Η Ελένη Μποζά αναζητά την ταυτότητα του 21ου αιώνα στο “Vagabontages”

Με μια διαδρομή που ξεπερνά τις τρεις δεκαετίες στο θέατρο και περισσότερες από τριάντα σκηνοθεσίες, η Ελένη Μποζά επιστρέφει στη σκηνή με μια παράσταση που μοιάζει περισσότερο με προσωπική δήλωση παρά με συμβατικό θεατρικό έργο. Το “VAGABONTAGES”, που παρουσιάζεται για τέσσερις μόνο παραστάσεις στο Θέατρο Μπέλλος, δεν είναι απλώς μια performance, είναι μια σκηνική αναμέτρηση με την έννοια της ταυτότητας στον 21ο αιώνα.

Η ίδια η Ελένη Μπόζα αναφέρει στο NEWS 24/7 ότι αυτή η επιστροφή προέκυψε μέσα από μια βαθιά ανάγκη επαναπροσδιορισμού: «Μετά από ένα διάστημα επαναδιαπραγμάτευσης της θεατρικής μου ταυτότητας, ανακάλυψα ένα πεδίο δημιουργικής ελευθερίας που θέλω να μοιραστώ». Σε μια εποχή που, όπως σημειώνει, η ανθρώπινη συνθήκη γίνεται ολοένα και πιο σύνθετη, η ανάγκη για «καθαρές μορφές έκφρασης» μοιάζει πιο επιτακτική από ποτέ.

Στο “VAGABONTAGES”, που συνυπογράφει δραματουργικά με τη Σοφιάννα Θεοφάνους και σκηνοθετεί μαζί με τη Θωμαΐς Τριανταφυλλίδου, μια γυναίκα βρίσκει καταφύγιο σε έναν θεατρικό χώρο και επιχειρεί να γιορτάσει το «τέλος του κόσμου όπως τον ξέρει». Η παρουσία, ωστόσο, των θεατών μετατρέπει αυτή την ιδιωτική τελετουργία σε δημόσια δοκιμασία: θα εκτεθεί ή θα αποσυρθεί; Θα αποκαλυφθεί ή θα προστατευτεί πίσω από τις ταυτότητες που έχει χτίσει;

Ελένη Μποζά: “Πόσο μπορείς να υπερασπιστείς το δικαίωμα σου να ζήσεις όσο μπορείς πιο ολόκληρα και αυθεντικά;”

Αν και η δραματουργία της παράστασης βασίζεται κατά πολύ στην προσωπική διαδρομή της Ελένης Μπόζα σαν γυναίκα-καλλιτέχνη, το θέμα με το οποίο καταπιάνεται αφορά σε πολλούς άλλους. “Διαπραγματεύεται τις κομβικές εκείνες στιγμές στην ανθρώπινη ζωή που αναρωτιόμαστε αν θα βρούμε την δύναμη να αλλάξουμε σελίδα και να υπερασπιστούμε με οποιονδήποτε τρόπο μας κάνει να αισθανόμαστε καλά, την αυθεντική μας ταυτότητα” εξηγεί η Ελένη Μπόζα και συνεχίζει “η παράσταση έχει τον τίτλο περιπλανήσεις και έχει προκύψει από ένα παιχνίδι που είχα εφεύρει στην εφηβεία μου – διάβαζα δυνατά αγαπημένα μου αποσπάσματα από λογοτεχνικά βιβλία.. περιπλανιόμουν από την μια ιστορία στην άλλη…”

Αναφορικά με τη σκηνοθετική της γραμμή λέει: “η βασική πρόθεση της σκηνοθετικής γραμμής έχει να κάνει ακριβώς με μια τέτοιου είδους περιπλάνηση σε στιγμές-θραύσματα που καθόρισαν την καλλιτεχνική μου ταυτότητα μέσα στον χρόνο. Μια αφορμή για να τεθεί το ερώτημα της παράστασης που νομίζω μας αφορά όλους, πόσο μπορείς να υπερασπιστείς το δικαίωμα σου να ζήσεις όσο μπορείς πιο ολόκληρα και αυθεντικά”.

Πώς προσεγγίζει την έννοια της ταυτότητας τον 21ο αιώνα μέσα από την παράσταση;

“Στην παράσταση το θέμα της ταυτότητας είναι κυρίαρχο. Με παράδειγμα μια γυναίκα- καλλιτέχνη που προσπαθεί να απαλλαγεί από τα περιττά στοιχεία της ταυτότητα της ,αναπτύσσεται όλη η διαδρομή προς μια απελευθερωμένη αντιμετώπιση του Εαυτού. Ο 21ος αιώνας είναι μια πολύπλοκη εποχή που μέσα από τις ιδιαιτερότητες της, καλεί τον άνθρωπο να επιλέξει. Αν θα ακολουθήσει τον δρόμο μιας πλαστικοποιημένης ζωής που συνομιλεί με την καθεστηκυία τάξη των πραγμάτων ή θα επαναστατήσει για να υπερασπιστεί στοιχειωδώς τα κεκτημένα της ύπαρξης του” απαντά.

Και εξηγεί πόσο εφικτό είναι σήμερα να υπάρξει κανείς έξω από τις κοινωνικές ταυτότητες που του επιβάλλονται: “Νομίζω ότι δεν είναι εύκολο αλλά όχι και ανέφικτο.. Το να υπερασπίσεις καταρχήν την κοινωνική σου ταυτότητα είναι ένα πρώτο θέμα.. να μην φτάσεις στο σημείο να «καπελωθείς» από αυτήν είναι δεύτερο και εξίσου σοβαρό…”

Πόσο ενεργός είναι ο ρόλος του θεατή σε αυτήν την παράσταση; “Στην παράσταση αυτή, ο ρόλος των θεατών είναι καθοριστικός υπό την έννοια ότι η ιστορία εξελίσσεται ακριβώς επειδή υπάρχει το κοινό που πυροδοτεί τα γεγονότα της ηρωίδας στην σκηνή…Αν δεν υπήρχε το κοινό η γυναίκα αυτή δεν θα μπορούσε να ανακαλύψει όλα αυτά που την περιορίζουν για να τα αποτινάξει τελικά…” απαντά η Ε. Μπόζα.

Πόσο επίκαιρο είναι το δίλημμα «να αποκαλυφθούμε ή να κρυφτούμε»;
“Νομίζω ότι ο 21ος αιώνας, όλο και περισσότερο μας αναγκάζει να έρθουμε αντιμέτωποι με το δίλλημα αυτό. Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μας ωθούν να κρυφτούμε εκτιθέμενοι…γίνεται όλο και πιο δύσκολο, αλλά ταυτόχρονα σημαντικό να βρούμε ένα τρόπο να αποκαλύπτουμε, στον εαυτό μας και στους άλλους, τις πραγματικές μας ανάγκες”.

Συντελεστές

Κείμενο: Ελένη Μποζά, Σοφιάννα Θεοφάνους
Σκηνοθεσία: Θωμαίς Τριανταφυλλίδου-Ελένη Μποζά
Εικαστική επιμέλεια: Μυρτώ Σταμπούλου
Φωτισμοί: Μελίνα Μάσχα
Φωτογραφίες: Αναστασία Γιαννάκη