Διαμαρτυρία των Pussy Riot στη Μπιενάλε της Βενετίας με ροζ μπαλακλάβες και καπνογόνα

Το ρωσικό περίπτερο στην Μπιενάλε της Βενετίας αναγκάστηκε να κλείσει προσωρινά, αφού η ακτιβιστική ομάδα Pussy Riot πραγματοποίησε διαμαρτυρία κατά της συμμετοχής της χώρας στο φεστιβάλ τέχνης.

Φορώντας ροζ μπαλακλάβες, οι διαδηλωτές έτρεξαν προς το ρωσικό περίπτερο, όπου συγκεντρώθηκαν απ’ έξω και άναψαν ροζ, μπλε και κίτρινες φωτοβολίδες, ενώ έπαιζαν πανκ μουσική και φώναζαν συνθήματα, μεταξύ των οποίων «Το αίμα είναι η τέχνη της Ρωσίας».

Σε κάποια στιγμή, η ομάδα περίπου 40 ακτιβιστών, στην οποία συμμετείχαν και μέλη της φεμινιστικής συλλογικότητας Femen, επιχείρησε να εισέλθει στο ρωσικό περίπτερο, αλλά απωθήθηκε από την αστυνομία που είχε παραταχθεί στην είσοδο.

Ορισμένα μέλη είχαν γράψει πάνω στο σώμα τους συνθήματα όπως «Επιμελημένο από τον Πούτιν, περιλαμβάνει νεκρά σώματα», «Η Ρωσία σκοτώνει, η biennale εκθέτει» και «Ρωσική τέχνη, ουκρανικό αίμα». Ένα άγαλμα έξω από το περίπτερο τυλίχθηκε με ουκρανική σημαία.

Η Νάντια Τολόκονικοβα, ιδρυτικό μέλος των Pussy Riot, δήλωσε ότι είχε σοκαριστεί βλέποντας ανθρώπους να διασκεδάζουν στο ρωσικό περίπτερο την πρώτη ημέρα, όπου κιβώτια με prosecco είχαν μεταφερθεί στον χώρο, ενώ έπαιζε δυνατή techno μουσική.

Η Τολόκονικοβα, που ηγήθηκε της διαμαρτυρίας, είπε: «Μου φαίνεται παράξενο ότι η Ευρώπη συνεχίζει να λέει πως η Ουκρανία είναι ασπίδα για ολόκληρη την ευρωπαϊκή ήπειρο, αλλά ταυτόχρονα ανοίγει ξανά και ξανά τις πόρτες της στη ρωσική προπαγάνδα. Είναι συντριπτικό για μένα».

Η ακτιβίστρια ζήτησε από τον Πιετράντζελο Μπουταφούοκο, πρόεδρο της biennale, να «σταματήσει να δέχεται ρωσικά χρήματα» και να μιλήσει με την ομάδα. Σε ανακοίνωση προς τον Τύπο, οι Pussy Riot πρότειναν να επιμεληθούν το ρωσικό περίπτερο του 2028, δεσμευόμενες να παρουσιάσουν έργα καλλιτεχνών που είναι ή υπήρξαν κρατούμενοι σε ρωσικά σωφρονιστικά ιδρύματα.

Μια διπλωματική διαμάχη σχετικά με τη συμμετοχή της Ρωσίας έχει κλιμακωθεί. Οι Financial Times ανέφεραν ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε ενημερώσει την ιταλική κυβέρνηση και τους διοργανωτές της biennale ότι η συμμετοχή της ρωσικής αντιπροσωπείας θα παραβίαζε τις κυρώσεις της ΕΕ.

Δεν πραγματοποιήθηκαν συλλήψεις κατά τη διάρκεια της διαμαρτυρίας, η οποία προσέλκυσε μεγάλο πλήθος θεατών, πολλοί από τους οποίους ήταν επισκέπτες που είχαν μόλις καταφέρει να μπουν στον χώρο μετά από μεγάλες ουρές που εκτείνονταν έξω από τον χώρο του φεστιβάλ.

Πριν από την έναρξη της διοργάνωσης, η κριτική επιτροπή – που επιλέγει τους νικητές των βραβείων Χρυσός Λέων – παραιτήθηκε μαζικά, δηλώνοντας ότι δεν θα εξέταζε συμμετοχές από χώρες των οποίων οι ηγέτες υπόκεινται σε διεθνή εντάλματα σύλληψης (κάτι που θα απέκλειε τη Ρωσία και το Ισραήλ).

Ένα ιταλικό μέσο ενημέρωσης υποστήριξε ότι η παραίτηση προκλήθηκε αφού η νομική ομάδα της biennale τους ενημέρωσε πως θα μπορούσαν να θεωρηθούν προσωπικά υπεύθυνοι αν το Ισραήλ προχωρούσε σε νομικές ενέργειες. Την Τετάρτη, εκπρόσωπος της biennale επιβεβαίωσε στην Guardian ότι το ρεπορτάζ ήταν ακριβές.

Στα επίσημα εγκαίνια του βρετανικού περιπτέρου της Lubaina Himid, εκπρόσωπος της Βρετανίδας πρέσβειρας δήλωσε ότι δεν παρευρέθηκε υπουργός λόγω της συμμετοχής της Ρωσίας. Συνήθως τα εγκαίνια ανοίγει υπουργός, αν και η βρετανική συμμετοχή διαχειρίζεται από το British Council και όχι από την κυβέρνηση.

Ο Guardian έχει ζητήσει σχόλιο από το Υπουργείο Πολιτισμού, Μέσων και Αθλητισμού.

Μία ώρα μετά τη διαμαρτυρία των Pussy Riot, η ομάδα Art Not Genocide Alliance (Anga) πραγματοποίησε διαδήλωση έξω από το ισραηλινό περίπτερο στο Arsenale. Το περίπτερο ήταν κλειδωμένο από μέσα, ενώ η ομάδα συγκεντρώθηκε μπροστά στις πόρτες για να διαμαρτυρηθεί για τη συμμετοχή του Ισραήλ λόγω του πολέμου στη Γάζα.

Πάνω από 200 συμμετέχοντες στην εκδήλωση έχουν υπογράψει επιστολή που ζητά την ακύρωση του ισραηλινού περιπτέρου, χαρακτηρίζοντάς το ως «συλλογική άρνηση να επιτραπεί η προβολή του ισραηλινού κράτους ενώ διαπράττει γενοκτονία».

Το υπουργείο Εξωτερικών του Ισραήλ έχει καταδικάσει την Anga, χαρακτηρίζοντας τις ενέργειές της «αντι-ισραηλινή πολιτική κατήχηση» και «άμεση διάκριση».

Την Παρασκευή αναμένεται νέα διαδήλωση που συντονίζεται από την Anga, στην οποία, σύμφωνα με τους διοργανωτές, θα συμμετάσχουν ιταλικά εργατικά συνδικάτα, εργαζόμενοι στον χώρο της τέχνης, επιμελητές και σχεδόν 20 καλλιτέχνες με έργα σε εθνικά περίπτερα. Η Guardian αναφέρει ότι ορισμένοι καλλιτέχνες ενδέχεται να σχηματίσουν γραμμές διαμαρτυρίας έξω από τα περίπτερά τους και να ζητήσουν από τους επισκέπτες να μην εισέλθουν.

Οι διαμαρτυρίες και η πολιτική δεν είναι κάτι νέο στη biennale. Το 1968 υπήρξαν διαδηλώσεις που προήλθαν από το ευρύτερο φοιτητικό κίνημα εκείνο το καλοκαίρι, κυρίως κατά των ΗΠΑ για τον πόλεμο στο Βιετνάμ. Έξι χρόνια αργότερα, ολόκληρη η διοργάνωση ήταν αφιερωμένη στον λαό της Χιλής, που τότε βρισκόταν υπό τη δικτατορία του Αουγκούστο Πινοσέτ.