Εύα Κοτανίδη: “Φαίνεσθαι και Είναι” – Η μάστιγα της εποχής μας

Η Εύα Κοτανίδη, πολυτάλαντη – τραγουδάει, παίζει, γράφει, κάνει παραγωγές – επιλέγει ένα έργο με τεράστιο ενδιαφέρον, ένα έργο που θα μιλήσει σε όλους μας -στον καθένα για άλλο λόγο.

Το δραματικό και το κωμικό στοιχείο διαπλέκονται διαρκώς και αλληλο-υπονομεύονται, ακόμα και μέσα στην ίδια σκηνή. Ο συγγραφέας επιλέγει το σχήμα της κωμωδίας για να μιλήσει για την εκμετάλλευση, τον καταναλωτισμό, τη δύναμη της εικόνας, το κυνήγι της φήμης και της επιτυχίας με κάθε κόστος. Η μαεστρία του έργου βρίσκεται στο πώς ο θεατής μέσα από τον καταιγιστικό ρυθμό και τις έντονα κωμικές καταστάσεις, συνειδητοποιεί πως τελικά γελάει με θέματα εξόχως σοβαρά, όπως τη χειραγώγηση, τη στυγνή εκμετάλλευση, την ανικανοποίητη ανάγκη για αγάπη και το άπιαστο όνειρο της ευτυχίας.

Ζήτησα από τη Εύα να απαντήσει δυο ερωτήσεις και να μου σχολιάσει με μια φράση λέξεις-κλειδιά της παράστασης αλλά και της ζωής (η αλήθεια είναι ότι οι εκπληκτικές απαντήσεις έβγαζαν πολλούς τίτλους – η ευαισθησία και οι κεραίες της «μίλησαν») και ζητήσαμε στους συντελεστές – από τον σκηνοθέτη Σωτήρη Καραμεσίνη να μας πει πού συναντώνται δράμα και γέλιο και στους ηθοποιούς τι αναγνωρίζουν στον ρόλο σε προσωπικό επίπεδο.

Εύα Κοτανίδη:

Η Βέρα, ο Ρόλος που παίζω, είναι γήινη, δυναμική και ρεαλίστρια όπως κι εγώ, σε ένα βαθμό τουλάχιστον. Υποστηρίζει όμως μία κανονικότητα θυσιάζοντας πολύ περισσότερα απ’ όσα θα άντεχα εγώ συναισθηματικά και ηθικά να θυσιάσω… κι εκεί τίθεται και το ερώτημα: πόσα είμαστε διατεθειμένοι να θυσιάσουμε για να κρατήσουμε όρθιο τον «κόσμο» που έχουμε φτιάξει για να ζούμε;

Χριστίνα Αλεξανιάν:

Η ηρωίδα μου, η Φωτεινή είναι μια γυναίκα που έχει βγει από έναν κακοποιητικό γάμο. Λέει κάποια στιγμή όταν τα πράγματα γίνονται δύσκολα στη ζωή της: «Συνήθως καλώ το καράβι μου. Εχω ένα καράβι ξέρεις. Στο μυαλό μου κάπου στο μυαλό μου και όταν τα πράγματα πάνε στραβά , το καλώ και αυτό βγαίνει και γλιστράει απαλά πάνω στο χαλί…»
Εδώ είναι που η αισιοδοξία της ηρωίδας, συναντά τη δική μου θέληση για φως. Ακόμα κι όταν αυτό μοιάζει αδύνατο.

Χριστόδουλος Στυλιανού:

Αλήθεια πως θα ήσουν εσύ όταν το τελευταίο έργο σου δεν πήγε καλά και ψάχνεις να βρεις το επόμενο; Και αυτό το ψάξιμο γίνεται εμμονή, γίνεται βασανιστικό όλο και περισσότερο; Να τι με συνδέει με τον Ανδρέα και τον οποιονδήποτε Ανδρέα που καλούμαι να παίξω… η εμμονή να βρω μέσα μου όλα τα στοιχεία που θα κάνουν τους ήρωες μου αληθινούς, κατανοητούς!

Κώστας Καζανάς

Τι με συνδέει με τον ρόλο μου; Τα πάντα και τίποτα. Ολα είναι θέμα ποσοστών και χημείας. Ο ρόλος είναι δημιούργημα του συγγραφέα αλλά στην παράσταση είμαι εγώ με αλλοιωμένα τα ποσοστά και τη δοσολογία των στοιχείων του χαρακτήρα μου έτσι ώστε να φανεί ο χαρακτήρας του έργου όσο πιο καθαρά γίνεται.

Σωτήρης Καραμεσίνης – Σκηνοθέτης παράστασης

Πόσο κοντά βρίσκεται η κωμωδία με το δράμα στην ίδια τη ζωή;

Πολλές φορές το βίωμα μιας κατάστασης ως δραματική ή ως κωμική, ή και τα δύο μαζί ταυτοχρόνως, είναι κάτι υποκειμενικό, είναι θέμα οπτικής γωνίας. Μια και το θέατρο είναι η τέχνη που κατεξοχήν μελετάει την ζωή μας, ίσως είναι ο καθρέφτης που φωτίζει περισσότερο εύστοχα αυτήν τη σχέση, την εγγύτητα και την συμπόρευση του δραματικού με το κωμικό, απαντώντας στην ερώτηση. Ένα καλό παράδειγμα είναι οι νευρώσεις, που ενώ πάσχει εκείνος που τις βιώνει, οι γύρω του και κυρίως όχι αυτοί που συμβιώνουν μαζί του, μπορούν να δουν την γελοιότητα των καταστάσεων που οφείλονται σε αυτές.

Άλλωστε πάνω σε τέτοιους νευρωσικούς χαρακτήρες έχουν κάνει ολόκληρες καριέρες οι μεγάλοι κωμωδιογράφοι. Ας θυμηθούμε τις ταινίες του Γούντι Άλεν, ή τους χαρακτήρες του Μολιέρου ή του Ντάριο Φο. Η ένταση που δημιουργείται με την κωμική αποφόρτιση να ανατινάζει την ατμόσφαιρα του δράματος, φωτίζει το παράλογο της ανθρώπινης φύσης μας μέσα στις αντιφάσεις της. Αυτή είναι και η βάση κάθε επιτυχημένου κωμικοδράματος. Είναι και η σωτηρία μας από την τρέλα της καθημερινότητας, στην οποία προσπαθούμε να επιβιώνουμε μέσω του σαρκασμού και του γέλιου.

Εύα Κοτανίδη
Γιατί επέλεξες το συγκεκριμένο έργο; Και πόσο μεγάλο είναι το ρίσκο της παραγωγής;

Η συγκεκριμένη παράσταση είναι μια βαθιά προσωπική επιλογή. Από την πρώτη στιγμή ένιωσα ότι αυτό το έργο με αφορά και θέλω να το φέρω στη σκηνή – όχι μόνο ως ηθοποιός, αλλά και ως παραγωγός. Το να αναλαμβάνεις μια παραγωγή σημαίνει ότι παίρνεις την πλήρη ευθύνη: καλλιτεχνική, πρακτική, οικονομική. Είναι μια δύσκολη διαδικασία γιατί σε φέρνει αντιμέτωπη με συνεχείς αποφάσεις, ρίσκο και πίεση.
Παρόλα αυτά, για μένα είναι και μια πράξη ελευθερίας. Σημαίνει ότι μπορώ να υποστηρίξω μια ιστορία που πιστεύω πραγματικά, να επιλέξω τους συνεργάτες μου και να διαμορφώσω ένα αποτέλεσμα που με εκφράζει ολοκληρωτικά. Είναι δύσκολο, αλλά ταυτόχρονα βαθιά δημιουργικό και ουσιαστικό.

Και τι σημαίνουν για σένα οι παρακάτω έννοιες:

Εκμετάλλευση: Ένα όριο που συχνά ξεπερνιέται χωρίς να το καταλάβεις. Μέχρι να είναι πια αργά να ανατρέψεις αυτή τη σιωπηλή βία.
Καταναλωτισμός: Γεμίζω το κενό με πράγματα που τελικά το μεγαλώνουν.
Εικόνα: Τόσο επιφανειακή κι όμως… κινδυνεύεις να εγκλωβιστείς.
Φήμη: Το να σε ξέρουν όλοι όμως στην πραγματικότητα να μη σε ξέρει κανείς.
Αγάπη: Μια λέξη τόση δα που κρατάει μέσα της την ουσία του κόσμου όλου.
Όνειρο: Να σε κρατάει στην αγκαλιά του τη νύχτα κι εσύ να το κρατάς στη δική σου τη μέρα.
Εμμονή: Η πιο επικίνδυνη εκδήλωση του φόβου.
Εξουσία: Έλεγχος. Άρα και πάλι φόβος. Η πιο συνηθισμένη εκδήλωση του.
«Φαίνεσθαι» και «Είναι»: Η μάστιγα της εποχής μας. Με ένα τεράστιο χάσμα ανάμεσα σε αυτό που δείχνουμε και σε αυτό που είμαστε πραγματικά.
Ψευδαίσθηση: Καταφύγιο που αργά ή γρήγορα θα σε προδώσει.
Ελπίδα: Πεθαίνει πάντα τελευταία. Κλισέ αλλά μεγάλη αλήθεια.
Ευτυχία: Πως είπατε; Ορίστε; Συγγνώμη κυρία μου, ποια είστε;
Συγχώρεση: Απελευθέρωση.
Εκδίκηση: Σε κρατάει δεμένο με αυτό που θέλεις να ξεπεράσεις.
Έρωτας: « Όλα είναι τώρα. Όλα γίνονται στο τώρα ακόμα κι αν έχουν ήδη γίνει…»

Η ζωή στα χέρια της

Σκηνοθεσία, σκηνογραφία: Σωτήρης Καραμεσίνης
Κοστούμια: Κατερίνα Μαργαρίτη | Φωτισμοί, φωτογραφίες: Χριστίνα Φυλακτοπούλου
Μουσική: Νίκος Ασημάκης (musicart lab) | Βοηθός σκηνοθέτη: Ζωή Ξανθοπούλου
Βίντεο παράστασης: Σκηνοθεσία: Γιάννης Συμεωνίδης / Φωτογραφία, οπερατέρ: Τάσος Παπαϊωάννου / Μοντάζ: Γιώργος Ζάρας
Γραφιστικός σχεδιασμός, videoart: Αναστάσης Ευαγγελάκος
Τρέιλερ παράστασης: Γιάννης Συμεωνίδης, Αναστάσης Ευαγγελάκος

Παίζουν (αλφαβητικά): Χριστίνα Αλεξανιάν, Κώστας Καζανάς, Εύα Κοτανίδη,
Χριστόδουλος Στυλιανού