ακόμη πρόσωπο έχει υπηρετήσει ταυτόχρονα ως υπουργός Εξωτερικών και σύμβουλος εθνικής ασφάλειας: ο Χένρι Κίσινγκερ. Εκεί, όμως, σταματά η σύγκριση.

«Τα πάντα ήταν στο χαρτοφυλάκιό του», είπε ο Ντάνιελ Ντρέζνερ, καθηγητής διεθνούς πολιτικής στο Tufts. «Στην περίπτωση του Ρούμπιο, φαίνεται πως τίποτα δεν είναι πραγματικά δική του αρμοδιότητα πέρα από τη Λατινική Αμερική».

Άλλοι ειδικοί, ωστόσο, υποστηρίζουν ότι ο μειωμένος δημόσιος ρόλος του υπουργού Εξωτερικών αντανακλά την προτίμηση του προέδρου για γρήγορες στρατιωτικές επεμβάσεις, αντί για τη στρατηγική οικοδόμηση συμμαχιών που χαρακτήριζε παλαιότερους Ρεπουμπλικάνους υπουργούς Εξωτερικών.

«Αυτό υποδηλώνει το τέλος της παγκόσμιας τάξης μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο που κυριαρχούνταν από τις ΗΠΑ. Όχι επειδή μας εκτοπίζουν, αλλά επειδή απλώς δεν θέλουμε πλέον να το κάνουμε», δήλωσε ο Ράιαν Κρόκερ, πρώην πρέσβης των ΗΠΑ σε πολλές χώρες της Μέσης Ανατολής και της Νότιας Ασίας.

Σε σύγκριση με τους προκατόχους του, ο Ρούμπιο περνά επίσης λιγότερο χρόνο στο εξωτερικό. Σύμφωνα με ανάλυση των Financial Times, στους πρώτους 15 μήνες της θητείας του έχει περάσει 71 ημέρες σε ταξίδια — λιγότερες από κάθε άλλο υπουργό Εξωτερικών αυτού του αιώνα στο ίδιο χρονικό διάστημα.

“Ο άνθρωπος που συχνά καλείται να εξομαλύνει τις καταστάσεις”

Μετά την ήττα του από τον Τραμπ στις προκριματικές του 2016, ο Ρούμπιο μετακινήθηκε πιο κοντά στην ατζέντα «America First». Μεγάλο μέρος της εξωτερικής πολιτικής της δεύτερης θητείας του Τραμπ έρχεται σε αντίθεση με θέσεις που ο Ρούμπιο υποστήριζε παλαιότερα στη Γερουσία.

Μετά τη ρωσική εισβολή πλήρους κλίμακας στην Ουκρανία το 2022, ο Ρούμπιο είχε δηλώσει ότι οι ΗΠΑ πρέπει να στηρίξουν το Κίεβο «για όσο είναι διατεθειμένοι να πολεμούν». Τρία χρόνια αργότερα, καθόταν ανέκφραστος σε έναν καναπέ, καθώς ο Τραμπ και ο Βανς συγκρούονταν με τον πρόεδρο της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, στο Οβάλ Γραφείο.

«Στην εξουσία, είναι αφοσιωμένος σε αυτή την κολακευτική στάση», είπε ο Τζέρεμι Σαπίρο από το European Council on Foreign Relations. «Αλλά μέσα σε αυτά τα όρια, έχει δείξει ότι μπορεί να προωθεί ζητήματα που τον ενδιαφέρουν, παρουσιάζοντάς τα με τρόπο που να αρέσει στον πρόεδρο».

Στη δεύτερη θητεία του, ο Τραμπ έχει δώσει προτεραιότητα στην πίστη των κορυφαίων συνεργατών του. «Έτσι το θέλει ο Τραμπ», δήλωσε ο Κόλιν Ντικ.

Αυτή η στρατηγική φαίνεται να αποδίδει για τον Ρούμπιο. Παρότι ο Βανς θεωρείται εδώ και καιρό ο βασικός εκφραστής του κινήματος Maga, δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι η δημοτικότητά του Ρούμπιο αυξάνεται. Σε πρόσφατη άτυπη ψηφοφορία στο συνέδριο CPAC, η υποστήριξή του εκτινάχθηκε από 3% το 2025 σε 35% φέτος.

Ο Ρούμπιο παραμένει επίσης μέλος του στενού κύκλου του Τραμπ.

Έχει διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην προσπάθεια να εξηγήσει τη συχνά απρόβλεπτη και αντιφατική ροή πολιτικών αποφάσεων από τον Λευκό Οίκο. «Είναι ο άνθρωπος που συχνά καλείται να εξομαλύνει τις καταστάσεις», είπε ο Ντικ.

“Καθαρό όφελος για τον Ρούμπιο”

Ένα σταθερό στοιχείο από την καριέρα του στη Γερουσία είναι η εστίασή του στη Λατινική Αμερική, καθώς η κυβέρνηση αυξάνει την πίεση σε σοσιαλιστικά καθεστώτα στη Βενεζουέλα, την Κούβα και τη Νικαράγουα.

«Θα μπορούσε κανείς ακόμη και να υποστηρίξει ότι η Βενεζουέλα ίσως αποδειχθεί το μοναδικό φωτεινό σημείο, ή τουλάχιστον μια μερική επιτυχία, σε ολόκληρη την εξωτερική πολιτική του Τραμπ», δήλωσε ο Γουόλτ από το Χάρβαρντ.

Αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου και του Στέιτ Ντιπάρτμεντ απορρίπτουν την άποψη ότι ο Ρούμπιο έχει παραγκωνιστεί από σημαντικά ζητήματα όπως η Μέση Ανατολή. «Ο υπουργός Ρούμπιο είναι μια αξιόπιστη φωνή σε κάθε συζήτηση εθνικής ασφάλειας», δήλωσε η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Ολίβια Ουέιλς, στους Financial Times.

Ο εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, Τόμι Πίγκοτ, είπε: «Ο υπουργός Ρούμπιο είναι περήφανος που συμμετέχει στην ομάδα που εφαρμόζει τις πολιτικές του προέδρου Τραμπ», προσθέτοντας ότι συνεργάζεται «καθημερινά με τον πρόεδρο και την ομάδα του».

Δεν είναι ασυνήθιστο ένας Αμερικανός πρόεδρος να αναθέτει σε απεσταλμένους ή άλλους ανώτερους αξιωματούχους τη διαχείριση ευαίσθητων φακέλων εξωτερικής πολιτικής που απαιτούν ιδιαίτερη προσοχή, σημείωσε ο Γουόλτ. Τόσο ο Μπαράκ Ομπάμα όσο και ο Τζο Μπάιντεν είχαν ορίσει πολλούς υψηλόβαθμους ειδικούς απεσταλμένους για κρίσιμες διπλωματικές προσπάθειες.

«Αυτό που είναι περίεργο με τον Τραμπ είναι ότι χρησιμοποιεί το ίδιο “δίδυμο” — τον Γουίτκοφ και τον Κούσνερ — για να χειρίζονται τα πάντα», είπε.

Ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής Τζον Κόρνιν, μέλος των επιτροπών εξωτερικών σχέσεων και πληροφοριών της Γερουσίας, δήλωσε: «Ο πρόεδρος Τραμπ προτιμά να έχει πολλαπλές επιλογές». Μερικές φορές αυτή η επιλογή είναι «ο κύριος Γουίτκοφ και ο γαμπρός [του Τραμπ]».

Άλλες φορές είναι ο Βανς ή ο Ρούμπιο. «Έχει αρκετούς ανθρώπους στην ομάδα του που μπορεί να καλέσει».

Ο Ρούμπιο ίσως τελικά θεωρήσει την απόστασή του από τις συνομιλίες με το Ιράν ως μια τυχερή εξέλιξη.

Μια επιτυχία στη σύναψη συμφωνίας με το Ιράν θα ήταν μια τεράστια νίκη για τον Βανς, ο οποίος παραμένει ο πιθανότερος Ρεπουμπλικανός υποψήφιος για το 2028. Ωστόσο, λίγοι ειδικοί στην περιοχή εμφανίζονται αισιόδοξοι για την προοπτική επιτυχίας αυτή τη στιγμή.

«Ας μην ξεχνάμε», είπε ένας πρώην ανώτερος Ρεπουμπλικανός σύμβουλος, αναφερόμενος και στις προεδρικές φιλοδοξίες του Ρούμπιο: «Μιλάμε για το Ιράν».

«Και, ο μη γένοιτο, τι θα συμβεί αν αποτύχουν οι συνομιλίες; Τότε ο Τζέι Ντι Βανς απέτυχε. Δεν τα κατάφερε», είπε ο πρώην σύμβουλος. «Καθαρό όφελος για τον Ρούμπιο».